# OmegaT 3.5 — Дапаможнік карыстальніка

аўтар
Віта Смолей

Гэты дакумэнт зьяўляецца афіцыйным дапаможнікам карыстальніка OmegaT, свабоднай праграмы аўтаматызацыі перакладу. Ён таксама ўтрымлівае інструкцыі наконт усталёўкі.

## Пра OmegaT — уводзіны

### Асноўныя зьвесткі пра OmegaT

OmegaT — шматплятформенная свабодная праграма на базе памяці перакладаў з наступнымі асноўнымі асаблівасьцямі:

- Памяць перакладаў: OmegaT захоўвае пераклады ў файле памяці перакладаў. У той жа час праграма можа выкарыстоўваць файлы памяці ад папярэдніх перакладаў. Памяць перакладаў можа быць вельмі карыснай для перакладу зь вялікай колькасьцю паўтораў ці значна падобных фрагмэнтаў тэксту. OmegaT ужывае памяць перакладаў, праграма запамінае, як былі перакладзеныя папярэднія сэгмэнты, каб прапанаваць найпадобнейшыя да бягучага сэгмэнта.

  Гэтыя файлы таксама можа быць вельмі карыснымі, калі трэба абнавіць раней перакладзены дакумэнт. Нязьменныя сказы застануцца перакладзенымі, а абноўленыя будуць паказаныя разам са старэйшай вэрсіяй, найбольш падобнай вэрсіяй. Такім чынам будзе лягчэй апрацоўваць зьмены ў арыгінальным дакумэнце. Калі выкарыстоўваюцца раней створаныя файлы памяці перакладаў, напрыклад, атрыманыя ад бюро перакладаў ці кліента, OmegaT зможа выкарыстоўваць іх як даведку.

  OmegaT ужывае стандартны фармат TMX для захаваньня файлаў памяці перакладаў і доступу да іх, што забясьпечвае магчымасьць абмену перакладзеным матар’ялам зь іншымі праграмамі аўтаматызацыі перакладу, якія падтрымліваюць гэты фармат файла.

- Кіраваньне тэрміналёгіяй: Кіраваньне тэрміналёгіяй важна для ўзгодненасьці перакладу. OmegaT выкарыстоўвае глясары, якія ўтрымліваюць пераклады асобных слоў ці словазлучэньняў, кшталту спрошчанага двухмоўнага слоўніка для пэўнай вобласьці. Для даведкі OmegaT паказвае гэтыя словы, калі яны трапляюцца ў бягучым сэгмэнце і знаходзяцца ў глясары.

- Працэс перакладу: уявеце, што трэба перакласьці нейкі тэкст, ад асобнага файла да каталёга, з падкаталёгамі і файламі ў розных фарматах. Калі даць OmegaT гэтыя файлы для перакладу, праграма зробіць прагляд файлаў, якія падтрымліваюцца, паводле наладаў файлавых фільтраў, пазнае часткі тэксту ў іх, разьдзеліць буйныя фрагмэнты паводле правілаў сэгмэнтаваньня і пакажа сэгмэнты адзін за адным, каб можна было рабіць пераклад. OmegaT захоўвае пераклады ў файле памяці перакладаў і прапануе магчымыя пераклады з падобных сэгмэнтаў, запісаных у файлах памяці перакладаў. Каб пабачыць, як файлы будуць выглядаць у выніку перакладу, можна стварыць файлы перакладаў, адчыніць іх у адпаведнай праграме і праглядзець, як выглядае пераклад у канчатковым фармаце…

### Зводка разьдзелаў

Гэтая дакумэнтацыя служыць у якасьці як падручніка, так і даведкі. Вось кароткі агляд таго, што ўтрымліваецца ў разьдзелах.

- “Навучэцеся карыстацца OmegaT за 5 хвілін!”: гэты разьдзел служыць хуткім дапаможнікам для пачаткоўцаў і тых, хто ўжо мае досьвед працы зь іншымі праграмамі аўтаматызацыі перакладу, паказваючы поўную працэдуру ад стварэньня новага праекта да завяршэньня перакладу.

- “Усталёўка і запуск OmegaT”: гэты разьдзел карысны для тых, хто ўпершыню пачынае карыстацца OmegaT. Ён зьмяшчае пэўныя інструкцыі наконт усталёўкі і запуску OmegaT у Windows, Mac OS X і Linux. Для дасьведчаных карыстальнікаў разьдзел апісвае рэжым каманднага радка і ягоныя магчымасьці.

- “Інтэрфэйс карыстальніка”, “Галоўнае мэню і Спалучэньні клявішаў”: да гэтых двух разьдзелаў, відаць, спатрэбіцца зьвяртацца вельмі часта, бо яны тлумачаць інтэрфэйс карыстальніка OmegaT і функцыі, даступныя праз галоўнае мэню і спалучэньні клявішаў.

- “Уласьцівасьці праекта”, “Файлы і каталёгі OmegaT”: праект у кантэксьце OmegaT зьяўляецца задачай, якую можна зьдзейсьніць з дапамогай OmegaT — праграмы аўтаматызацыі перакладу. У гэтым разьдзеле апісваюцца ўласьцівасьці праекта, такія як мовы крыніцы і перакладу. У другім з гэтых разьдзелаў апісваюцца розныя падкаталёгі і файлы праекта перакладу, іхнія ролі, а таксама іншыя карыстальніцкія і праграмныя файлы, зьвязаныя з OmegaT.

- “Паводзіны поля рэдагаваньня”: кароткі разьдзел з апісаньнем наладкі рэдагаваньня падчас перакладу сэгмэнта.

- “Праца зь нефарматаваным тэкстам” і “Праца з фарматаваным тэкстам”: гэтыя два разьдзелы тлумачаць некаторыя важныя моманты, датычныя перакладаных тэкстаў, такіх як кадоўка (у выпадку тэкставых файлаў) і праца з тэгамі (у выпадку фарматаванага тэксту).

- “Файлы памяці перакладаў”: тлумачыць ролю розных падкаталёгаў, якія зьмяшчаюць файлы памяці перакладаў, і дае інфармацыю аб іншых важных аспэктах, датычных файлаў памяці перакладаў.

- “Сэгмэнтаваньне”: праграмы аўтаматызацыі перакладу працуюць з тэкставымі адзінкамі, г. зв. сэгмэнтамі. У OmegaT сэгмэнты могуць быць заснаваныя на абзацах або на правілах сэгмэнтаваньня. Сэгмэнтаваньне па абзацах ужываецца нячаста, але можа быць карысным у выпадках так званых “крэатыўных” тэкстаў. Сэгмэнтаваньне на аснове правілаў звычайна тоеснае сэгмэнтаваньню па сказах. Ужываецца пэўная колькасьць набораў правілаў, а карыстальнік можа вызначыць свае, як апісана ў гэтым разьдзеле.

- “Пошукі” і “Рэгулярныя выразы”: Пошукі ў OmegaT могуць быць найпрасьцейшымі, напрыклад, “пералічыць сэгмэнты са словам «кенгуру»”. Яны таксама могуць быць складанымі, дазваляючы, напрыклад, знайсьці сэгмэнты, дзе ёсьць два ці больш пасьлядоўных прабелаў. У гэтым выпадку карысным будзе рэгулярны выраз ^s^s+, які дазволіць знайсьці і пералічыць адпаведныя сэгмэнты. Рэгулярныя выразы таксама шырока выкарыстоўваюцца ў правілах сэгмэнтаваньня.

- “Слоўнікі, глясары”, “Машынны пераклад”, “Праверка правапісу, LanguageTool”: OmegaT падтрымлівае шырокае выкарыстаньне слоўнікаў і глясароў. Пры наяўнасьці Інтэрнэт-злучэньня ў OmegaT можна скарыстацца з розных сэрвісаў машыннага перакладу, такіх як Google Translate і Microsoft Translator. Калі ўключана праверка правапісу, у працэсе перакладу можна выяўляць і выпраўляць артаграфічныя памылкі. Таксама можна ўжываць свабодны сродак LanguageTool для выпраўленьня распаўсюджаных граматычных і стылістычных памылак.

- “Рознае”: разьдзел прысьвечаны іншым пытаньням, напрыклад, як пазьбегнуць страты даніх.

- “Дадаткі” ўтрымліваюць наступную інфармацыю

  - “OmegaT у Інтэрнэце”: інфармацыя пра Інтэрнэт-рэсурсы OmegaT

  - “Мовы”: сьпіс моваў і іхніх ІСО-кодаў

  - “Спалучэньні клявішаў у рэдактары”: сьпіс спалучэньняў клявішаў, якія выкарыстоўваюцца ў рэдактары

  - “Наладка спалучэньняў клявішаў”: спалучэньні клявішаў можна наладзіць на свой густ

  - “Уводзіны ў генэратары метак і сцэнары”

  - “Камандныя праекты”

  - “Юрыдычныя заўвагі і падзякі”

- “Паказальнік ключавых словаў”: паданы поўны паказальнік ключавых слоў, каб дапамагчы чытачу знайсьці патрэбную інфармацыю.

## Навучэцеся карыстацца OmegaT за 5 хвілін!

### Стварыць новы праект

Праект стварыць / адчыніць

Заўвага:На кампутарах Apple Mac клявіша Command выкарыстоўваецца замест Ctrl.

Каб пачаць выкарыстоўваць OmegaT, спачатку неабходна стварыць праект, які будзе ўтрымліваць усе файлы — зыходны файл, файлы памяці перакладаў, глясар, а таксама файлы зь перакладамі. У мэню Праект выбраць Стварыць праект…, надрукаваць назву праекта. Памятайце, дзе вы ствараеце праект, таму што потым спатрэбіцца вярнуцца да яго.

Пасьля таго як вы падасьце назву праекта, зьявіцца дыялёгавае вакно стварэньня новага праекта. У верхняй частцы гэтага дыялёгавага вакна трэба выбраць мову зыходнага файла і мову перакладу, затым націснуць ОК, каб працягнуць.

Зьмяніць іншыя парамэтры ў гэтым дыялёгу можна ў які заўгодна час, дастаткова выклікаць яго, націснуўшы Ctrl+E.

Далей зьявіцца дыялёгавае вакно файлаў праекта. Каб выбраць зыходныя файлы, трэба націснуць “Імпарт зыходных файлаў…”. OmegaT затым скапіюе выбраныя файлы ў падкаталёг `/source/` новага праекта. Пасьля таго, як зыходныя файлы загружаныя ў панэль рэдагаваньня, можна зачыніць дыялёг файлаў праекта.

Мэню Праект Стварыць праект

### Перакладаньне файла

Падчас перакладаньня OmegaT паказвае тэкст сэгмэнт за сэгмэнтам. Пераклаўшы сэгмэнт, націскайце Ctrl + U, каб перайсьці да наступнага неперакладзенага сэгмэнта (або Ctrl+Shift+U, каб перайсьці да наступнага перакладзенага сэгмэнта). Каб пабачыць, як будзе выглядаць пераклад у канчатковым фармаце, трэба націснуць Ctrl + D для кампіляцыі дакумэнта перакладу, які будзе створаны ў падкаталёгу праекта `/target/`. У працэсе перакладу карыстайцеся функцыямі з мэню Праўка і Пераход.

### Праверка тэгаў

Калі зыходны файл утрымлівае тэкст з фарматаваньнем (напрыклад, Microsoft Word, LibreOffice Writer або HTML), OmegaT пераўтворыць фарматаваньне ў тэгі, якія атачаюць перакладаны тэкст. Часта дакумэнты будуць мець тэгі, якія ня маюць нічога агульнага з фарматаваньнем, але таксама зьяўляюцца важнымі (як для зыходных файлаў, так і для перакладаў). У зыходным файле зыходны сказ можа выглядаць наступным чынам:

А OmegaT прадставіць яго вось як:

Тэгі ў OmegaT выдзяляюцца шэрым колерам, таму іх лёгка пазнаць. Яны абароненыя, і таму іх нельга зьмяняць уручную, але можна выдаляць, уводзіць уручную або перасоўваць у тэксьце перакладу. Аднак, калі зробленыя памылкі пры ўводзе тэгаў фарматаваньня, перакладзены файл можа не адкрыцца. Таму перад кампіляцыяй дакумэнтаў перакладаў націскайце Ctrl+Shift+V для праверкі правільнасьці тэгаў.

### Кампіляцыя перакладу

Пераканаўшыся ў адсутнасьці памылак тэгаў у перакладзе, націскайце Ctrl+D для кампіляцыі файлаў перакладу, якія будуць створаныя ў падкаталёгу `/target/` вашага праекта.

### Што яшчэ варта памятаць

- Калі файл не загружаецца ў панэль рэдагаваньня, магчыма, ён мае фармат, які не падтрымліваецца OmegaT. Сьпіс фарматаў файлаў, якія OmegaT можа апрацаваць, гл. у разьдзеле “Файлавыя фільтры”.

- Можна ствараць новы праект для кожнай новай працы, а таксама можна дадаваць новыя зыходныя файлы ў праект у які заўгодна момант.

- Каб удакладніць налады праекта, адчынеце дыялёгавае вакно праўкі праекта, націснуўшы Ctrl+E. Каб праглядзець сьпіс файлаў у праекце, адчынеце дыялёгавае вакно файлаў праекта, націснуўшы Ctrl+L.

- Пасьля завяршэньня перакладу OmegaT робіць экспарт у тры файлы памяці перакладаў, якія маюць у сваіх назвах `“level1”`, `“level2”` і `“omegat”`, у каталёгу праекта. Файлы з `“level1”` або `“level2”` у назвах можна выкарыстоўваць для абмену зь іншымі праграмамі аўтаматызацыі перакладу. Файл з `omegat` у назьве можна выкарыстаць у самой OmegaT, у будучых праектах, якія вы створыце. Калі памясьціць такія файлы памяці перакладаў у падкаталёг `/tm/` праекта, OmegaT будзе аўтаматычна шукаць у іх падобныя сэгмэнты, г. зв. “недакладныя супадзеньні”.

- Можна дадаваць новыя тэрміны ў глясар, націскаючы Ctrl + Shift + G, або капіяваць існуючыя глясары ў падкаталёг `/glossary/` дырэкторыі праекта, і OmegaT аўтаматычна пачне шукаць словы ў іх.

- Вельмі часта карысна пашукаць словы і фразы ў зыходным тэксьце і ў перакладзе, таму націскайце Ctrl + F, каб выклікаць дыялёг пошуку тэксту ў які заўгодна час.

- Больш падрабязныя ўводзіны ўтрымліваюцца ў дапаможніку “OmegaT for beginners” (“OmegaT для пачаткоўцаў”) на сайце OmegaT (на ангельскай мове). Калі спатрэбіцца дапамога ў любым аспэкце OmegaT, далучайцеся да групы карыстальнікаў OmegaT.

## Усталёўка і запуск OmegaT

### Карыстальнікі Windows

Усталёўка OmegaT Windows

#### Спампаваньне пакета

Ці ёсьць у вас рэалізацыя Java, сумяшчальная з Java 1.6 JRE ад Oracle?

- Так: спампаваць OmegaT_3.n.n_Windows_without_JRE.exe.

- Не / ня ведаю: спампаваць OmegaT_3.n.n_Windows.exe.

  Гэты пакет пастаўляецца з асяродкам выкананьня Java ад Oracle. Гэты JRE ня будзе замінаць іншым рэалізацыям Java, якія могуць быць усталяванымі ў вашай сыстэме.

#### Усталёўка OmegaT

Каб усталяваць OmegaT, двойчы клікнеце па спампаваным праграмным файле.

На пачатку ўсталяваньня вы зможаце выбраць мову, які будзе выкарыстоўвацца падчас усталяваньня. У наступным акне можна пазначыць, што абраная мова будзе выкарыстоўвацца ў OmegaT. Калі зрабіць гэтую пазнаку, файл OmegaT.l4J.ini будзе зьменены, каб выкарыстоўваць абраную мову (гл. наступны разьдзел). Пазьней, пасьля прыняцьця ўмоваў ліцэнзійнай дамовы, праграма ўсталёўкі спытае вас, ці стварыць каталёг у мэню “Пуск”, і ці стварыць цэтлік на працоўным стале і ў панэлі хуткага запуску — гэтыя цэтлікі можна стварыць і пазьней, перацягнуўшы OmegaT.exe на працоўны стол або ў мэню “Пуск”, каб стварыць лучыва адтуль. На наступным экране будзе запрапанавана азнаёміцца з файлам readme і пералікам зьменаў для ўсталяванай вэрсіі.

#### Запуск OmegaT

Запуск OmegaT Windows

Пасьля ўсталёўкі OmegaT, запускаць праграму можна, клікнуўшы непасрэдна па файле OmegaT.jar , або з каманднага радка.

Найпрасьцейшым спосабам запуску OmegaT, аднак, зьяўляецца выкананьне праграмнага файла OmegaT.exe. Парамэтры запуску праграмы ў гэтым выпадку будуць чытацца з файла OmegaT.l4J.ini, які знаходзіцца ў тым жа каталёгу, што і выканальны файл EXE, і які можна рэдагаваць у адпаведнасьці са сваімі патрэбамі. У наступным прыкладзе файла INI рэзэрвуецца 1 Гб памяці, мовай інтэрфэйса карыстальніка вызначаецца француская, а краінай — Канада:

Запуск OmegaT Windows Файл INI

    # OmegaT.exe runtime configuration
    # To use a parameter, remove the '#' before the '-'
    # Memory
    -Xmx1024M
    # Language
    -Duser.language=FR
    # Country
    -Duser.country=CA

Парада: калі OmegaT працуе павольна ў сэансах аддаленага працоўнага стала пад Windows, можна выкарыстоўваць наступны парамэтар:

    -Dsun.java2d.noddraw=false

#### Абнаўленьне OmegaT

Абнаўленьне OmegaT Windows

Гэтая інфармацыя тычыцца толькі “традыцыйных” для Windows вэрсіяў OmegaT. Яна ня тычыцца вэрсіяў Web Start, якія абнаўляюцца аўтаматычна, і крос-плятформенных вэрсіяў, усталяваных пад Windows.

Калі ў вас ужо ёсьць вэрсія OmegaT, усталяваная на ПК, і вы хочаце яе абнавіць да навейшай, ёсьць два варыянты:

- Усталяваць паўзьверх існай усталёўкі. Для гэтага, проста вызначце для ўсталёўкі новай вэрсіі той самы каталёг, у якім знаходзіцца існая. Папярэдняя вэрсія OmegaT будзе перапісаная, але ўсё налады зь яе захаваюцца. Гэта ўключае ў сябе налады, вызначаныя праз самую OmegaT, зьмены ў файле `OmegaT.l4J.ini`, а таксама ў сцэнары запуску (у файле .bat), калі ён ужываецца.

Пры гэтым мэтадзе можна таксама спампаваць вэрсію “Windows without JRE” (бяз Java), бо новая ўсталёўка будзе выкарыстоўваць існы асяродак выкананьня Java.

- Усталяваць у новы каталёг Гэта дазволіць захаваць дзьве вэрсіі разам, што можа быць жаданым варыянтам для тых, хто хоча мець пераходны пэрыяд для азнаямленьня з новай вэрсіяй. Пры гэтым мэтадзе таксама можна будзе выкарыстоўваць парамэтры і налады, зробленыя праз OmegaT. Аднак у падобным выпадку:

  - Калі ў файл `OmegaT.l4J.ini` або ў файл .bat былі ўнесеныя зьмены, гэтыя файлы трэба скапіяваць у каталёг з новай вэрсіяй.

  - Калі існая ўсталёўка OmegaT — варыянт “Windows with JRE” (для Windows з асяродкам выкананьня Java), новая таксама павінна быць “Windows with JRE”.

### Карыстальнікі Linux (Intel)

Усталёўка OmegaT Linux

#### Спампаваньне патрэбнага пакета

Ці ёсьць у вас рэалізацыя Java, сумяшчальная з Java 1.6 JRE ад Oracle?

- Так: спампаваць OmegaT_3.n.n_Without_JRE.zip.

- Не / ня ведаю: спампаваць OmegaT_3.n.n_Linux.tar.bz2.

  Гэты пакет пастаўляецца з асяродкам выкананьня Java ад Oracle. Гэты JRE ня будзе замінаць іншым рэалізацыям Java, якія могуць быць усталяванымі ў вашай сыстэме.

#### Усталёўка OmegaT

Распакуйце спампаваны файл. Пры гэтым у працоўным каталёгу створыцца каталёг omegat/, у якім будуць знаходзіцца ўсе файлы, неабходныя для запуску OmegaT. Распакаваньне файла .tar.gz:

$ tar xf спампаваны_файл.tar.gz

#### Даданьне OmegaT да мэню (KDE) або панэляў (Gnome)

##### Карыстальнікі KDE 4

Наладка OmegaT Linux

Дадаць OmegaT да мэню можна наступным чынам:

- Націсьнеце Alt+F2 , каб выклікаць KRunner. Удрукуйце kmenuedit+Enter, каб выканаць каманду. Зьявіцца KMenuEditor. У KMenuEditor выберыце File → New Item.

- Затым, пасьля выбару прыдатнага мэню, дадайце падмэню/пункт праз File - New Submenu і File - New Item. Падайце OmegaT у якасьці назвы новага пункта.

- У полі “Command” з дапамогай кнопкі навігацыі адшукайце сцэнар запуску OmegaT (файл з назвай OmegaT у каталёгу, у які быў распакаваны архіў) і абярэце яго.

- Націсьнеце на кнопку з абразком (справа ад палёў Name/Description/Comment)

- Other Icons - Browse, і перайдзеце ў падкаталёг /images у каталёгу праграмы OmegaT. Выберыце абразок OmegaT.png.

- Затым захавайце зьмены праз File - Save.

##### Карыстальнікі GNOME

Дадаць OmegaT да мэню можна наступным чынам:

- Клікнеце правай кнопкай па панэлі — Add New Launcher.

- Увядзеце “OmegaT” у полі “Name”; у полі “Command” з дапамогай кнопкі навігацыі знайдзеце сцэнар запуску OmegaT (файл з назвай OmegaT у каталёгу распакаваньня). Выберыце яго і пацьвердзеце праз OK.

- Клікнеце па кнопцы абразка, затым націсьнеце Browse… і перайдзеце ў падкаталёг /images у каталёгу праграмы OmegaT. Выберыце абразок OmegaT.png. GNOME можа не паказваць файлы абразкоў у даступных фарматах і на першы погляд чакаць файл SVG, але калі абраны каталёг, павінны зьявіцца файлы і можна будзе выбраць OmegaT.png.

#### Запуск OmegaT

Запуск OmegaT Linux

OmegaT можна запускаць з каманднага радка з дапамогай сцэнара, які ўключае парамэтры запуску, або клікаючы непасрэдна па файле OmegaT.jar. Мэтады адрозьніваюцца ў залежнасьці ад дыстрыбутыва. Пераканайцеся ў правільнасьці налады PATH і ў тым, што файлы .jar належным чынам асацыяваныя з запускальнікам Java. Азнаёмцеся з дадатковымі зьвесткамі ў падразьдзеле “Запуск з каманднага радка” ніжэй.

### Карыстальнік Mac OS X

Усталёўка OmegaT OS X

#### Спампаваньне пакета

OmegaT утрымлівае асяродак выкананьня Java (JRE) вэрсіі 1.8

Спампаваць OmegaT_3.n.n_Mac.zip.

#### Усталёўка OmegaT

Двойчы націсьнеце OmegaT_3.n.n_Mac.zip для распакаваньня. Пры гэтым створыцца каталёг з назвай OmegaT. Каталёг зьмяшчае 2 файла: index.html і OmegaT.app. Скапіюйце каталёг у прыдатны каталёг (напрыклад, Application). Зрабіўшы гэта, можна выдаліць файл OmegaT_3.n.n_Mac.zip, бо ён больш не патрэбны.

#### Даданьне OmegaT да Dock

Перацягнеце і пакіньце OmegaT.app на Dock.

#### Запуск OmegaT

Запуск OmegaT OS X

Двойчы клікнеце па OmegaT.app або клікнеце па ягоным месцы ў Dock.

Парамэтры запуску OmegaT можна зьмяніць шляхам рэдагаваньня Properties або файла Configuration.properties у пакеце.

Каб атрымаць доступ да файла Configuration.properties, клікнеце правай кнопкай мышкі па OmegaT.app і выберыце “Show Package Contents”, затым адчынеце файл у Contents/Resources, клікнуўшы правай кнопкай па ім і выбраўшы патрэбны тэкставы рэдактар. Можна таксама ўвесьці “cd” проста там з каманднага радку і адчыніць Configuration.properties у кансольным тэкставым рэдактары тыпу emacs ці vi.

Наладка OmegaT OS X Парамэтры запуску

Парамэтры зьмяняюцца шляхам рэдагаваньня Configuration.properties. Калі пэўны парамэтар папярэдне вызначаны, дастаткова проста выдаліць сымбаль # перад ім. Напрыклад, пры `LANGUAGE="-Duser.language=ja"` (без #) OmegaT запускаецца з інтэрфэйсам на японскай мове.

To change the amount of memory available, edit OmegaT.app/Contents/Info.plist file and change the content of <string>-Xmx1024M</string>. Наперад, у выпадку <string>-Xmx2048M</string> пры запуску OmegaT будзе выдзелена 2 Гб памяці.

Для запуску некалькіх асобнікаў OmegaT.app клікнеце двойчы па файле OmegaT.sh у OmegaT.app/ Contents/MacOS/.

Ужывайце файл OmegaT.jar у OmegaT.app/Contents/MacOS/Java/ для запуску OmegaT з каманднага радка. Азнаёмцеся з дадатковымі зьвесткамі ў падразьдзеле “Запуск з каманднага радка” ніжэй.

#### Дадатковыя магчымасьці ў Mac OS X

Да OmegaT.app можна мець доступ з Mac OS X Services. Тады можна вылучыць слова дзесьці ў OmegaT і праз Services пашукаць гэтае слова, напрыклад, у Spotlight або Google. Можна таксама скарыстацца з AppleScript або Automator для стварэньня сэрвісаў або сцэнароў у мэтах аўтаматызацыі частых задачаў.

### Іншыя сыстэмы

Усталёўка OmegaT Іншыя сыстэмы

Гэтая інфармацыя датычная такіх сыстэмаў як Solaris SPARC/x86/x64, Linux x64/PowerPC, Windows x64

#### Спампаваньне патрэбнага пакета

OmegaT даступныя ў камплекце з Oracle Java JRE для Linux (Intel x86) і плятформаў Windows. Карыстальнікі іншых плятформаў (Linux, PowerPC, Linux x64, Solaris SPARC/x86/x64, Windows x64 і інш.) мусяць мець сумяшчальны асяродак выкананьня Java JRE у сваёй сыстэме, каб карыстацца OmegaT.

Ці ёсьць у вас рэалізацыя Java, сумяшчальная з Java 1.6 JRE ад Oracle?

- Так: спампаваць OmegaT_3.n.n_Windows_without_JRE.zip. Гэты пакет можа быць выкарыстаны на любой плятформе, дзе ўсталяваны асяродак выкананьня, сумяшчальны з Java 1.6 JRE.

- Ня ведаю: адчынеце тэрмінал і ўвядзеце “java -version”. Калі ў адказ атрымаеце нешта кшталту “каманда ня знойдзена” або аналягічнае паведамленьне, цалкам верагодна, што ў вашай сыстэме няма ўсталяванага асяродка выкананьня Java.

- Не: атрымайце Java JRE для сыстэмы (гл. ніжэй) і спампуйце OmegaT_3.n.n_Without_JRE.zip.

  Oracle прадстаўляе асяродкі выкананьня Java для Solaris SPARC/x86 (Java 1.6) і для Linux x64, Solaris x64, Windows x64 (Java 1.6) з http://www.oracle.com/technetwork/java/archive-139210.html

  IBM прадстаўляе JRE для Linux PowerPC з http://www.ibm.com/developerworks/java/jdk/linux/download.htm

  Выконвайце інструкцыі па ўсталёўцы патрэбнага пакета.

#### Усталёўка OmegaT

Усталёўка OmegaT Іншыя сыстэмы

Каб усталяваць OmegaT, проста распакуйце файл OmegaT_3.n.n_Without_JRE.zip . У выніку будзе створаны каталёг ./OmegaT_3.n.n_Without_JRE/ у працоўным каталёгу з усімі файламі, патрэбнымі для працы OmegaT.

#### Усталёўка зручных цэтлікаў

Кіруйцеся інструкцыямі да вашай сыстэмы, каб усталяваць цэтлікі OmegaT у зручных месцах.

#### Запуск OmegaT

Запуск OmegaT Іншыя сыстэмы

Пасьля ўсталяваньня OmegaT праграму можна запускаць з каманднага радка з дапамогай сцэнара, які ўключае парамэтры запуску, або клікаючы непасрэдна па файле OmegaT.jar. Мэтады адрозьніваюцца ў залежнасьці ад дыстрыбутыва. Пераканайцеся ў правільнасьці налады PATH і ў тым, што файлы .jar належным чынам асацыяваныя з запускальнікам Java. Азнаёмцеся з дадатковымі зьвесткамі ў падразьдзеле “Запуск з каманднага радка” ніжэй.

### Перацягваньне

Запуск OmegaT Перацягваньне

У большасьці сыстэмаў адчыніць праект можна, перацягнуўшы файл `omegat.project` на абразок OmegaT на працоўным стале. Можа таксама быць магчымым адчыніць праект OmegaT, двойчы клікнуўшы па файле `omegat.project`.

### Выкарыстаньне Java Web Start

Запуск OmegaT Выкарыстаньне Java Web Start

Тэхналёгія Java Web Start (частка Java пачынаючы ад вэрсіі 1.6) можа ўжывацца для разгортваньня аўтаномных праграмаў Java праз адзін клік па сетцы. Java Web Start забясьпечвае разгортваньне апошняй вэрсіі праграмы і выкарыстаньне належнай вэрсіі асяродка выкананьня Java (JRE). Для першага запуску OmegaT праз Java Web Start увядзеце ў браўзэры наступны URL:

http://omegat.sourceforge.net/webstart/OmegaT.jnlp

Спампуйце файл OmegaT.jnlp, затым клікнеце па ім. Падчас усталёўкі, у залежнасьці ад апэрацыйнай сыстэмы, вы можаце атрымаць некалькі папярэджаньняў бясьпекі. Дазволы, якія вы даяце гэтай вэрсіі (што можа быць пазначанае як “неабмежаваны доступ да кампутара”), зьяўляюцца такімі ж самымі, што і дазволы, якія даюцца лякальнай вэрсіі, усталяванай паводле працэдуры, апісанай далей, г. зн., яны дазваляюць доступ да жорсткага дыска кампутара. Калі зноў клікнуць па OmegaT.jnlp, будуць правераныя абнаўленьні, пры наяўнасьці яны будуць усталяваныя, а пасьля гэтага запусьціцца OmegaT. Пасьля першапачатковай усталёўкі можна, вядома, выкарыстоўваць OmegaT.jnlp таксама і без злучэньня з Інтэрнэтам.

Прыватнасьць: OmegaT Java Web Start не захоўвае якую-небудзь інфармацыю па-за межамі кампутара, на якім праграма запускаецца. Праграма працуе толькі на вашым кампутары. Вашыя дакумэнты і файлы памяць перакладаў застаюцца на вашым кампутары, а праект OmegaT ня будзе мець доступ да вашай працы або інфармацыі.

Зьвярнеце ўвагу на тое, што, калі вам трэба ўжываць адмысловыя парамэтры запуску (гл. вышэй), неабходна скарыстацца са звычайнага мэтаду ўсталёўкі.

### Запуск OmegaT з каманднага радка

Запуск OmegaT Запуск з каманднага радка

Запуск OmegaT з каманднага радка звычайна не патрабуецца. Аднак праз запуск з каманднага радка карыстальнік мае магчымасьць кантраляваць і зьмяняць паводзіны праграмы. Запускаць OmegaT з каманднага радка можна праз два шляхі.

#### Адчыніць акно каманднага радка

Акно каманднага радка таксама называецца акном тэрмінала. У Windows гэта завецца акном MS-DOS і даступнае праз мэню “Пуск”, у праграмах, праз элемэнт “MS-DOS”. У Mac OS X эквівалентам зьяўляецца праграма Terminal, якая знаходзіцца ў Applications → Utilities.

Каб запусьціць OmegaT, звычайна дастаткова ўвесьці дзьве каманды: Першая:

`cd {каталёг}`

дзе {каталёг} — назва каталёга, з поўным шляхам да яго, у які знаходзяцца праграма OmegaT — канкрэтна файл OmegaT.jar. На практыцы, гэтая каманда будзе, такім чынам, будзе прыкладна такой:

У Windows

`cd C:\Program Files\OmegaT`

У Mac OS X

``cd <месцазнаходжаньне OmegaT.app>/OmegaT.app/Contents/Resources/Java/``

У Linux

`cd /usr/local/omegat`

Гэтая каманда зьмяняе бягучы каталёг на каталёг, які зьмяшчае выканальны файл OmegaT. Другая каманда — тая, што ўласна запускае OmegaT. Вось ейны найпрасьцейшы варыянт:

`java -jar OmegaT.jar`

Зважайце на рэгістар літараў — за выключэньнем Windows праграма не запусьціцца, калі ўвесьці omegat замест OmegaT !

Гэты мэтад асабліва карысны для выяўленыя прычын праблемаў: калі ўзьнікае памылка падчас выкарыстаньня праграмы, паведамленьне пра памылку ў акне тэрмінала можа ўтрымліваць карысную інфармацыю пра прычыну памылкі.

Апісаны спосаб не асабліва практычны для рэгулярнага запуску праграмы. З гэтай прычыны дзьве каманды, апісаныя вышэй, аб’яднаныя ў адным файле (“сцэнар” або, у Windows, “пакетны файл .bat”).

Пры запуску гэтага файла каманды ўнутры яго выконваюцца аўтаматычна. Такім чынам, каб унесьці зьмены ў каманду запуску, дастаткова зьмяніць файл.

#### Аргумэнты каманды запуску

Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску

Асноўная каманда ўжо згадвалася вышэй. Магчымыя зьмены ў гэтай камандзе ўключаць даданьне “аргумэнтаў” да яе. Аргумэнты дадаюцца пасьля пачатковага “java” і перад “-jar OmegaT.jar”. Заўважце, што ў Windows парамэтры запуску можна зьмяніць шляхам рэдагаваньня файла `OmegaT.l4J.ini`. На іншых плятформах для гэтага можна зьмяніць сцэнар запуску (напрыклад, `Configuration.properties` у Mac, `OmegaT` у Linux).

Ніжэй паданы пералік магчымых аргумэнтаў. Дасьведчаныя карыстальнікі могуць атрымаць больш зьвестак аб аргумэнтах, увёўшы man java у вакне тэрмінала.

- Мова інтэрфэйса карыстальніка

  -Duser.language=XX Звычайна, г. зн. пры запуску OmegaT без аргумэнтаў, праграма сьпярша вызначае мову апэрацыйнай сыстэмы карыстальніка. Калі ёсьць пераклад на мову інтэрфэйса карыстальніка, OmegaT ужывае яе. Г. зн., калі апэрацыйная сыстэма на расейскай і OmegaT лякалізаваная на расейскую, OmegaT будзе паказвацца на расейскай (інтэрфэйс, мэню і да г. п.). Калі лякалізацыі на мову сыстэмы карыстальніка няма, OmegaT паказваецца на англійскай. Гэта — стандартна.

  Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску Мова інтэрфэйса карыстальніка OmegaT

  Ужываньне аргумэнта “-Duser.language=XX” дазваляе задаваць пэўную мову для OmegaT, а не аўтаматычна выбіраць мову апэрацыйнай сыстэмы карыстальніка. “XX” у каманьдзе — гэта двузначны код жаданай мовы. Для запуску OmegaT з францускім інтэрфэйсам (напрыклад, на расейскай апэрацыйнай сыстэмы) каманда павінна быць наступнай:

  `java -Duser.language=fr -jar OmegaT.jar`

- Краіна карыстальніка

  -Duser.country=XX Разам з мовай можна задаць і пэўную краіну, напрыклад CN (КНР) або TW (Тайвань) для кітайскай. Для паказу дапаможніка для хуткага старту на патрэбным варыяньце мовы павінны быць пазначаныя і мова, і краіна. Гэта неабходна нават пры наяўнасьці толькі адной камбінацыі, напрыклад, pt_BR у выпадку партугальскай (Бразылія).

  Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску Краіна карыстальніка

- Выдзяленьне памяці

  -XmxZZM Гэтая каманда выдзяляе больш памяці для OmegaT. Па змаўчаньні выдзяляецца 512 Мб, таму няма сэнсу задаваць менш гэтага ліку. “ZZ” — гэта аб’ём выдзеленай памяці ў мэгабайтах. Каманда для запуску OmegaT з выдзяленьнем 1024 Мб (1 гігабайт) памяці выглядае наступным чынам:

  Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску Выдзяленьне памяці

  `java -Xmx1024M -jar OmegaT.jar`

- IP-адрас проксі-сэрвэра

  -Dhttp.proxyHost=nnn.nnn.nnn.nnn IP-адрас проксі-сэрвэра ў выпадку яго выкарыстаньня ў сыстэме.

  Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску IP-адрас проксі-сэрвэра

- Нумар порта проксі-сэрвэра

  -Dhttp.proxyPort=NNNN Нумар порта, які ўжываецца сыстэмай для доступу да проксі-сэрвэра.

  Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску Нумар порта проксі-сэрвэра

- Google Translate V2

  -Dgoogle.api.key=A123456789B123456789C123456789D12345678 Калі вы маеце ўліковы для карыстаньня сэрвісамі Google Translate, тут уводзіцца ключ Google API. Даўжыня ключа павінна быць 38 сымбаляў.

  Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску Google Translate V2

- Microsoft Translator

  Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску Microsoft Translator

  Трэба мець бясплатны ўліковы запіс Microsoft. Спатрэбіцца ўвайсьці ў сыстэму на Windows Azure Marketplace і карыстацца сэрвісам перакладу. Заўважце, што за аб’ём да 2 млн. сымбаляў за месяц плата не спаганяецца. Патрабуюцца два элемэнты, якія можна знайсьці на сваёй старонцы профілю, а менавіта першасны ключ уліковага запісу (Primary account key) і ідэнтыфікатар кліента (Customer-ID):

  -Dmicrosoft.api.client_id=XXXXXXXX-XXXX-XXXX-XXXX-XXXXXXXXXXXX

  -Dmicrosoft.api.client_secret=XXXX9xXxX9xXXxxXXX9xxX99xXXXX9xx9XXxXxXXXXX=

- Yandex Translate

  Запуск OmegaT Аргумэнты сцэнара запуску Yandex Translate

  Трэба мець бясплатны ўліковы запіс на Яндэксе. Ён спатрэбіцца, каб атрымаць і ўжываць ключ да Yandex Translate API. Атрымаць ключ API можна праз форму запыту ключа API, а пабачыць — на старонцы ключоў.

  -Dyandex.api.key=trnsl.1.1.XXXXXXXXXXXXXXXX.XXXXXXXXXXXXXXXX.XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Аргумэнтаў можа быць некалькі: для запуску OmegaT з парамэтрамі, пазначанымі ва ўсіх прыкладах, згаданых вышэй, каманда будзе наступнай:

`java -Dswing.aatext=true -Duser.language=pt -Duser.country=BR -Xmx1024M -Dhttp.proxyHost=192.168.1.1 -Dhttp.proxyport=3128 -jar -OmegaT.jar`

#### OmegaT у рэжыме каманднага радка

Запуск OmegaT Рэжым каманднага радка

Кансольны рэжым — гэта магчымасьць ужываць OmegaT як інструмэнт перакладу ў розных сцэнарох. У кансольным рэжыме графічны інтэрфэйс карыстальніка не загружаецца (і праца ажыцьцяўляецца толькі ў кансолі), а паданы праект апрацоўваецца ў адпаведнасьці з камандай.

##### Патрабаваньні

Для працы OmegaT у кансольным рэжыме патрабуецца наяўнасьць сапраўднага праекта OmegaT. Месцазнаходжаньне ня важнае, бо яго ўсё адно спатрэбіцца дадаваць да каманды ў кансолі.

Для зьмяненьня наладаў патрэбныя канфігурацыйныя файлы. Гэта можна зрабіць адным з двух спосабаў:

- Запусьціць OmegaT у звычайным рэжыме (з графічным інтэрфэйсам) і вызначыць налады. Пры запуску OmegaT у кансольным рэжыме праграма будзе ўжываць тыя ж налады.

- Калі запусьціць OmegaT звычайным шляхам немагчыма (няма графічнага асяродзьдзя): скапіяваць файлы наладаў ад іншай усталёўкі OmegaT на іншым кампутары ў зададзены каталёг. Месцазнаходжаньне ня важнае, бо яго можна дадаць да каманды ў кансолі. Адпаведныя файлы — гэта `filters.conf` і `segmentation.conf`, якія знаходзяцца ў хатнім каталёгу карыстальніка (напрыклад, `C:\Documents and Settings\%Карыстальнік%\OmegaT` у Windows, `%карыстальнік%/.omegat/` у Linux)

##### Запуск у кансольным рэжыме

Для запуску OmegaT у кансольным рэжыме трэба камандай перадаць пэўныя дадатковыя парамэтры. Найважнейшыя зь іх — `<каталёг-праекта>` і, калі неабходна, `--config-dir=<каталёг-канфігурацыі>.` Прыклад:

`java -jar OmegaT.jar /шлях/да/праекта \`

`--config-dir=/шлях/да/канфігурацыйных-файлаў/ \`

`--config-file=/шлях/да/канфігурацыйнага-файла/ \`

`--mode=console-translate|console-createpseudotranslatetmx|console-align`

`--source-pattern={regexp}`

Заўважце, што перад усімі парамэтрамі ставіцца падвойны дэфіс --.

Тлумачэньне:

- `<каталёг-праекта>` паказвае OmegaT, дзе знаходзіцца праект перакладу. Калі задаць, OmegaT запусьціцца ў кансольным рэжыме і зробіць пераклад пазначанага праекта.

- `--config-dir=<канфігурацыйны-каталёг>` паказвае OmegaT, у якім каталёгу захаваныя канфігурацыйныя файлы. Калі гэты парамэтар ня вызначаны, OmegaT зьвяртаецца да значэньняў па змаўчаньні (каталёг OmegaT у каталёгу карыстальніка або, калі недаступны, бягучы працоўны каталёг). Памятайце пра падвойны дэфіс --

- `--config-file=<канфігурацыйны-файл>` паказвае OmegaT, які канфігурацыйны файл трэба ўжываць.

- `--mode`=...- OmegaT запускаецца ў кансольным рэжыме для аўтаматычнага выкананьня адной з наступных задачаў.

  - `--mode=console-translate`

    У гэтым рэжыме OmegaT спрабуе зрабіць пераклад файлаў у /source/ з дапамогай даступных файлаў памяці перакладаў. Гэта карысна для запуску OmegaT на сэрвэры з аўтаматычным прадстаўленьнем файлаў TMX.

  - `--mode=console-createpseudotranslatetmx`

    У гэтым рэжыме OmegaT стварае файл TMX для ўсяго праекта на базе толькі зыходных файлаў. Можна вызначыць файл TMX, які будзе створаны

    `--pseudotranslatetmx=allsegments.tmx --pseudotranslatetype=[equal|empty]`

    Аргумэнт pseudotranslatetype вызначае, ці будуць пераклады ў файле пакінутыя пустымі, або ў іх будзе запісаны зыходны тэкст.

  - `--mode=console-align`

    У гэтым рэжыме OmegaT зробіць выраўноўваньне файлаў уласьцівасьцяў Java у каталёгу `/source/` праекта са зьмесьцівам вызначанага каталёга. Выніковы файл TMX будзе захаваны ў каталёгу `/omegat/` пад назвай `align.tmx`.

    У гэтым выпадку патрабуецца вызначыць дадатковы парамэтар месцазнаходжаньня даніх перакладаў:

    `--alignDir={месцазнаходжаньне файлаў перакладаў}`

    `alignDir` мусіць утрымліваць пераклад на мову перакладу праекта. Напрыклад, калі праект — EN→FR, alignDir мусіць утрымліваць файл уласьцівасьцяў з канчаткам назвы _fr. Выніковы файл TMX будзе захаваны ў каталёгу `/omegat/` пад назвай `align.tmx`.

- `--source-pattern={regexp}`

  Калі ўжываецца рэжым, гэты парамэтар вызначае, якія файлы будуць апрацоўвацца аўтаматычна. Калі парамэтра няма, будуць апрацоўвацца ўсе файлы. Вось тыповы прыклад абмежаваньня выбару:

  - `.*\.html`

    Будуць перакладзеныя ўсе файлы HTML — заўважце, што кропку, якая звычайна наяўная ў *.html, трэба экранаваць (\.), як гэта патрабуецца правіламі рэгулярных выразаў

  - `test\.html`

    Будзе перакладзены толькі файл test.html у каранёвым каталёгу з зыходнымі файламі. Файлы з назвай test.html у іншых каталёгах будуць праігнараваныя.

  - `dir-10\\test\.html`

    Будзе апрацаваны толькі файл test.html у каталёгу dir-10. Заўважце, што і сымбаль зваротнай косай рысы патрабуе экранаваньня.

- `--output-tag-validation-={regexp}`

  Калі ўжываецца рэжым, гэты парамэтар вызначае, якія файлы будуць апрацоўвацца аўтаматычна. Калі парамэтра няма, будуць апрацоўвацца ўсе файлы. Вось тыповы прыклад абмежаваньня выбару:

  - `.*\.html`

    Будуць перакладзеныя ўсе файлы HTML — заўважце, што кропку, якая звычайна наяўная ў *.html, трэба экранаваць (\.), як гэта патрабуецца правіламі рэгулярных выразаў

  - `test\.html`

    Будзе перакладзены толькі файл test.html у каранёвым каталёгу з зыходнымі файламі. Файлы з назвай test.html у іншых каталёгах будуць праігнараваныя.

  - `dir-10\\test\.html`

    Будзе апрацаваны толькі файл test.html у каталёгу dir-10. Заўважце, што і сымбаль зваротнай косай рысы патрабуе экранаваньня.

- `--tag-validation=[abort|warn]` назваВыніковагаФайла

  Гэты парамэтар дазваляе праверку тэгаў у пакетным рэжыме. Калі выбраць `abort`, праверка тэгаў спыніцца на першым несапраўдным сэгмэньце. Калі выбраць `warn`, праверка тэгаў пройдзе для ўсіх сэгмэнтаў, а выніковыя папярэджаньні пра сэгмэнты зь несапраўдным тэгамі будуць запісаныя ў пазначаны файл.

- `--no-team` тычыцца праектаў, прызначаных для каманднай працы. Ужывайце гэты парамэтар, калі ня трэба, каб OmegaT сынхранізавала зьмесьціва праекта.

- `--disable-project-locking` дазваляе (пад Windows) адчыняць адзін праект у некалькіх асобніках OmegaT. Па змаўчаньні пад Windows файл `omegat.project` блякуецца, і пры спробе адчыніць праект, ужо адчынены ў іншым асобніку OmegaT, выдаецца паведамленьне пра памылку. Гэты парамэтар адключае блякаваньне.

##### Парамэтар “ціхага” рэжыму

Дадатковы парамэтар, прызначаны для кансольнага рэжыму: `--quiet.` У “ціхім” рэжыме на экран выводзіцца менш інфармацыі. Паведамленьні, якія звычайна зьяўляюцца на панэлі стану, не паказваюцца.

Ужываньне: `java -jar OmegaT.jar /шлях/да/праекта --mode=console-translate --quiet`

##### Парамэтар праверкі тэгаў

Яшчэ адзін дадатковы парамэтар для кансольнага рэжыму: `--tag-validation=[abort|warn].` Калі гэты парамэтар дадазены, перад перакладам/выраўноўваньнем выконваецца праверка тэгаў. Калі значэньне — `“abort”`, то пры наяўнасьці памылак тэгаў яны выводзяцца, а праграма спыняецца. Калі значэньне — `“warn”`, то памылкі выводзяцца, але OmegaT працягвае працу.

Ужываньне: `java -jar OmegaT.jar /шлях/да/праекта --mode=console-translate --tag-validation=abort`

### Зборка OmegaT з зыходных тэкстаў

Запуск OmegaT Зборка OmegaT з зыходных тэкстаў

Для зборкі сваёй вэрсіі OmegaT спатрэбіцца праграма ant (http://ant.apache.org/bindownload.cgi). Распакуйце файл OmegaT_3.n.n_Source.zip і ўвайдзеце ў каталёг OmegaT_3.n.n_Source або ў каталёг ./omegat/ кода, атрыманага з SVN. У каталёгу мусіць быць файл build.xml. Затым, у камандным радку надрукуйце:

`$ ant jar release`

Пасьля гэтага ў каталёгу ./dist/ створыцца поўны дыстрыбутыў OmegaT з усімі файламі, неабходнымі для працы OmegaT.

## Інтэрфэйс карыстальніка

### Галоўнае акно OmegaT, іншыя вокны і дыялёгавыя вокны

Галоўнае OmegaT акно зьмяшчае галоўнае мэню, радок стану і некалькі панэляў. Ёсьць дадатковыя вокны, а таксама дыялёгавыя вокны, якія выкарыстоўваецца для зьмены парамэтраў праекта OmegaT. Ніжэй прыведзеная зводка зьвестак пра іх выкарыстаньне і выклік:

Галоўнае вакно OmegaT

Панэль рэдагаваньня | дзе друкуецца і рэдагуецца пераклад
Панэль супадзеньняў | дзе паказваюцца найбольш падобныя сэгмэнты з файлаў памяці перакладаў
Панэль глясароў | дзе паказваюцца тэрміны, знойдзеныя ў бягучым сэгмэньце
Панэль слоўнікаў | дзе паказваюцца адпаведнікі са слоўнікаў да словаў, знойдзеных у бягучым сэгмэньце
Панэль машыннага перакладу | дзе паказваецца пераклад, атрыманы ад сэрвісаў машыннага перакладу
Панэль зацемак | зацемкі да бягучага сэгмэнта, напрыклад, альтэрнатыўныя пераклады або бягучы ключ у выпадку файлаў тыпу ключ = значэньне
Панэль камэнтароў | Камэнтары аўтара ў PO файлах або назва перакладанага атрыбуту (у файлах XHTML)

Інтэрфэйс карыстальніка Галоўнае вакно OmegaT

Іншыя вокны

Акно праверкі тэгаў. | Выкарыстоўваецца для праверкі тэгаў (адчыняецца праз Ctrl Shift V , зачыняецца праз Esc)
Браўзэр даведкі | Выкарыстоўваецца для паказу дапаможніка карыстальніка (адчыняецца праз F1)
Акно статыстыкі | Выкарыстоўваецца, каб адчыніць акно са статыстыкай праекта, паказаць яго праз мэню ” “Налады Статыстыка”.
Акно статыстыкі супадзеньняў | Выкарыстоўваецца для паказу статыстыкі супадзеньняў праекта, адчыняецца праз мэню ” “Сэрвіс Статыстыка супадзеньняў”.

Інтэрфэйс карыстальніка Іншыя вокны
Спалучэньні клявішаў Праверка тэгаў — Ctrl + Shift + V
Спалучэньні клявішаў Даведка — F1
Мэню “Сэрвіс Статыстыка
Мэню “Сэрвіс Статыстыка супадзеньняў

Дыялёгі наладаў

Уласьцівасьці праекта | Выкарыстоўваецца для зьмены каталёгаў і моваў праекта (адчыняецца праз Ctrl + E або мэню Праект Уласьцівасьці…, зачыняецца праз Esc)
Шрыфт | Выкарыстоўваецца для зьмены шрыфту, які ўжываецца ў OmegaT для паказу зыходнага тэксту, перакладу, супадзеньняў і тэрмінаў з глясароў (адчыняецца праз мэню Налады Шрыфт… , зачыняецца праз Esc)
Файлавыя фільтры | Выкарыстоўваецца для налады апрацоўкі падтрыманых фарматаў файлаў (адчыняецца праз мэню Налады Файлавыя фільтры… , зачыняецца праз Esc)
Сэгмэнтаваньне | Выкарыстоўваецца для зьмены спосабу сэгмэнтаваньня тэксту па сказах (адчыняецца праз Налады Сэгмэнтаваньне , зачыняецца праз Esc)
Налады рэдагаваньня | Выкарыстоўваецца для зьмены дзеяньняў, якія адбываюцца пры пераходзе ад сэгмэнта да сэгмэнта ў OmegaT (адчыняецца праз мэню Налады Акно рэдагаваньня, зачыняецца праз Esc)

Інтэрфэйс карыстальніка Дыялёгі наладак Налады праекта
Мэню “Праект” Уласьцівасьці
Спалучэньні клявішаў Уласьцівасьці праекта — Ctrl+E
Шрыфт
Файлавыя фільтры
Сэгмэнтаваньне
Налады рэдагаваньня

### Галоўнае вакно OmegaT

Вокны і панэлі ў OmegaT Галоўнае вакно

Галоўнае вакно OmegaT

Галоўнае вакно складаецца з некалькіх панэляў, галоўнага мэню і панэлі стану. Каб зьмяніць пазыцыю любой панэлі або нават адмацаваць яе ў асобнае вакно, трэба клікнуць па ейнаму загалоўку і перацягнуць яе. У залежнасьці ад стану панэлі ў ейным правым куце могуць зьяўляцца розныя абразкі:

Калі вы ня бачыце ўсе панэлі (адчыненымі або мінімізаванымі), іх можна аднавіць да зыходнага стану пасьля ўсталёўкі, выбраўшы праз мэню Налады → Аднавіць галоўнае вакно.

Віджэты панэляў

| мінімізаваць панэль, каб толькі ейны загаловак быў бачны ў ніжняй частцы вакна
| максымізаваць панэль
| аднавіць кампаноўку перад максымізацыяй
| адмацаваць панэль ад галоўнага вакна
| вярнуць панэль у межы галоўнага вакна

Вокны і панэлі ў OmegaT Віджэты панэляў

Пры неабходнасьці можна зрабіць, каб панэлі перакрываліся. Калі гэта будзе зроблена, у верхняй частцы панэляў будуць бачнымі ўкладкі. Разьдзяляльнікі паміж панэлямі можна перацягваць, каб мяняць памер панэляў. Калі вы заблыталіся ў зьменах у інтэрфэйсе карыстальніка, у любы момант можна скарыстацца з мэню Налады → Аднавіць галоўнае вакно , каб вярнуць зыходную кампаноўку.

Вокны OmegaT Вокны і панэлі ў OmegaT
Вокны OmegaT Аднаўленьне да зыходнага стану

На кожную панэль можна перацягнуць файлы, і яна будзе рэагаваць адпаведным чынам.

- Панэль рэдагаваньня: калі на гэтую панэль перацягнуць файл праекта OmegaT (`omegat.project`), адчыніцца адпаведны праект, а перад гэтым зачыніцца бягучы праект. Іншыя перацягнутыя файлы будуць скапіяваныя ў каталёг `source`. Тое самае адбываецца і ў вакне файлаў праекта.

- Панэль недакладных супадзеньняў: калі перацягнуць сюды файл `.tmx`, ён будзе скапіяваны ў каталёг `tm`.

- Панэль глясароў: калі перацягнуць сюды файлы з вядомымі пашырэньнямі назваў для глясароў (`.txt`, `.tab` і г. д.), яны будуць скапіяваныя ў каталёг `glossary`.

Лічыльнікі ў правым ніжнім куце паказваюць ход перакладу (лічбы ў левым слупку тычацца малюнка вышэй):

Галоўнае вакно — лічыльнікі

27/27 | колькасьць сэгмэнтаў — перакладзеных і агулам — у бягучым файле
9319/16338 | колькасьць унікальных сэгмэнтаў — перакладзеных і агулам — у праекце
31175 | агульная колькасьць сэгмэнтаў (уключаючы паўторы) у праекце
103/114 | колькасьць сымбаляў у зыходным тэксьце і перакладзе ў бягучым сэгмэньце

Вокны і панэлі ў OmegaT Лічыльнікі

З практычнага гледзішча самая важная пара лікаў — другая: яна паказвае, колькі вы ўжо зрабілі адносна да агульнага або другога ліка. Паказаны ў прыкладзе праект, відавочна, скончана, бо ўсе ўнікальныя сэгмэнты перакладзеныя.

#### Панэль рэдагаваньня

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль рэдагаваньня

Тут уласна і робіцца пераклад. У панэлі рэдагаваньня паказваецца тэкст часткова перакладзенага дакумэнта: ужо перакладзены тэкст адлюстроўваецца ў выглядзе перакладу, а неперакладзеныя — на мове арыгіналу. Паказваны тэкст разьбіваецца на сэгмэнты, можна прагортваць дакумэнт і адчыняць сэгмэнты падвойным клікам, каб рэдагаваць іх. У прыведзеным вышэй выпадку ўжо перакладзеныя сэгмэнты паказаныя жоўтым колерам.

Адзін з паказаных вышэй сэгмэнтаў — гэта бягучы сэгмэнт. Гэты сэгмэнт паказваецца ў двух частках. Верхняя частка — арыгінал, вылучаецца паўтлустым шрыфтам зь зялёным колерам тла, ніжняя частка — поле рэдагаваньня, на канцы — маркер: маркер у выглядзе `<сэгмэнт №№№№>`, дзе №№№№ — нумар сэгмэнта ў праекце. Зьвяртайцеся да верхняй частцы як да эталёна, а ў полі рэдагаваньня ўводзьце і рэдагуйце пераклад.

Маркер сэгмэнта

Заўвага: маркер сэгмэнта мае выгляд `<сэгмэнт №№№№ + яшчэ yy>, калі сэгмэнт не зьяўляецца ўнікальным. У падобным выпадку yy — колькасьць іншых асобнікаў сэгмэнта ў праекце.`

У залежнасьці ад таго, якія налады рэдагаваньня патрабуюцца, поле для рэдагаваньня неперакладзенага сэгмэнта можа быць пустым, утрымліваць зыходны тэкст, або ўтрымліваць пераклад тэкста, найбольш падобнага да таго, які неабходна перавесьці. Пры пераходзе да іншага сэгмэнта пераклад пацьвярджаецца і захоўваецца. Калі трэба, каб пераклад быў ідэнтычным арыгіналу, проста зрабеце поле рэдагаваньня пустым, выдаліўшы ўвесь тэкст (каб вылучыць усё, націсьнеце Ctrl + A і выдалеце праз Del), OmegaT можа захоўваць пераклады, ідэнтычныя арыгіналу. Гэта карысна для дакумэнтаў, якія зьмяшчаюць таварныя знакі, уласныя імёны або фрагмэнты на трэцяй мове, якія не патрабуюць перакладу. Дадатковыя зьвесткі гл. у разьдзеле “Рэдагаваньне перакладу”.

Калі клікнуць правай кнопкай мышы па панэлі рэдагаваньня, зьявіцца выплыўнае мэню з элемэнтамі “Выразаць”, “Капіяваць”, “Уставіць” (г. зн. функцыі, якім адпавядаюць спалучэньні клявішаў Ctrl X , Ctrl C і Ctrl V ), “Перайсьці да сэгмэнта” і “Стварыць запіс глясара”. Акрамя таго, калі клікнуць правай кнопкай мышы па адкрытым сэгмэньце, прапануюцца яшчэ некалькі пунктаў, якія тычацца альтэрнатыўных перакладаў, напрыклад, каб перайсьці да іншага асобніка неўнікальных сэгмэнтаў.

Зь любога месца ў галоўным акне можна перацягнуць тэкст і ўставіць яго ў сэгмэнт. Фрагмэнты, перацягнутыя звонку ад сэгмэнта перакладу, капіююцца ў яго, а фрагмэнты, перацягнутыя зь іншага месца таго самага сэгмэнта — перамяшчаюцца.

Па змаўчаньні немагчыма вылучаць словы ў зыходным сэгмэньце з дапамогай клявіятуры, а ня мышы. Калі націснуць клявішу F2, стане магчымым перамяшчаць курсор у зыходны тэкст сэгмэнта (або ў якое заўгодна месца ў акне рэдагаваньня) з дапамогай клявішаў са стрэлкамі. У гэтым рэжыме ў ніжняй частцы панэлі паказваецца “Блякаваньне курсора выкл.”. Каб вярнуцца да стандартнага рэжыму ”Блякаваньне курсора ўкл.”, трэба зноў націснуць клявішу F2.

#### Панэль недакладных супадзеньняў

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль недакладных супадзеньняў

Панэль недакладных супадзеньняў

Супадзеньні Панэль недакладных супадзеньняў — малюнак
Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль недакладных супадзеньняў — малюнак

У панэлі недакладных супадзеньняў паказваюцца найбольш падобныя сэгмэнты з файлаў памяці перакладаў, як з унутранай памяці перакладу праекта, створанай у рэжыме рэальнага часу па меры перакладаньня, так і з апорных файлаў памяці перакладаў, імпартаваных з папярэдніх праектаў, або атрыманых ад кліента або бюро перакладаў.

Пры пераходзе да наступнага сэгмэнту аўтаматычна выбіраецца першае недакладнае супадзеньне (з найвышэйшым паказчыкам падабенства). Можна выбраць іншае супадзеньне, націснуўшы Ctrl + 2, 3, 4 ці 5. Вядома, Ctrl 5 ня будзе мець ніякага эфэкту, калі няма супадзеньня № 5. Каб выкарыстаць вылучанае супадзеньне ў перакладзе, трэба націснуць Ctrl + R , каб замяніць ім тэкст у полі перакладу, або Ctrl + I, каб уставіць яго ў пазыцыю курсора.

Спалучэньні клявішаў Вылучыць супадзеньне — Ctrl + N
Спалучэньні клявішаў Замяніць тэкст — Ctrl + R
Спалучэньні клявішаў Уставіць тэкст — Ctrl + I

Працэнт падабенства вылічаецца прыкладна так: колькасьць агульных словаў у зыходным сэгмэньце і ў тым, зь якім робіцца параўнаньне, падзяліць на колькасьць словаў у большым з гэтых сэгмэнтаў. Вылучанае недакладнае супадзеньне паказваецца паўтлустым шрыфтам, словы, якія адсутнічаюць у сэгмэньце, які вы перакладаеце, фарбуюцца ў сіні колер, а словы, якія прымыкаюць да фрагмэнта, якая адсутнічае, — у зялёны. У прыведзеным вышэй прыкладзе зыходны сэгмэнт — “Context menu command”. Найвышэйшае супадзеньне — 100%, бо ўсе словы супадаюць. Тое самае і з наступнымі двума супадзеньнямі, а супадзеньне № 4 падобнае, але іншае. Радок з адсоткам падабенства таксама ўключае назву файла памяці перакладаў, у якім знойдзенае супадзеньне. Калі няма ніякай назвы файла, крыніцай зьяўляецца ўнутраная памяць перакладаў праекта. Састарэлыя сэгмэнты (супадзеньне № 2) — гэта сэгмэнты ў памяці перакладаў праекта па змаўчаньні, якія ня маюць адпаведнага сэгмэнта-крыніцы.

Файлы памяці перакладаў Супадзеньні
Файлы памяці перакладаў Састарэлыя сэгмэнты

Ёсьць тры ацэнкі падабенства (66/66/30 у выпадку супадзеньня № 4 у прыкладзе вышэй). Яны вызначаюцца наступным чынам:

- адсотак падабенства (з улікам генэратараў метак)

- супадзеньне OmegaT па змаўчаньні — колькасьць словаў, для якіх знайшліся адпаведнікі (лікі і тэгі ігнаруюцца), падзеленая на агульную колькасьць словаў

- супадзеньне OmegaT матч з улікам лікаў і тэгаў

##### Панэль недакладных супадзеньняў — наладка

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль недакладных супадзеньняў Наладка
Зыходныя файлы Пераклад абноўленага арыгіналу

Праз мэню Налады → Зьнешнія файлы TMX даступныя некалькі зьменных, якія дазваляюць наладзіць паказ супадзеньняў на панэлі:

Наладка панэлі недакладных супадзеньняў

Супадзеньні Наладка панэлі недакладных супадзеньняў — малюнак
Вокны і панэлі ў OmegaT Наладка панэлі недакладных супадзеньняў — малюнак

На малюнку вышэй паказаны шаблён паказу супадзеньняў па змаўчаньні. Зьмесьціва можна наладзіць з дапамогай наступных зьменных:

Наладка панэлі недакладных супадзеньняў

`${id}` | Колькасьць супадзеньняў ад 1 да 5
`${sourceText}` | Зыходны тэкст супадзеньня
`${targetText}` | Тэкст перакладу супадзеньня
`${diff}` | Радок, якая паказвае адрозьненьні паміж крыніцай і супадзеньнем. Падказка: ужывайце гэтую функцыю, калі тэкст, які перакладаеце, быў абноўленым.
`${diffReversed}` | Тое, што і ${diff}, але з інвэрсіяй адрозьненьняў (што трэба ўставіць, а што — выдаліць).
`${score}` | Адсотак з улікам генэратара метак
`${noStemScore}` | Адсотак бязь лікаў і бяз тэгаў
`${adjustedScore}` | Скарэктаваны адсотак
`${fileNameOnly}` | Назва файла TMX
`${filePath}` | Поўны шлях да файла TMX
`${fileShortPath}` | Шлях да файла TMX, пачынаючы ад кораня /tm
`${initialCreationID}` | Аўтар супадзеньня, калі яно было створанае
`${initialCreationDate}` | Дата супадзеньня, калі яно было створанае
`${changedID}` | Аўтар супадзеньня, калі яно было нядаўна абноўленае
`${changedDate}` | Дата супадзеньня, калі яно было нядаўна абноўленае
`${fuzzyFlag}` | Паказвае, што гэтае супадзеньне — недакладнае (цяпер толькі для перакладаў з файлаў PO ставіцца пазнака #fuzzy)

Інтэрфэйс карыстальніка Наладка панэлі недакладных супадзеньняў

#### Панэль глясароў

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль глясароў

Панэль глясароў дазваляе атрымаць доступ да вашага ўласнага збору выразаў і спэцыяльнай тэрміналёгіі, сабраных разам у файлах глясароў. У ёй паказваюцца пераклады тэрмінаў, знойдзеных у бягучым сэгмэньце. У сэгмэньце ў прыкладзе ніжэй зыходны тэкст быў “Context menu command”, як і ў прыкладзе зь недакладным супадзеньнем вышэй, а паказаныя тэрміны былі знойдзеныя ў даступных глясарох (збор тэрмінаў “Microsoft” і глясар Славенскай групы карыстальнікаў Linux).

запісы зь некалькіх словаў у глясары

Глясары

Калі ўключаная функцыя TransTips (Налады → TransTips (тэрміны)), то можна клікнуць правай кнопкай па вылучаным слове ў зыходным тэксьце сэгмэнта, каб адкрыць выплыўнае мэню з прапанаваным перакладам, узятым з глясара. Калі выбраць адну з прапановаў, яна будзе ўстаўленая ў бягучую пазыцыю курсора ў тэкст перакладу сэгмэнта. Акрамя таго, можна вылучыць патрэбны варыянт у панэлі глясароў і ўставіць яго ў пераклад, клікнуўшы правай кнопкай мышы па вылучаным фрагмэньце.

#### Панэль слоўнікаў

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль слоўнікаў

Слоўнікі — гэта электронныя эквіваленты друкаваных слоўнікаў, такіх як “Merriam Webster”, “Duden”, “Larousse” і г. д., якія вы можаце мець на працоўным стале. Больш падрабязна пра іх гл. у разьдзеле “Слоўнікі”.

#### Панэль множных перакладаў

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль множных перакладаў

Пэўны сэгмэнт можа патрабаваць некалькі варыянтаў перакладу ў залежнасьці ад кантэксту. Калі бягучы пераклад сэгмэнта не пасуе, карыстальнік можа выбраць “Праўка → Стварыць альтэрнатыўны пераклад”. Пераклад, удрукаваны пасьля гэтага, будзе разглядацца як альтэрнатыўны пераклад зыходнага сэгмэнта. Адзін з варыянтаў, напрыклад, найімавернейшы зь іх, можна вызначыць як пераклад па змаўчаньні, выбраўшы “Праўка → Выкарыстоўваць як пераклад па змаўчаньні”.

#### Панэль зацемак

Перакладчык можа дадаць зацемкі да адкрытага сэгмэнта, напрыклад, каб вярнуцца пазьней да яго і паўторна перакласьці, праверыць, ці зьяўляюцца слушнымі альтэрнатыўныя пераклады, або спытаць калегаў пра іхняе меркаваньне. Для прагляду зацемак можна выкарыстоўваць пункты мэню “Пераход → Наступная зацемка” і “Пераход → Папярэдняя зацемка”.

#### Панэль камэнтароў

Некаторыя з фарматаў, спэцыялізаваных для перакладчыцкай працы, напрыклад, PO, дазваляюць уключаць камэнтары. Такім чынам перакладчыку можна паведаміць пра кантэкст сэгмэнта да перакладу. У прыведзеным ніжэй прыкладзе аўтар файла PO дадаў папярэджаньне перакладчыку наконт праверкі даўжыні перакладу:

Панэль камэнтароў

Камэнтары Панэль камэнтароў

#### Панэль машыннага перакладу

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль машыннага перакладу

Адчыніўшы панэль машыннага перакладу, можна пабачыць прапановы ад інструментаў машыннага перакладу для бягучага сэгмэнта. Націсьнеце Ctrl + M, каб замяніць пераклад бягучага сэгмэнта на прапанаваны пераклад. Больш зьвестак гл. у разьдзеле “Машынны пераклад”.

#### Галоўнае мэню

Праз галоўнае мэню ажыцьцяўляецца доступ да ўсіх функцый OmegaT. Поўнае апісаньне ўсіх элемэнтаў мэню гл. у дадатку “Галоўнае мэню”. Найчасьцей ужываныя функцыі можна выклікаць праз спалучэньні клявішаў, і калі іх вывучыць, то падчас перакладу не спатрэбіцца зьвяртацца да мэню. Падрабязнасьці гл. у разьдзеле “Мэню і спалучэньні клявішаў”.

#### Панэль стану

На панэлі стану ў ніжняй частцы галоўнага вакна паказваюцца паведамленьні, якія тычацца працэсу працы. Гэтая панэль забясьпечвае зваротную сувязь з карыстальнікам па канкрэтных апэрацыях, якія выконваюцца. Тут таксама паказваецца колькасьць недакладных супадзеньняў і супадзеньняў з глясароў для бягучага сэгмэнта.

### Іншыя вокны

#### Файлы праекта

Вокны і панэлі ў OmegaT Файлы праекта

Акно файлаў праекта ўтрымлівае пералік файлаў праекта і іншую інфармацыю пра праект. Яно аўтаматычна выводзіцца на экран пры загрузцы праекта OmegaT.

Заўвага: можна адключыць вывад гэтага вакна на экран пры загрузцы, зьмяніўшы значэньне зьменнай project_files_show_on_load на false у afqkt `omegat.prefs` (доступ да яго — праз мэню “Сэрвіс → Адчыніць каталёг канфігурацыі”).

Каб адчыніць яго, націсьнеце Ctrl + L, а каб зачыніць — Esc. У вакне файлаў праекта адлюстроўваецца наступная інфармацыя:

Спалучэньні клявішаў Сьпіс файлаў праекта — Ctrl + L

- агульная колькасьць файлаў да перакладу ў праекце. Рахуюцца файлы ў каталёгу /source у фармаце, які OmegaT здольная прачытаць. Іхні агульны лік паказваецца ў дужках, побач з загалоўкам “Файлы праекта”.

- сьпіс усіх файлаў да перакладу ў праекце. Пры націску на любы файл ён адчыніцца для перакладу.

  Калі пачаць друкаваць нейкі тэкст, адчыніцца поле “Фільтар”, дзе можна ўвесьці часткі назваў файлаў. Файл можна выбраць клявішамі ”Уверх” і ”Уніз” і адкрыць яго для перакладу, націснуўшы Enter

  Заўвага: назвы файлаў (у першым слупку) можна адсартаваць у альфабэтным парадку, клікнуўшы па загалоўку. Акрамя таго, можна зьмяніць пазыцыю назвы файла, клікнуўшы па ёй і націснуўшы кнопкі ”На першую пазыцыю”, “Уверх”, “Уніз”, “На апошнюю пазыцыю”.

  Клік правай кнопкай мышы па назьве файла адкрывае выплыўнае вакно, якое дазваляе адчыніць зыходны файл і (калі існуе) файл перакладу.

- Запісы файлаў уключаюць іхнія назвы, тыпы файлавых фільтраў, іхняю кадоўку і колькасьць сэгмэнтаў у кожным файле.

- агульная колькасьць сэгмэнтаў, колькасьць унікальных сэгмэнтаў ва ўсім праекце, а таксама колькасьць ужо перакладзеных унікальных сэгмэнтаў паказваюцца ў ніжняй частцы

Мноства унікальных сэгмэнтаў вылічаецца так: бяруцца ўсе сэгмэнты і выдаляюцца паўторныя сэгмэнты. (Вызначэньне тэрміна “унікальны” улічвае рэгістар: “Бегчы” і “бегчы” уважаюцца за розныя сэгмэнты).

Розьніца паміж колькасьцю сэгмэнтаў і колькасьцю ўнікальных сэгмэнтаў дае прыблізнае ўяўленьне пра колькасьць паўтораў у тэксьце. Аднак варта адзначыць, што лікі не паказваюць значэньня паўтораў: яны могуць азначаць паўторы адносна доўгіх сказаў (у гэтым выпадку вам пашанцавала) або проста табліцу ключавых словаў (ня так ужо і пашанцавала). У файле `project_stats.txt` , разьмешчаным у каталёгу omegat праекта, ёсьць больш падрабязныя зьвесткі пра сэгмэнты з разьбіўкай па файлах.

Зьмяненьне правілаў сэгмэнтаваньня можа спрычыніцца да зьмяненьня ліку сэгмэнтаў / унікальных сэгмэнтаў. Гэтага, як правіла, варта пазьбягаць, калі праект ужо пачаты. Болей зьвестак гл. у разьдзеле “Правілы сэгмэнтаваньня”.

Даданьне файлаў у праект: каб дадаць зыходныя файлы ў праект, можна націснуць кнопку “Імпартаваць зыходныя файлы”. Пры гэтым абраныя файлы капіююцца ў каталёг `source`, праект перагружаецца для загрузкі новых файлаў. Можна таксама дадаць зыходныя файлы з інтэрнэт-старонак, напісаных у MediaWiki, націснуўшы на кнопку “Спампаваць старонку MediaWiki” і падаўшы адпаведны URL.

Зыходныя файлы Даданьне файлаў у праект

#### Акно пошуку

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль пошуку

Акно пошуку дазваляе знаходзіць пэўныя сэгмэнты ў праекце. Можна мець некалькі адчыненых вокнаў пошуку адначасова. Каб адчыніць новае вакно пошуку, націсьнеце Ctrl F у галоўным акне. Акно пошуку складаецца з тэкставага поля для шуканага тэксту або ключавых словаў, сьцяжкоў і кнопак-пераключальнікаў для вызначэньня парамэтраў пошуку, і вобласьці паказу вынікаў пошуку. Больш зьвестак пра вакно пошуку гл. у разьдзеле “Пошукі” .

#### Праверка тэгаў

Праверка тэгаў Спалучэньні клявішаў, тэгі
Вокны і панэлі ў OmegaT Праверка тэгаў Тэгі

У вакне праверкі тэгаў адлюстроўваюцца выяўленыя памылкі і неадпаведнасьці тэгаў у перакладзе. Акно адчыняецца праз Ctrl + T. У вакне прапануецца табліца ў 3 слупкі са спасылкай на сэгмэнт, а таксама ягоным зьмесьцівам — арыгіналам і перакладам:

Акно праверкі тэгаў.

Праверка тэгаў Акно — малюнак Тэгі

У мэтах спрашчэньня параўнаньня арыгіналу і перакладу тэгі вылучаюцца паўтлустым шрыфтам і сінім колерам. Націсьнеце на спасылку, каб перайсьці да сэгмэнта ў панэлі рэдагаваньня. Выпраўце памылку, калі трэба, і націсьнеце Ctrl + T, каб вярнуцца да вакна праверкі тэгаў і выправіць іншыя памылкі. У першым і трэцім выпадках, паказаных вышэй, тэгаў няправільна спараныя, а ў другім выпадку ў адчыняльным тэгу няма сымбаля <.

Памылкі тэгаў — гэта выпадкі, калі парадак і колькасьць тэгаў у перакладзе не адпавядаюць арыгіналу. У некаторых выпадках зьмены тэгаў, пазначаныя ў акне праверкі тэгаў, неабходныя і пажаданыя, але іншыя будуць выклікаць праблемы пры кампіляцыі перакладаў. Тэгі звычайна прадстаўляюць сабой пэўнае фарматаваньне ў зыходным тэксьце. Спрашчэньне фармату зыходнага тэкста перад пачаткам перакладу значна зьмяншае колькасьць тэгаў.

#### Статыстыка

Статыстыка Мэню Сэрвіс

У вакне статыстыкі, якое выклікаецца праз мэню Сэрвіс → Статыстыка, паказваецца статыстыка бягучага праекта OmegaT у форме зводкі, а таксама з разьбіўкай па перакладаных файлах. Прадстаўленыя статыстычныя данія таксама даступныя ў файле `project_stats.txt` у тэкставым фармаце з табулятарамі ў якасьці разьдзяляльнікаў (падкаталёг `omegat`). Гэты файл можна адчыніць у якой-небудзь праграме для апрацоўкі электронных табліцаў. З дапамогай спалучэньняў клявішаў Ctrl + A, Ctrl + C, Ctrl + V зьмесьціва вакна можна капіяваць у буфэр абмену і ўстаўляць адтуль.

статыстыка праекта

Спалучэньні клявішаў Вылучыць усё — Ctrl+A
Спалучэньні клявішаў Капіяваць тэкст — Ctrl + C
Спалучэньні клявішаў Уставіць тэкст — Ctrl + V

#### Статыстыка супадзеньняў

Статыстыка супадзеньняў Мэню Сэрвіс

Статыстыка супадзеньняў даступная праз мэню Сэрвіс → Статыстыка супадзеньняў. Ацэнка даволі рэсурсаёмістая і можа заняць шмат часу, таму ў працэсе разьліку бачны індыкатар хады выкананьня. Што тычыцца катэгорыяў, дэ-факта галіновым стандартам зьяўляецца наступная клясыфікацыя супадзеньняў па групах: паўторы, дакладнае супадзеньне, 95%—100%, 85%—94%, 75%—84%, 50%—74% і без супадзеньняў. Гэтая інфармацыя вылічаецца для сэгмэнтаў, а таксама для словаў і сымбаляў (без прабелаў і з прабеламі). Варта памятаць, што могуць быць нязначныя адрозьненьні паміж падлікам у OmegaT і данімі, якія прадстаўляюцца іншымі праграмамі аўтаматызацыі перакладу.

Статыстыка супадзеньняў

Заўважце, што гэтыя сумарныя лікі зьяўляюцца добрай (наколькі ўвогуле добрай яны могуць быць) ацэнкай аб’ёму працы над праектам і, такім чынам, могуць служыць асновай для рахаваньня выдаткаў і коштаў.

Прабелы паміж сэгмэнтамі ня ўлічваюцца ў апошнім слупку. Паўторы — гэта ідэнтычныя сэгмэнты, прысутныя некалькі разоў у тэксьце. Першы сэгмэнт і ягонае зьмесьціва будзе клясыфікавацца як “няма супадзеньня”, а астатнія зь іх — як паўтор першага. Калі пераклад для некалькіх ідэнтычных зыходных сэгмэнтаў ужо існуе ў памяці перакладаў праекта, гэтыя сэгмэнты, разам з іншымі, ужо перакладзенымі ўнікальнымі сэгмэнтамі, будуць клясыфікавацца як “дакладнае супадзеньне”. Колькасьць унікальных сэгмэнтаў у выпадку неабходнасьці можна знайсьці ў стандартным акне статыстыкі, незалежна ад таго, ці былі яны перакладзеныя або не.

Астатнія катэгорыі (50-100%) уключаюць у сябе неперакладзеныя сэгмэнты зь недакладным супадзеньнем. Недакладныя супадзеньні бяруцца з файлаў у падкаталёгу `/tm`, а ня толькі з унутранай памяці перакладаў у каталёгу `/omegat,` , як гэта робіцца для паўтораў і дакладных супадзеньняў. Адзінае адрозьненьне ад супадзеньняў з файла памяці перакладаў `project_save` у тым, што зьнешнія файлы памяці перакладаў ня могуць даваць дакладныя супадзеньня, толькі 100%-ныя. Калі выкарыстоўваць зьнешнія файлы памяці перакладаў для падліку непажадана, трэба або выдаліць усё з каталёга /tm, або (часова) зьмяніць налады праекта, каб значэньнем для каталёга апорных файлаў памяці перакладаў было іншае месца.

Данія ў акне статыстыкі разьдзеленыя табулятарамі, і іх з дапамогай спалучэньняў клявішаў Ctrl + A, Ctrl + C, Ctrl + V можна вылучыць, скапіяваць і ўставіць, напрыклад, у электронную табліцу або ў бугальтарскую праграму. Пасьля разьліку данія таксама даступныя ў файле `omegat/project_stats_match.txt.` Зьвярнеце ўвагу на тое, што файл мае адзнаку часу, бо разьлік (у вадрозьненьне ад стандартных статыстычных даніх) не адбываецца імгненна і можа хутка стаць неактуальным.

Спалучэньні клявішаў Вылучыць усё — Ctrl+A
Спалучэньні клявішаў Капіяваць тэкст — Ctrl + C
Спалучэньні клявішаў Уставіць тэкст — Ctrl + V

#### Браўзэр даведкі

Мэню Даведка Браўзэр даведкі

Браўзэр даведкі (у якім паказваецца гэты дапаможнік) можна адкрыць клявішай F1 або праз мэню Даведка → Дапаможнік карыстальніка. У вакне адлюстроўваюцца дапаможнік і дзьве кнопкі: “Назад” і “Зьмест”. Дапаможнік карыстальніка — гэта HTML-дакумэнт са спасылкамі на розныя разьдзелы. Пасьля націску на спасылку, як і ў вэб-браўзэры, адбываецца пераход да патрэбнай старонкі.

Спалучэньні клявішаў Даведка — F1
Мэню Даведка Дапаможнік карыстальніка…

Дапаможнік карыстальніка знаходзіцца ў падкаталёгу docs каталёга ўсталёўкі OmegaT, і можна, напрыклад, прачытаць дакумэнтацыю на ангельскай, адчыніўшы ў браўзэры файл `docs/en/index.html`. Калі адчыніць дапаможнік такім чынам, то можна пераходзіць і па зьнешніх вэб-спасылках, а ўбудаваны браўзэр дапаможніка гэтага не дазваляе.

## Мэню і спалучэньні клявішаў

### Галоўнае мэню

Мэню

Усе функцыі OmegaT даступныя праз мэню ўверсе вакна рэдагаваньня. Большасьць функцыяў таксама можна выклікаць з дапамогай спалучэньняў клявішаў. Для ўжываньня спалучэньня трэба націснуць Ctrl і пэўную літару. Некаторыя спалучэньні ўключаюць іншыя клявішы. Літары ўжываюцца ў верхнім рэгістры дзеля лепшай чытальнасьці. Клявіша Ctrl ужываецца ў апэрацыйных сыстэмах Windows, UNIX і UNIX-падобных, а на клявіятурах пазначаецца як Ctrl або Control. Карыстальнікі Mac замест яе мусяць карыстацца клявішай Cmd. Клявіша “Cmd” пазначаецца на клявіятурах Apple надпісам “command” або значком “яблычка”.

Карыстальнікі могуць мяняць існыя спалучэньні або ствараць новыя па патрэбе. Гл. дадатак “Дапасаваньне спалучэньняў клявішаў”

Галоўнае мэню

Праект | Праўка | Пераход | Выгляд | Сэрвіс | Налады | Даведка

#### Праект

Мэню Праект

Мэню “Праект”

Стварыць праект… | Ctrl Shift N | Ствараецца і адчыняецца новы праект. Для стварэньня і рэдагаваньня праекта ўжываецца аднолькавы дыялёг. Гл.
Спампаваць камандны праект… |  | Ствараецца лякальная копія аддаленага праекта OmegaT.
Адчыніць праект… | Ctrl O | Адчыняецца раней створаны праект.
Адчыніць нядаўні праект |  | Адкрываецца доступ да пяці апошніх праектаў. Пры націсканьні на адным зь іх бягучы праект будзе захаваны і зачынены, пасьля гэтага адчыніцца іншы праект.
Імпартаваць зыходныя файлы… |  | Зыходныя файлы капіююцца ў каталёг `source`, праект перагружаецца для загрузкі новых файлаў.
Спампаваць старонку MediaWiki… |  | Сэгмэнты спампоўваюцца са старонак MediaWiki паводле пазначанага URL.
Перазагрузіць | F5 | Праект перагружаецца, каб улічыць зьмены, зробленыя ў зыходных файлах, апорных файлах памяці перакладаў, глясарох і наладах праекта.
Зачыніць | Ctrl Shift W | Пераклад захоўваецца, праект зачыняецца.
Захаваць | Ctrl S | Унутраная памяць перакладаў захоўваецца на жорсткі дыск. OmegaT аўтаматычна захоўвае пераклады кожныя 10 хвілін, а таксама пры закрыцьці праекта або выхадзе за праграмы.
Адкампіляваць праект | Ctrl D | На аснове зробленага перакладу ствараюцца дакумэнты зь перакладамі. Створаныя дакумэнты перакладаў знаходзяцца ў каталёгу `target`.
Скампіляваць пераклад для гэтага дакумэнта | Ctrl Shift D | Ствараецца файл зь перакладам для бягучага перакладанага дакумэнта.
Уласьцівасьці… | Ctrl E | Паказваецца дыялёг уласьцівасьцяў праекта, празь які можна зьмяніць мовы праекта і месцазнаходжаньні каталёгаў.
Файлы праекта… | Ctrl L | Акно файлаў праекта адчыняецца або зачыняецца ў залежнасьці ад таго, ці зачыненае яно або адчыненае.
Доступ да зьмесьціва праекта |  | Адкрываецца доступ да каталёгаў праекта. У дадатак да гэтага два пункты мэню дазваляюць непасрэдна адчыняць бягучыя дакумэнты арыгінала і перакладу і глясар, у які робіцца запіс. Дакумэнты адчыняюцца ў праграме, якую выбірае апэрацыйная сыстэма. Калі дакумэнтаў няма, адпаведны пункт паказваецца шэрым колерам.
Выхад | Ctrl Q | Захаваньне праекта і выхад з OmegaT. Калі праект яшчэ не захаваны, зьяўляецца запыт на пацьвярджэньне выхаду.

#### Праўка

Мэню Праўка

Заўвага: дзеяньні, якія выконваюцца ў большасьці праграмаў стандартным чынам (скапіяваць/выразаць/уставіць), не ўключаюцца ў гэтае мэню, яны даступныя праз сыстэмныя спалучэньні клявішаў. Напрыклад:

Спалучэньні клявішаў для капіяваньня/выразаньня/устаўкі

Капіяваць | Ctrl C | Капіяваньне вылучанага тэксту ў буфэр абмену.
Выразаць | Ctrl X | Капіяваньне вылучанага тэксту ў буфэр абмену, выдаленьне вылучэньня.
Уставіць | Ctrl V | Устаўка тэксту з буфэра абмену ў пазыцыю курсора.

Мэню “Праўка” складаецца з наступных элемэнтаў:

Мэню “Праўка”

Адмяніць | Ctrl Z | Аднаўляецца стан перад апошнім выкананым дзеяньнем. Каманда не працуе, калі зьменены сэгмэнт быў пацьверджаны.
Вярнуць | Ctrl Y | Аднаўляецца стан перад касаваньнем апошняга дзеяньня праўкі. Каманда не працуе, калі зьменены сэгмэнт быў пацьверджаны.
Замяніць пераклад на супадзеньне або вылучэньне | Ctrl R | Увесь сэгмэнт перакладу замяняецца на выбранае недакладнае супадзеньне (па змаўчаньні выбіраецца першае супадзеньне). Калі ў недакладным супадзеньні вылучана пэўная частка тэксту, толькі гэтае вылучэньне замяняе ўвесь сэгмэнт перакладу.
Уставіць супадзеньне або вылучэньне | Ctrl I | Вылучанае недакладнае супадзеньне ўстаўляецца ў пазыцыю курсора. Калі ў сэгмэньце перакладу вылучаная частка, пры гэтым замяняецца вылучэньне. Калі пэўная частка тэксту вылучаная ў недакладным супадзеньні, толькі гэтае вылучэньне ўстаўляецца ў пазыцыю курсора.
Замяніць на машынны пераклад | Ctrl M | Зьмесьціва сэгмэнта перакладу замяняецца перакладам ад сэрвісу машыннага перакладу. Калі сэрвіс машыннага перакладу не актываваны (гл. Мэню → Налады ніжэй), не адбываецца нічога.
Аднавіць зыходны тэкст | Ctrl Shift R | Увесь сэгмэнт перакладу замяняецца на зыходны тэкст.
Уставіць зыходны тэкст | Ctrl Shift I | Зыходны тэкст устаўляецца ў пазыцыю курсор.
Уставіць адсутныя тэгі зыходнага тэксту | Ctrl Shift T | Тэгі з зыходнага тэксту (калі іх няма ў перакладзе) устаўляюцца ў пазыцыю курсора.
Уставіць наступны адсутны тэг | Ctrl T | У пазыцыю курсора ўстаўляецца толькі адзін тэг (з адсутных).
Экспартаваць вылучанае | Ctrl Shift C | Бягучае вылучэньне экспартуецца ў тэкставы файл для апрацоўкі. Калі частка тэксту ня вылучаная, у файл выгружаецца ўвесь бягучы сэгмэнт. Калі карыстальнік выходзіць з OmegaT, гэты файл не спусташаецца, каб імітаваць звычайныя паводзіны буфэра абмену. Экспартаванае зьмесьціва капіюецца ў файл `selection.txt` у каталёгу наладаў карыстальніка (гл. ).
Стварыць запіс глясара | Ctrl Shift G | Дазваляе карыстальніку стварыць запіс у файле глясара, ужываным па змаўчаньні. Калі вылучыць радок тэксту (у якой заўгодна панэлі) перад націсканьнем Ctrl Shift G , тэкст будзе ўстаўлены па змаўчаньні ў поле Зыходны тэрмін.
Пошук у праекце… | Ctrl F | Адчыняецца новае вакно пошуку. Калі вылучыць радок тэксту (у якой заўгодна панэлі) перад націсканьнем Ctrl F , тэкст будзе ўстаўлены па змаўчаньні ў поле Знайсьці. Пры націсканьні Ctrl Shift F зьяўляецца апошняе раней адчыненае вакно пошуку (а ня новае).
Пошук і замена… | Ctrl K | Адчыняецца новае вакно пошуку і замены. Калі вылучыць радок тэксту (у якой заўгодна панэлі) перад націсканьнем Ctrl K , тэкст будзе ўстаўлены па змаўчаньні ў поле Знайсьці.
Зьмяніць рэгістар на | Shift F3 (гл. тэкст) | Рэгістар вылучанага тэксту ў сэгмэньце перакладу зьмяняецца на выбраны варыянт (“Усе малыя”, “Усе вялікія”, “Як у загалоўках”, “Як у сказах”). Каб пераключацца паміж гэтымі варыянтамі, націскайце Shift + F3. Калі тэкст ня вылучаны, OmegaT вылучае слова, якое ўтрымлівае літару непасрэдна справа ад курсора.
Выбраць супадзеньне | Ctrl N | (#N — лічба ад 1 да 5) — Выбар недакладнага супадзеньня № N на панэлі недакладных супадзеньняў для замены на яго перакладу або ўстаўкі яго ў сэгмэнт. Значэньні колераў патлумачаныя ў .
Выкарыстоўваць як пераклад па змаўчаньні |  | Калі для актыўнага сэгмэнта ёсьць альтэрнатыўныя пераклады, можна пазначыць вылучаны варыянт як пераклад па змаўчаньні. Калі ёсьць толькі адзін пераклад, гэты пункт мэню будзе шэрым.
Стварыць альтэрнатыўны пераклад |  | Аднолькавыя сэгмэнты ў залежнасьці ад кантэксту могуць мець розныя пераклады. Вылучыць гэты пункт мэню, калі бягучы пераклад не пасуе, і стварыць альтэрнатыўны пераклад.
Выдаліць пераклад |  | Пераклад выдаляецца, а сэгмэнт становіцца неперакладзеным.
Задаць пусты пераклад |  | Пераклад вызначаецца як пусты. У дакумэньце перакладу на месцы гэтага сэгмэнта не зьявіцца нічога. У вакне рэдагаваньня пераклад паказваецца як <ПУСТЫ>
Зарэгістраваць ідэнтычны пераклад | Ctrl Shift S | Гэтая каманда ўжываецца ў мэтах рэгістрацыі тэксту перакладу тоесным зыходнаму тэксту, нават калі не пазначана “Дазволіць супадзеньне крыніцы і перакладу” (гл. Налады → Акно рэдагаваньня).

Тэгі Уставіць адсутныя тэгі зыходнага тэксту
Тэгі Уставіць наступны адсутны тэг
Спалучэньні клявішаў Выбар рэгістра — Shift+F3

#### Пераход

Мэню Пераход

Мэню “Пераход”

Наступны неперакладзены сэгмэнт | Ctrl U | Пераход да наступнага сэгмэнта, які ня мае эквіваленту ў памяці перакладаў.
Наступны перакладзены сэгмэнт | Ctrl Shift U | Пераход да наступнага ўжо перакладзенага сэгмэнта з ігнараваньнем неперакладзеных сэгмэнтаў.
Наступны сэгмэнт | Ctrl N або Enter | Пераход да наступнага сэгмэнта. Калі бягучы сэгмэнт — апошні ў файле, адбываецца пераход да першага сэгмэнта наступнага файла.
Папярэдні сэгмэнт | Ctrl P або Ctrl Enter | Пераход да папярэдняга сэгмэнта. Калі бягучы сэгмэнт — першы ў файле, адбываецца пераход да апошняга сэгмэнта папярэдняга файла.
Сэгмэнт нумар… | Ctrl J | Пераход да сэгмэнта, чый нумар або літара-скарот уведзены.
Наступная зацемка |  | Пераход да наступнага сэгмэнта, да якога прымацаваная зацемка.
Папярэдняя зацемка |  | Пераход да папярэдняга сэгмэнта, да якога прымацаваная зацемка.
Крыніца выбранага супадзеньня | Ctrl Shift M | Пераход да сэгмэнта, які адпавядае бягучаму вылучанаму супадзеньню на панэлі недакладных супадзеньняў.
Наперад у гісторыі… | Ctrl Shift N | OmegaT запамінае апрацаваныя сэгмэнты. Гэтая каманда дазваляе вярнуцца да сэгмэнта, як папярэдне быў пакінуты камандай Назад у гісторыі….
Назад у гісторыі… | Ctrl Shift P | Гэтая каманда дазваляе адступіць назад на адзін сэгмэнт назад за раз, каб затым вярнуцца да бягучага сэгмэнта з дапамогай каманды Наперад у гісторыі….

#### Выгляд

Мэню Выгляд

Мэню “Выгляд”

Пазначаць перакладзеныя сэгмэнты | Калі пазначана, перакладзеныя сэгмэнты будуць вылучацца жоўтым колерам.
Пазначаць неперакладзеныя сэгмэнты | Калі пазначана, неперакладзеныя сэгмэнты будуць вылучацца фіялетавым колерам.
Паказваць зыходныя сэгмэнты | Калі пазначана, зыходныя сэгмэнты будуць бачнымі і будуць вылучацца зялёным колерам. Калі не пазначана, зыходныя сэгмэнты ня будуць бачнымі.
Пазначаць неўнікальныя сэгмэнты | Калі пазначана, неўнікальныя сэгмэнты будуць вылучацца бледна-шэрым колерам.
Пазначаць сэгмэнты з зацемкамі | Калі пазначана, сэгмэнты з зацемкамі будуць вылучацца блакітным колерам. Гэтая вылучэньне мае прыярытэт над вылучэньнем перакладзеных сэгмэнтаў і вылучэньнем неперакладзеных сэгмэнтаў.
Пазначаць неразрыўныя прабелы | Калі пазначана, неразрыўныя прабелы будуць паказвацца з шэрым тлом.
Пазначаць прабельныя сымбалі | Калі пазначана, прабельныя сымбалі будуць паказвацца з кропачкай.
Паказваць сымбалі кіраваньня напрамкам тэксту | Гэтая опцыя дазваляе бачыць сымбалі кіраваньня напрамкам тэксту
Пазначаць аўтаматычна запоўненыя сэгмэнты | Калі пазначана, тло ўсіх сэгмэнтаў, у якіх пераклад быў атрыманы ў выніку аўтаматычнага запаўненьня (напрыклад, з файлаў TMX у каталёгу /tm/auto), будзе каляровым. Вылучэньне колерам захоўваецца, пакуль пазначана опцыя “Захоўваць стан аўтаматычна запоўненых” (гл. Налады → Акно рэдагаваньня). Звычайныя пераклады, устаўленыя з каталёга auto, вылучаюцца памаранчавым колерам. Іншыя пераклады, асабліва ідэнтыфікаваныя ў TMX, могуць вылучацца іншымі колерамі. Тэхнічныя дэталі гл. у наступным запыце ўдасканаленьня
Агрэсыўная замена шрыфтоў на альтэрнатыўныя | Пазначце гэтую вопцыю, калі OmegaT не паказвае пэўныя сымбалі належным чынам (нават калі ў сыстэме ўсталяваныя шрыфты, якія ўтрымліваюць патрэбныя сымбалі). Заўвага: выглядае, што ў Windows падобная ручная падстаноўка шрыфтоў можа ўмешвацца ў стандартную падстаноўку шрыфтоў, і ў выніку адбываецца непажаданая падстаноўка. З гэтай прычыны гэтая опцыя адключаная па змаўчаньні.
Інфармацыя пра зьмены | Пасьля ўключэньня опцыі паказу інфармацыі пра зьмены для бягучага сэгмэнта будуць бачнымі час і аўтар апошняй зьмены бягучага сэгмэнта. Калі яе ўключыць для ўсіх сэгмэнтаў, інфармацыя паказваецца для ўсіх сэгмэнтаў, а калі выбраць Нічога не паказваць, опцыя адключаецца.

Заўвага: колеры можна зьмяніць праз дыялёг Налады → Колеры….

#### Сэрвіс

Мэню Сэрвіс

Мэню “Сэрвіс”

Праверка тэгаў | Ctrl + Shift + V: Праверка адсутнасьці або неналежнага месцазнаходжаньня тэгаў у файлах з фарматаваньнем. Паказ пераліку сэгмэнтаў з памылкамі тэгаў і магчымымі неадпаведнасьцямі. Гл. разьдзелы “Праверка тэгаў” і .
Праверка тэгаў для гэтага дакумэнта | Тое, што і вышэй, але толькі для бягучага дакумэнта ў перакладзе.
Статыстыка | Вывад новага вакна са статыстыкай праекта, г. зн., з сумарнымі паказчыкамі для праекта і для кожнага файла праекта.
Статыстыка супадзеньняў | Паказ статыстыкі супадзеньняў для праекта: колькасьць паўтораў, дакладных супадзеньняў, недакладных супадзеньняў і адсутнасьці супадзеньняў для сэгмэнтаў, словаў і ў сымбалях.
Статыстыка супадзеньняў па файлах | Паказ статыстыкі супадзеньняў для кожнага файла праекта: колькасьць паўтораў, дакладных супадзеньняў, недакладных супадзеньняў і адсутнасьці супадзеньняў для сэгмэнтаў, словаў і ў сымбалях.
Сцэнары… | Вывад дыялёгавага вакна, дзе можна задаць месцазнаходжаньне сцэнароў, іх запісваць, выконваць і прывязваць да спалучэньняў клявішаў (гл. “Акно сцэнароў”)

Супадзеньні Статыстыка супадзеньняў
Праект Статыстыка супадзеньняў
Праект Статыстыка

#### Налады

Мэню Налады

Мэню “Налады”

Выкарыстоўваць TAB для пераходу далей | Клявішай для пацьверджаньня сэгмэнта прызначаецца Tab замест Enter (па змаўчаньні). Гэтая опцыя карысная для некаторых сыстэмаў уводу сымбаляў карэйскай, кітайскай і японскай моваў.
Заўсёды пацьвярджаць выхад | Перад закрыцьцём праграмы будзе зьяўляцца папярэджаньне.
Машынны пераклад | Дазваляе ўключаць/выключаць даступныя інструмэнты машыннага перакладу. Калі машынны пераклад уключаны, пры націсканьні Ctrl M прапанова будзе ўстаўленая ў пераклад бягучага сэгмэнта. У мэтах захаваньня канфідэнцыйнасьці можа быць непатрэбным адсылаць усе сэгмэнты ў сыстэму машыннага перакладу. Калі опцыя Аўтаматычна накіроўваць пераклады адключаная, машынныя пераклады будуць накіроўвацца толькі пры націсканьні Ctrl M ( Cmd M у OS X) для бягучага сэгмэнта. Затым каб уставіць пераклад трэба зноў націснуць Ctrl M . Пазначце Толькі неперакладзеныя сэгмэнты, каб для перакладзеных сэгмэнтаў машынны пераклад не ўжываўся. Заўвага: у падобным выпадку можна скарыстацца з Ctrl М , каб прымусова накіраваць бягучы сэгмэнт у сыстэму машыннага перакладу.
Глясар | Опцыя Паказваць апісаньне кантэксту для глясароў у фармаце TBX дазваляе паказваць або хаваць зьвесткі пра кантэкст для тэрмінаў (якія паходзяць з глясароў у фармаце TBX у каталёгу `glossary` ) на панэлі глясароў. Калі пазначана Ужываць тэрміны, якія зьяўляюцца паасобку ў зыходным тэксьце, запіс глясара “элемэнта элемэнтб” будзе знойдзены ў зыходным тэксьце “элемэнта іншае слова элемэнтб”. Калі опцыя адключаная, запіс глясара, паказаны вышэй, знойдзены ня будзе. Калі пазначана Ужываць марфалягічны пошук для тэрмінаў глясара, то, напрыклад, для ангельскай мовы пры наяўнасьці ў глясары слова “element” яно будзе знойдзена, калі ў зыходным тэксьце будзе “elements”. Калі опцыя адключаная, запіс глясара, паказаны вышэй, знойдзены ня будзе. Опцыя Устаўляць супадзеньні з глясара, устаўляючы зыходны тэкст у пераклад дазваляе аўтаматычна замяняць супадзеньні з тэрмінамі з глясара пры ўстаўцы зыходнага тэксту ў пераклад. Гэта эфэктыўна пры ўжываньні Праўка → Аднавіць зыходны тэкст, Праўка → Уставіць зыходны тэкст, а таксама пры адкрыцьці сэгмэнта калі ўключаная функцыя Налады → Акно рэдагаваньня → [Уставіць] Зыходны тэкст. Калі глясар утрымлівае некалькі тэрмінаў для перакладу, ужываецца першы (з паказаных на панэлі глясароў). Пры пошуку тэрмінаў у глясарох не ўжываецца ні марфалягічны аналіз, ні стоп-словы, а рэгістар літараў ігнаруецца. Пры ўстаўцы робіцца спроба ўжыць той самы рэгістар, што і ў зыходным слове. Астатнія 3 функцыі апісаныя асобна на старонцы пра TaaS (тэрміналёгія як сэрвіс).
TransTips (тэрміны) | Дазваляе ўключаць/адключаць функцыю TransTips і задаваць ейны парамэтар Дакладнае супадзеньне. Калі функцыя TransTips уключаная, то клік правай кнопкай мышкі па вылучаным слове ў зыходным тэксьце адкрые выпадное мэню з запісамі глясара для гэтага слова. Затым можна клікнуць па пажаданым варыяньце перакладу, каб яго ўставіць у пераклад у бягучую пазыцыю курсора. Калі пазначана TransTips/Дакладнае супадзеньне, будуць правярацца толькі поўныя словы, у адваротным выпадку будуць шукацца адпаведнікі і для частак словаў.
Аўтазавяршэньне | Клікнеце па пункце Глясар…, каб наладзіць аўтазавяршэньне для ўкладкі глясара. Клікнеце па пункце Аўтатэкст, каб наладзіць парамэтры аўтатэксту, а таксама дадаць або выдаліць элемэнты. Клікнеце па пункце Табліца сымбаляў…, каб наладзіць табліцу сымбаляў для аўтазавяршэньня. Аўтазавяршэньне выклікаецца для бягучага сэгмэнта перакладу праз Ctrl+Прабел. Калі пазначана Аўтаматычна паказваць адпаведныя прапановы, мэню аўтазавяршэньня зьяўляецца аўтаматычна пасьля набору першай літары запіса глясара або сымбаля “<” у выпадку тэгаў.
Шрыфт… | Выклікаецца дыялёг зьмены шрыфту тэксту на дысплее. Карыстальнікам старых кампутараў, калі зьмяненьне памераў акна запавольнае, можна паспрабаваць зьмяніць шрыфт. Пра наладку шрыфту гл. “Рознае”
Колеры… | Дазваляе выбіраць розныя колеры для кожнай часткі карыстальніцкага інтэрфэйса. З дапамогай сцэнара можна задаваць вызначаныя тэмы. Сцэнар, які ўваходзіць у склад праграмы і называецца Switch Colour Themes, па змаўчаньні вызначае тэму “Dark”.
Файлавыя фільтры… | Адчыняецца дыялёг файлавых фільтраў для наладкі апрацоўкі і сынтаксычнага аналізу файлаў.
Сэгмэнтаваньне… | Адчыняецца дыялёг наладкі сэгмэнтаваньня для наладкі сэгмэнтаваньня тэксту.
Праверка правапісу… | Адчыняецца акно наладкі праверкі правапісу, празь якое можна ўсталяваць, наладзіць і ўключыць праверку правапісу.
Налады рэдагаваньня… | Адчыняецца дыялёг наладаў рэдагаваньня, празь які можна зрабіць патрэбныя зьмены.
Апрацоўка тэгаў… | Пры перакладзе файлаў, датычных праграмнага забесьпячэньня: магчымасьць наладзіць парамэтры праверкі тэгаў так, каб таксама правяраць праграмныя зьменныя (%…). Тут таксама можна вызначыць розныя парамэтры праверкі тэгаў і карыстальніцкія тэгі.
Каманда… | Калі тут увесьці сваё імя, ім будуць пазначацца ўсе сэгмэнты, перакладзеныя вамі.
Зьнешнія файлы TMX… | Дазваляе карыстальніку вырашыць, як апрацоўваць тэгі ў TMX-файлах староньніх праграмаў (г. зн., створаных не ў OmegaT). Недакладныя супадзеньні таксама можна ўпарадкаваць розным чынам (толькі для паказу, статыстыка ад гэтага не зьмяняецца). Поле шаблёна адпаведнікаў для паказу таксама дазваляе зьмяніць спосаб паказу недакладных супадзеньняў праз ужываньне вызначаных зьменных.
Выгляд… | Утрымлівае парамэтры паказу тэкстаў і зьвестак пра зьмены рознымі спосабамі.
Захаваньне і вывад… | Дазваляе карыстальніку выбраць інтэрвал — у хвілінах і сэкундах — паміж пасьлядоўным аўтаматычным захаваньнем праекта. Мінімальнае значэньне — 10 сэкундаў. Дыялёгавае акно дазваляе таксама задаваць зьнешнія каманды апрацоўкі, якія выконваюцца пасьля выкананьня каманды Адкампіляваць праект.
Злучэньне з проксі-сэрвэрам… | Увесьці імя карыстальніка і пароль у выпадку ўжываньня проксі-сэрвэра для доступу да праектаў.
Аднавіць галоўнае вакно | Аднаўленьне кампанэнтаў галоўнага вакна OmegaT да іх зыходнага стану. Ужывайце гэтую функцыю ў выпадку немагчымасьці аднаўленьня пажаданай кампаноўкі элемэнтаў акна пасьля іх адмацаваньня, перасоўваньня або хаваньня. Яе таксама можна выкарыстаць, калі панэлі не адлюстроўваюцца належным чынам пасьля абнаўленьня OmegaT.
Праверка граматыкі | Калі пазначана, пераклады правяраюцца з дапамогай LanguageTool і магчымыя граматычныя памылкі падкрэсьліваюцца сінім.

#### Даведка

Мэню Даведка

Мэню “Даведка”

Дапаможнік карыстальніка… | F1: Адчыняецца гэты дапаможнік у браўзэры па змаўчаньні.
Пра праграму… | Паказ зьвестак пра аўтарскае права, падзякі і ліцэнзію.
Апошнія зьмены… | Паказваецца пералік новых функцыяў, удасканаленьняў і выпраўленьняў памылак для апошняга выпуску.
Часопіс… | Паказваецца бягучы файл часопіса. Загаловак акна адлюстроўвае файл, які фактычна выкарыстоўваецца (гэта залежыць ад таго, колькі асобнікаў OmegaT працуюць адначасова).

### Спалучэньні клявішаў

Спалучэньні клявішаў

У галоўным акне даступныя наступныя спалучэньні клявішаў. Калі на пярэднім пляне знаходзіцца іншае акно, клікнеце па галоўным акне, каб вывесьці яго на пярэдні плян або націсьне клявішу Esc, каб зачыніць іншае вакно.

Для ўжываньня спалучэньня трэба націснуць Ctrl і пэўную літару. Некаторыя спалучэньні ўключаюць іншыя клявішы. Літары ўжываюцца ў верхнім рэгістры дзеля лепшай чытальнасьці.

Клявіша Ctrl ужываецца ў апэрацыйных сыстэмах Windows, UNIX і UNIX-падобных, на клявіятурах пазначаецца як Ctrl або Control. Карыстальнікі Mac замест яе мусяць карыстацца клявішай Cmd. На клявіятурах Apple клявіша Cmd пазначаецца надпісам “command” або значком “яблычка”.

- Кіраваньне праектамі

- Рэдагаваньне

- Перамяшчэньне

- Даведачныя вокны

- Іншыя

#### Кіраваньне праектамі

Спалучэньні клявішаў Праект
Праект Спалучэньні клявішаў для кіраваньня праектамі

Спалучэньні клявішаў для кіраваньня праектамі

Адчыніць праект | Ctrl O | Адчыняецца дыялёг для знаходжаньня існага праекта.
Захаваць | Ctrl S | Бягучая праца захоўваецца ва ўнутранай памяці перакладаў (файл project_save.tmx у каталёгу праекта `omegat`).
Зачыніць праект | Shift Ctrl W | Зачыняе бягучы праект.
Адкампіляваць праект | Ctrl D | Стварэньне дакумэнтаў зь перакладамі ў каталёгу праекта target, а таксама файлаў памяці перакладаў (файлаў тыпу level 1, level 2 і omegat tmx) у каранёвым каталёгу праекта.
Уласьцівасьці праекта | Ctrl E | Паказ акна, у якім пры неабходнасьці можна зьмяніць уласьцівасьці праекта.

#### Рэдагаваньне

Спалучэньні клявішаў Рэдагаваньне
Спалучэньні клявішаў Пераход

Спалучэньні клявішаў рэдагаваньня

Адмяніць | Ctrl Z | Адмена апошняга дзеяньня рэдагаваньня ў тэксьце перакладу бягучага сэгмэнта.
Вярнуць | Ctrl Y | Аднаўленьне апошняга дзеяньня рэдагаваньня ў тэксьце перакладу бягучага сэгмэнта.
Вылучыць супадзеньне № N | Ctrl N | дзе N — лічба ад 1 да 5. Спалучэньне клявішаў дазваляе вылучыць N-ае супадзеньне ў адпаведным акне (першае супадзеньне вылучаецца па змаўчаньні)
Замяніць на супадзеньне | Ctrl R | Замяняе зьмесьціва перакладу бягучага сэгмэнта на вылучанае супадзеньне (па змаўчаньні вылучаецца першае супадзеньне)
Уставіць супадзеньне | Ctrl I | У пазыцыю курсора ў бягучым сэгмэньце ўстаўляецца вылучанае супадзеньне (па змаўчаньні вылучаецца першае супадзеньне)
Аднавіць зыходны тэкст | Ctrl Shift + R | Зьмесьціва перакладу бягучага сэгмэнта замяняецца на зыходны тэкст.
Уставіць зыходны тэкст | Ctrl Shift + I | Зьмесьціва зыходнага тэксту бягучага сэгмэнта ўстаўляецца ў пазыцыю курсора.
Уставіць тэгі зыходнага тэксту | Ctrl Shift + T | Тэгі з зыходнага тэксту бягучага сэгмэнта ўстаўляюцца ў пазыцыю курсора.
Пошук у праекце | Ctrl F | Паказваецца дыялёг для пошукаў у праекце.
Замяніць на машынны пераклад | Ctrl M | Пераклад бягучага сэгмэнта замяняецца на вынік машыннага перакладу зыходнага тэксту. Калі сэрвіс машыннага перакладу не актываваны (гл. Мэню → Налады → Машынны пераклад), не адбываецца нічога.
Экспартаваць вылучанае | Shift Ctrl C | Бягучае вылучэньне экспартуецца ў тэкставы файл для апрацоўкі.
Стварыць запіс глясара | Shift Ctrl G | Дазваляе карыстальніку стварыць запіс у файле глясара, ужываным па змаўчаньні.

#### Перамяшчэньне

Спалучэньні клявішаў Пераход

Спалучэньні клявішаў для перамяшчэньня

Наступны неперакладзены сэгмэнт | Ctrl U | Пераход у поле рэдагаваньня наступнага сэгмэнта, які не зарэгістраваны ў памяці перакладаў праекта.
Наступны сэгмэнт | Ctrl N , Enter або Return | Пераход у поле рэдагаваньня наступнага сэгмэнта.
Папярэдні сэгмэнт | Ctrl P | Пераход у поле рэдагаваньня папярэдняга сэгмэнта.
Сэгмэнт нумар… | Ctrl J | Пераход да сэгмэнта з уведзеным нумарам
Назад у гісторыі… | Ctrl Shift + P | Пераход на адзін сэгмэнт назад у гісторыі
Наперад у гісторыі… | Ctrl Shift + N | Пераход на адзін сэгмэнт наперад у гісторыі

#### Іншыя

Спалучэньні клявішаў Іншыя

Розныя спалучэньні клявішаў

Паказ сьпіса файлаў праекта | Ctrl L | Паказ сьпіса файлаў праекта
Праверка тэгаў | Ctrl T | Адчыніць акно праверкі тэгаў.
Экспартаваць вылучанае | Shift Ctrl + C | Экспарт бягучага вылучэньня або бягучага зыходнага тэксту, калі тэкст ня быў вылучаны. Тэкст экспартуецца ў тэкставы файл.
Пошук у праекце | Ctrl F | Адчыняецца новае вакно пошуку
Файлы даведкі | F1 | Паказ файлаў даведкі OmegaT у асобным акне

## Уласьцівасьці праекта

Праект Уласьцівасьці

### Агульныя

Праз спалучэньне клявішаў Ctrl E або праз мэню Праект Уласьцівасьці выклікаецца дыялёг, які выкарыстоўваецца для вызначэньня і зьмяненьня каталёгаў і моваў праекта.

Уласьцівасьці праекта можна мяняць у працэсе перакладу. Памятайце, што зьмяненьне наладаў праекта можа мець пэўныя наступствы, асабліва, калі пераклад ужо пачаты. Пакуль вы не набылі пэўны досьвед працы ў OmegaT, найлепш будзе ўважаць усе налады канчатковымі пасьля пачатку перакладаньня — калі толькі, зразумела, вы не зразумелі, што зроблена вельмі сур’ёзная памылка. Каб даведацца, як захоўваць сваю працу, прачытайце разьдзел “Прадухіленьне страты даніх”.

### Мовы

Мовы арыгіналу і перакладу можна ўводзіць уручную або выбіраць з выпадных сьпісаў. Памятайце, што зьмяненьне моваў можа паўплываць на вынікі ўжываньня файлаў памяці перакладаў, бо новая моўная пара можа не адпавядаць мовам памяці.

Паказваюцца генэратары метак, адпаведныя выбраным мовам. Падрабязнасьці гл. у дадатку “Генэратары метак”.

### Налады

Сэгмэнтаваньне па сказах

  Налады сэгмэнтаваньня ўплываюць толькі на апрацоўку зыходных файлаў у OmegaT. Пераважным спосабам зьяўляецца сэгмэнтаваньне па сказах, і ў большасьці выпадкаў трэба проста пакінуць адпаведны сьцяжок.

  У вельмі рэдкіх выпадках, аднак, можа патрабавацца іншы спосаб, г. зн. сэгмэнтаваньне па абзацах. Зьмяненьне гэтага парамэтра не ўплывае на сэгмэнтаваньне, якое было ўжытае ў працэсе стварэньня існых файлаў перакладаў. Калі ў працэсе перакладу вы вырашылі зьмяніць сэгмэнтаваньне па сказах на сэгмэнтаваньне па абзацах, унутраны файл памяці перакладаў праекта ня зьменіцца (OmegaT можа абнаўляць старыя файлы памяці перакладаў, у якіх не ўжывалася сэгмэнтаваньне па сказах, але не наадварот), але OmegaT паспрабуе падабраць недакладныя супадзеньні для абзацаў камбінаваньнем існых перакладаў сказаў.

  Зьмяненьне наладаў сэгмэнтаваньня можа спрычыніцца да аб’яднаньня або разьяднаньня ўжо перакладзеных сэгмэнтаў. Фактычна гэта верне іх у стан неперакладзеных сэгмэнтаў, бо яны больш ня будуць адпавядаць сэгмэнтам, запісаным у памяці перакладаў праекта, ня гледзячы на тое, што іхнія пераклады захаваліся.

Сэгмэнтаваньне…
Сэгмэнтаваньне правілы агульныя і для праекта

  Правілы сэгмэнтаваньня звычайна дзейсныя для ўсіх праектаў. Карыстальніку, аднак, можа спатрэбіцца стварыць набор правілаў для канкрэтнага праекта. Націсьнеце гэтую кнопку, каб адчыніць дыялёг, пазначце “Ужываць правілы сэгмэнтаваньня толькі да гэтага праекта”, затым наладзьце правілы сэгмэнтаваньня, як патрабуецца. Новы набор правілаў будзе захаваны разам з праектам і ня будзе ўплываць на агульны набор правілаў сэгмэнтаваньня. Каб выдаліць асаблівыя правілы сэгмэнтаваньня для праекта, здымеце пазнаку. Каб атрымаць болей зьвестак пра правілы сэгмэнтаваньня, гл. разьдзел “Сэгмэнтаваньне зыходных файлаў”.

  Падказка: набор правілаў сэгмэнтаваньня для пэўнага праекта захоўваецца ў файле `праект/omegat/segmentation.conf.`

Файлавыя фільтры…
Файлавыя фільтры файлавыя фільтры агульныя і для праекта

  Падобна таму, як паказана вышэй, карыстальнік мае магчымасьць ствараць файлавыя фільтры для пэўных праектаў, якія будуць захоўвацца разам з праектам і будуць дзейнічаць толькі для бягучага праекта. Каб стварыць набор файлавых фільтраў для канкрэтнага праекта, націсьнеце кнопку “Файлавыя фільтры…”, затым у вакне, якое адчыніцца, пазначце “Ужываць налады файлавых фільтраў толькі для гэтага праекта”. Копія канфігурацыі файлавых фільтраў будзе захаваная разам з праектам. Каб выдаліць асаблівыя файлавыя фільтры для праекта, здымеце пазнаку. Памятайце, што праз мэню Налады → Файлавыя фільтры зьмяняюцца агульныя файлавыя фільтры, а не фільтры для праекта. Болей па тэме гл. у разьдзеле Файлавыя фільтры.

  Падказка: набор файлавых фільтраў для пэўнага праекта захоўваецца ў файле `праект/omegat/filters.xml.`

Аўтаматычная ўстаўка перакладаў

  У выпадку наяўнасьці неўнікальных сэгмэнтаў у зыходных дакумэнтах аўтаматычная ўстаўка перакладаў азначае для карыстальніка дзьве наступныя магчымасьці: калі пазначана, першы перакладзены сэгмэнт будзе ўважацца за пераклад па змаўчаньні, а адпаведны пераклад будзе аўтаматычна ўжывацца для далейшых падказак у працэсе перакладу. Зразумела, што няправільна перакладзеныя сэгмэнты пазьней можна выправіць уручную з дапамогай пункту “Стварыць альтэрнатыўны пераклад”. Калі “Аўтаматычная ўстаўка перакладаў” не пазначана, сэгмэнты з альтэрнатыўнымі перакладамі пакідаюцца неперакладзенымі, пакуль карыстальнік ня вырашыць, які пераклад ужываць.

Не паказваць тэгі

  Калі пазначана, усе тэгі фарматаваньня ў сэгмэнтах зыходнага тэксту не паказваюцца. Гэта асабліва карысна пры працы з тэкстамі, для якіх фарматаваньне ня мае асаблівага значэньня (напрыклад, файлы, атрыманыя пасьля распазнаваньня PDF, дрэнна пераўтвораныя файлы .odt або .docx і да г. п.). У падобных выпадках дакумэнты перакладаў звычайна адчыняюцца без праблемаў, таму што не паказваюцца толькі ўнутрытэкставыя тэгі. Нябачнае фарматаваньне (якое не паказваецца ў выглядзе тэгаў у вакне рэдагаваньня OmegaT) захоўваецца ў дакумэнтах перакладаў.

Зьнешняя каманда канчатковай апрацоўкі

  У гэтым полі можна ўвесьці зьнешнюю каманду апрацоўкі (напрыклад, сцэнар, які пераймяноўвае файлы), якая будзе ўжывацца кожны раз пры ўжываньні каманды “Адкампіляваць праект”. Гэтая зьнешняя каманда ня можа ўтрымліваць “канвэеры” і да г. п., і таму пажадана выклікаць сцэнар.

### Разьмяшчэньне файлаў

Тут можна выбраць розныя падкаталёгі, напрыклад, падкаталёг зыходных файлаў, падкаталёг файлаў перакладаў і да г. п. Калі ўвесьці назву каталёга, які яшчэ не існуе, OmegaT створыць яго. Калі вы вырашылі зьмяніць каталёгі праекта, памятайце, што пры гэтым існыя файлы ня будуць аўтаматычна перанесеныя са старых каталёгаў у новыя.

Клікнеце па кнопцы “Выключэньні…”, каб задаць, якія файлы або каталёгі будуць ігнаравацца OmegaT. Ігнараваны файл або каталёг:

- не паказваецца ў вакне рэдагаваньня OmegaT;

- не рахуецца ў статыстыцы;

- не капіюецца ў каталёг /target пры кампіляцыі файлаў перакладаў.

У дыялёгу “Шаблёны выключэньняў” можна дадаць або выдаліць шаблён, або адрэдагаваць яго, вылучыўшы адпаведны радок і націснуўшы F2. Можна ўжываць знакі падстаноўкі ў адпаведнасьці з сынтаксысам ant.

## Файлавыя фільтры

OmegaT мае фільтры з шырокімі магчымасьцямі дапасаваньня, дазваляючы наладзіць большасьць аспэктаў іхняй працы. Файлавыя фільтры — гэта фрагмэнты кода, якія могуць:

- Прачытаць дакумэнт у нейкім пэўным фармаце файла. Напрыклад, файлы нефарматаванага тэксту

- Выцягнуць з файла зьмест да перакладу.

- Аўтаматычна зьмяняць назвы файлаў перакладаў, замяняючы перакладаны зьмест перакладам.

Каб даведацца, якія фарматы файлаў можа апрацоўваць OmegaT, гл. мэню Налады → Файлавыя фільтры…

Для большасьці карыстальнікаў налады файлавых фільтраў па змаўчаньні будуць дастатковымі. Калі трэба нешта іншае, сьлед адчыніць галоўны дыялёг, выбраўшы мэню Налады → Файлавыя фільтры…. Можна таксама задаць адмысловыя налады файлавых фільтраў для пэўнага праекта, націснуўшы ”Файлавыя фільтры” ў вакне ўласьцівасьцяў праекта.

Каб задаць налады файлавых фільтраў для канкрэтнага праекта, трэба выбраць Праект → Уласьцівасьці…. Націсьнеце кнопку ”Файлавыя фільтры” і пазначце “Ужываць налады файлавых фільтраў толькі для гэтага праекта”. У гэтым выпадку ў праекце будзе захаваная копія файла канфігурацыі фільтраў. Далейшыя зьмены наладаў фільтраў будуць адбывацца толькі для гэтага праекта, а агульныя налады фільтраў застануцца нязьменнымі.

Файлавыя фільтры Файлавыя фільтры для канкрэтнага праекта

Увага! Зьмяніўшы налады фільтраў пры адчыненым праекце, абавязкова перазагрузеце праект, каб зьмены сталі дзейснымі.

### Дыялёг файлавых фільтраў

Файлавыя фільтры Дыялёг

У гэтым дыялёгу паказваюцца даступныя файлавыя фільтры (тыя, якія ўжываюцца ў бягучым праекце, вылучаюцца паўтлустым шрыфтом). Калі ня трэба перакладаць файлы пэўнага тыпу, можна проста зьняць пазнаку насупраць назвы адпаведнага фільтра. OmegaT прапусьціць адпаведныя файлы пры загрузцы праектаў і будзе капіяваць іх бязь зьменаў пры стварэньні перакладаў. Пазьней, калі будзе пажадана зноў ужыць фільтар, трэба проста аднавіць пазнаку. Каб вярнуцца да наладаў па змаўчаньні, націсьнеце Аднавіць змаўчаньні. Для праўкі таго, якія файлы і ў якіх кадоўках будзе апрацоўваць фільтар, трэба выбраць яго са сьпісу і націснуць “Зьмяніць”.

Дыялёг дазваляе ўключыць або адключыць наступныя парамэтры:

- Выдаліць пачатковыя і канчатковыя тэгі: трэба зьняць гэтую пазнаку, каб паказваліся ўсе тэгі, і пачатковыя, і канечныя. Увага: у фарматах Microsoft Open XML (DOCX, XLSX, і да г. п.), калі тэгі паказваюцца, НЕЛЬГА нешта ўпісваць перад першым тэгам (гэта — тэхнічны тэг, зь якога заўсёды павінен пачынацца сэгмэнт).

- Выдаліць пачатковыя і канечныя прабельныя сымбалі ў несэгмэнтаваных праектах: па змаўчаньні OmegaT выдаляе пачатковыя і канечныя прабельныя сымбалі. У несэгмэнтаваных праектах іх можна захаваць, адключыўшы гэты парамэтар.

- Захоўваць прабелы для ўсіх тэгаў: пазначце гэтую вопцыю, калі зыходныя дакумэнты ўтрымліваюць значную колькасьць прабелаў (з прычыны асаблівасьцяў макету), якія нельга ігнараваць.

- Ігнараваць кантэкст файла пры вызначэньні сэгмэнтаў з альтэрнатыўнымі перакладамі: па змаўчаньні OmegaT ужывае назву зыходнага файла дзеля ідэнтыфікацыі альтэрнатыўнага перакладу. Калі гэтая опцыя ўключана, назва зыходнага файла ня будзе ўжывацца, і альтэрнатыўныя пераклады будуць ужывацца ў любым файле, калі дазваляе іншы кантэкст (папярэдні/наступны сэгмэнты, або нейкі ідэнтыфікатар, у залежнасьці ад фармату файла) адпавядае.

### Налады фільтра

Файлавыя фільтры Налады

Некалькі фільтраў (тэкставыя файлы, файлы XHTML, файлы HTML і XHTML, файлы OpenDocument і Microsoft Open XML) маюць пэўныя спэцыфічныя налады. Каб зьмяніць налады, абярэце фільтр са сьпісу і націсьнеце Налады. Даступныя варыянты:

Тэкставыя файлы

- Сэгмэнтаваць тэкст у абзацы па разрывах радкоў, пустых радкох, або не сэгмэнтаваць:

  Калі ўключана сэгмэнтаваньне па сказах, тэкст далей будзе разьбівацца ў адпаведнасьці з абраным тут варыянтам.

Файлы PO

- Дазваляць пустыя пераклады ў файле перакладаў:

  Калі ўключана, то калі сэгмэнт PO (якім можа быць увесь абзац) не перакладзены, пераклад будзе пустым у файле перакладу. З тэхнічнага гледзішча, сэгмэнт `msgstr` у створаным файле PO будзе пакінуты пустым. Паколькі гэта стандартна для PO-файлаў, опцыя ўключана па змаўчаньні. Калі опцыя адключана, зыходны тэкст будзе капіявацца ў пераклад.

- Прамінаць загаловак PO

  Калі гэтая опцыя ўключана, загаловак PO будзе прамінуты і пакінуты нязьменным.

- Аўтаматычна замяняць 'nplurals=INTEGER; plural=EXPRESSION;' у загалоўку

  Опцыя дазваляе OmegaT перавызначаць спэцыфікацыю ў загалоўку файла PO і ўжываць значэньне па змаўчаньні для абранай мовы перакладу.

Файлы XHTML

- Перакладаць наступныя атрыбуты: выбраныя атрыбуты зьявяцца ў выглядзе сэгмэнтаў у вакне рэдагаваньня.

- Пачынаць новы абзац з: HTML-тэг <br> будзе зьяўляцца як абзац для мэтаў сэгмэнтаваньня.

- Абмінаць тэкст, які супадае з рэгулярным выразам: тэкст, адпаведны рэгулярнаму выразу, будзе прамінуты. Ён будзе вылучацца чырвоным пры праверцы тэгаў. Адпаведны тэкст у зыходным сэгмэньце будзе вылучаны курсівам.

- Не перакладаць атрыбут зьмесьціва мэта-тэгаў…: Наступныя мэта-тэгі ня будуць перакладацца.

- Не перакладаць зьмесьціва атрыбуту мэта-тэгаў з наступным атрыбутам тыпу пара “ключ-значэньне” (падзяляць коскамі):: пры наяўнасьці супадзеньня ў сьпісе пар “ключ-значэньне” зьмесьціва тэгаў будзе ігнаравацца.

  Гэта часам карысна, каб мець магчымасьць зрабіць пэўныя тэгі неперакладальнымі на аснове значэньня атрыбутаў. Напрыклад, `<div class="hide"> <span translate="no">` Можна вызначыць пары ключ-значэньне, каб вызначыць тэгі, якія ня трэба перакладаць. Для прыклада вышэй поле мусіць утрымліваць: `class=hide, translate=no`

Файлы Microsoft Office Open XML

Можна выбраць элемэнты, якія павінны быць перакладзены. Яны зьявяцца ў выглядзе асобных сэгмэнтаў у перакладзе.

- Word: нябачны тэкст інструкцыяў, камэнтары, зноскі, вынаскі, калянтытулы

- Excel: камэнтары, назвы аркушоў

- Power Point: камэнтары да слайдаў, майстры слайдаў, макеты слайдаў

- Глябальна: схемы, дыяграмы, малюнкі, аб’екты WordArt

- Іншыя магчымасьці:

  - Агрэгаваньне тэгаў: калі пазначана, тэгі, калі паміж імі няма тэксту, які падлягае перакладу, будуць зьбірацца ў адзіныя тэгі.

  - Захоўваць прабелы для ўсіх тэгаў: калі пазначана, прабелы і пераводы радкоў будуць захоўвацца, нават калі гэта не зададзена тэхнічна ў дакумэньце

Файлы HTML і XHTML

- Дадаваць ці перапісваць дэклярацыю кадоўкі файлаў HTML і XHTML: часта файлы перакладаў павінны мець кадоўку, адрозную ад кадоўкі зыходнага файла (яўна вызначанай або падразумяванай). Выкарыстоўваючы гэтую вопцыю, перакладчык можа вызначыць, ці мусяць файлы перакладаў уключаць дэклярацыю кадоўкі. Напрыклад, калі ў наладах файлавага фільтра UTF-8 вызначана ў якасьці схемы кадаваньня для файлаў перакладаў, выбар варыянта “Заўсёды” будзе гарантаваць уключэньне гэтай інфармацыі ў файлы перакладаў.

- Перакладаць наступныя атрыбуты: выбраныя атрыбуты зьявяцца ў выглядзе сэгмэнтаў у вакне рэдагаваньня.

- Пачынаць новы абзац з: HTML-тэг <br> будзе зьяўляцца як абзац для мэтаў сэгмэнтаваньня.

- Абмінаць тэкст, які супадае з рэгулярным выразам: тэкст, адпаведны рэгулярнаму выразу, будзе прамінуты. Ён будзе вылучацца чырвоным пры праверцы тэгаў. Адпаведны тэкст у зыходным сэгмэньце будзе вылучаны курсівам.

- Не перакладаць атрыбут зьмесьціва мэта-тэгаў…: Наступныя мэта-тэгі ня будуць перакладацца.

- Не перакладаць зьмесьціва атрыбуту мэта-тэгаў з наступным атрыбутам тыпу пара “ключ-значэньне” (падзяляць коскамі):: пры наяўнасьці супадзеньня ў сьпісе пар “ключ-значэньне” зьмесьціва тэгаў будзе ігнаравацца.

  Гэта часам карысна, каб мець магчымасьць зрабіць пэўныя тэгі неперакладальнымі на аснове значэньня атрыбутаў. Напрыклад, `<div class="hide"> <span translate="no">` Можна вызначыць пары ключ-значэньне, каб вызначыць тэгі, якія ня трэба перакладаць. Для прыклада вышэй поле мусіць утрымліваць: `class=hide, translate=no`

- Сьціскаць прабельныя сымбалі ў дакумэнтах перакладаў: ланцужкі зь некалькіх прабельных сымбаляў у перакладах будуць пераўтварацца ў адзіночныя прабелы.

- Выдаляць камэнтары HTML у дакумэнтах перакладаў: усе закамэнтаваныя часткі (паміж <!-- і -->) ня будуць капіявацца ў перакладзены дакумэнт.

Файлы фармату Open Document (ODF)

- Можна выбраць, што з наступных элемэнтаў будзе перакладацца:

  элемэнты індэксаў, закладкі, спасылкі на закладкі, зацемкі, камэнтары, зацемкі да прэзэнтацыяў, гіпэрспасылкі (URL), назвы аркушоў

### Дыялёг рэдагаваньня фільтра

Файлавыя фільтры Рэдагаваньне

Праз гэты дыялёг можна задаць шаблёны імёнаў зыходных файлаў, якія будзе апрацоўваць фільтар, наладзіць імёны файлаў зь перакладамі і выбраць кадоўкі для загрузкі файла і захаваньня ягонага перакладзенага варыянта. Каб зьмяніць шаблён файлавага фільтра, зьмянеце палі наўпрост або націсьнеце Зьмяніць. Каб дадаць новы шаблён файлавага фільтра, націсьнеце Дадаць. Аднолькавы дыялёг ужываецца, і каб дадаць шаблён, і каб адрэдагаваць канкрэтны шаблён. Дыялёг карысны тым, што ўключае асобны рэдактар шаблёнаў назваў файлаў, праз які можна задаць назвы выніковых файлаў.

#### Тып зыходных файлаў, шаблён назваў

Зыходныя файлы Тып файла і шаблён назвы
Файлавыя фільтры Тып файла і шаблён назвы

Выявіўшы файл у каталёгу з зыходнымі файламі, OmegaT спрабуе падабраць фільтар паводле пашырэньня назвы файла. Дакладней, OmegaT спрабуе супаставіць шаблёны назваў зыходных файлаў кожнага фільтра з назвай файла. Напрыклад, шаблён `*.xhtml` ужываецца да любога файла з пашырэньнем `.xhtml`. Калі знойдзены адпаведны фільтар, ён назначаецца файлу для апрацоўкі. Напрыклад, па змаўчаньні фільтар XHTML будзе выкарыстаны для апрацоўкі файлаў з пашырэньнем .xhtml. Для кожнага файлавага фільтра можна дадаць або выдаліць шаблёны назваў файлаў, якія ён будзе апрацоўваць. У шаблёнах назваў зыходных файлаў ужываюцца сымбалі падстаноўкі падобным чынам, як і ў пошуку. Сымбаль “*” прадстаўляе 0 або больш сымбаляў. Сымбаль “?” прадстаўляе роўна адзін сымбаль. Усе астатнія сымбалі азначаюць самі сябе. Напрыклад, калі трэба, каб тэкставы фільтар апрацоўваў файлы тыпу “прачытанка” (`readme, read.me` і `readme.txt`), трэба выкарыстоўваць шаблён `read*`.

#### Кадоўка зыходных файлаў і файлаў перакладаў

Толькі для абмежаванай колькасьці фарматаў файлаў пэўная кадоўка зьяўляецца вызначанай. Калі для пэўнага фармату файла няма фіксаванай кадоўкі, яе можна вызначыць для адпаведнага пашырэньня назвы файла. Напрыклад, па змаўчаньні файлы тыпу `.txt` будуць загружацца з ужываньнем кадоўкі па змаўчаньні для апэрацыйнай сыстэмы. Зыходную кадоўку можна задаваць для кожнага шаблёна назваў файлаў. Падобныя файлы таксама могуць запісвацца ў адвольнай кадоўцы. Па змаўчаньні кадоўка файла перакладу супадае з кадоўкай зыходнага файла. У палёх кадоўкі зыходнага тэксту і перакладу выкарыстоўваюцца сьпісы з усімі падтрыманымі кадоўкамі. Калі пазначыць <auto>, OmegaT самастойна вызначыць кадоўку. Як гэта працуе:

- OmegaT вызначае кадоўку зыходнага файла на падставе дэклярацыі кадоўкі, калі яна наяўная (файлы HTML, файлы на аснове XML).

- Для шэрагу фарматаў файлаў OmegaT заўсёды ўжывае пэўную кадоўку (уласьцівасьці Java і да г. п.).

- Для тэкставых файлаў OmegaT ужывае кадоўку апэрацыйнай сыстэмы па змаўчаньні.

Зыходныя файлы Кадоўка
Файлы перакладаў Кадоўка
Файлавыя фільтры Кадоўка зыходных файлаў і файлаў перакладаў

#### Назва файла перакладу

Файлы перакладаў Назвы файлаў

Часам можа патрабавацца аўтаматычна пераймяноўваць перакладаныя файлы, напрыклад, дадаючы код мовы пасьля назвы файла. Шаблён назваў файлаў перакладаў выкарыстоўвае адмысловы сынтаксыс, і каб адрэдагаваць гэтае поле, трэба клікнуць Зьмяніць…, каб перайсьці ў акно рэдагаваньня фільтра. Каб вярнуць фільтар да зыходнай канфігурацыі, націсьнеце Аднавіць змаўчаньні. Назву таксама можна зьмяніць непасрэдна ў полі шаблёна назваў файлаў перакладаў у дыялёгавым акне файлавых фільтраў. У дыялёгавым акне рэдагаваньня шаблёна назваў файлаў прапануюцца наступныя варыянты:

Файлавыя фільтры Дыялёг

- Па змаўчаньні ўжываецца `${filename}` — поўная назва зыходнага файла з пашырэньнем, так каб назвы зыходнага і перакладзенага файлаў былі аднолькавымі.

- `${nameOnly}` дазваляе ўстаўляць толькі назву зыходнага файла без пашырэньня;

- `${extension}` — пашырэньне назвы зыходнага файла;

- `${targetLocale}` — код лякалі перакладу (у форме “xx_YY”).

- `${targetLanguage}` — код мовы перакладу і краіны разам (у форме “XX-YY”).

- `${targetLanguageCode}` — толькі код мовы перакладу (”XX”).

- `${targetCoutryCode}` — толькі код краіны (”YY”).

- `${timestamp-????}` — сыстэмная дата/час падчас генэрацыі ў розных фарматах

  Прыклады шаблёнаў “SimpleDateFormat” гл. у дакумэнтацыі Oracle

- `${system-os-name}` — апэрацыйная сыстэма кампутара, якая выкарыстоўваецца

- `${system-user-name}` — імя карыстальніка сыстэмы

- `${system-host-name}` — назва хоста сыстэмы

- `${file-source-encoding}` — кадоўка зыходнага файла

- `${file-target-encoding}` — кадоўка файла перакладу

- `${targetLocaleLCID}` — лякаль перакладу Microsoft

Ёсьць дадатковыя варыянты для зьменных ${nameOnly} і ${Extension}. У выпадку неадназначнасьці назвы файла можна ўжыць зьменныя ў форме `${nameOnly`-колькасьць пашырэньняў} і `${extension`-колькасьць пашырэньняў} . Калі, напрыклад, зыходны файл называецца Document.xx.docx, вось якія вынікі дадуць наступныя зьменныя:

- `${nameOnly-0}` Document

- `${nameOnly-1}` Document.xx

- `${nameOnly-2}` Document.xx.docx

- `${extension-0}` docx

- `${extension-1}` xx.docx

- `${extension-2}` Document.xx.docx

## OmegaT Файлы і каталёгі

OmegaT працуе з трыма тыпамі файлаў.

- Файлы праекта перакладу: яны складаюць праект перакладу. Іх страта можа паўплываць на цэласнасьць праекта і здольнасьць завяршыць працу. Файлы праекта — найважнейшыя файлы ў OmegaT. Менавіта з гэтымі вы маеце справу кожны дзень, займаючыся перакладамі.

- Файлы наладаў карыстальніка: яны ствараюцца, калі паводзіны OmegaT зьмяняюцца карыстальніцкімі наладамі. У выпадку іх страты OmegaT вяртаецца да “заводскіх наладаў”. Часам гэта можа спрычыніцца да невялікай непрыемнасьці, калі вы знаходзіцеся ў працэсе перакладу.

- Файлы праграмы: яны ўваходзяць у склад пакета, які вы спампавалі. Большасьць з іх патрабуецца для нармальнай працы OmegaT. Калі па нейкай прычыне гэтыя файлы страчаныя або пашкоджаныя, для іх аднаўленьня трэба проста зноў спампаваць і пераўсталяваць OmegaT.

### Файлы праекта перакладу

Праект перакладу OmegaT утрымлівае шэраг файлаў і каталёгі.

Пры стварэньні праекта перакладу OmegaT аўтаматычна стварае каталёг з пазначанай назвай і наступныя каталёгі:

Праект OmegaT

Пры стварэньні праекта або ў працэсе перакладу можна задаць іншыя месцазнаходжаньні для пэўных каталёгаў. Такім чынам можна выбіраць існуючыя каталёгі ці ствараць новыя там, дзе вам зручна паводле вашага працэсу працы і звычак у кіраваньні праектамі. Каб зьмяніць разьмяшчэньне каталёгу пасьля стварэньня праекта, адкрыйце Праект → Уласьцівасьці… праз мэню або націсьнеце Ctrl + E і зрабеце неабходныя зьмены.

У файлавым мэнэджары выгляд і ўласьцівасьці праекту перакладу такія ж як і ў якога заўгодна каталёга. У наступным прыкладзе каталёг `my projects` зьмяшчае тры праекты OmegaT:

Праекты OmegaT і падкаталёгі

Каб адкрыць праект, дастаткова двойчы клікнуць элемэнт з абразком OmegaT. Праект перакладу Example_Project з парамэтрамі па змаўчаньні будзе створаны ў новым падкаталёгу з наступнага структурай:

#### Каранёвы каталёг

Файлы праекта Файл omegat.project

Каранёвы каталёг праекта заўсёды ўтрымлівае файл `OmegaT.Project` з парамэтрамі праекта, вызначанымі ў акне ўласцівасьцяў праекта (Праект → Уласьцівасьці). У працэсе перакладу ў гэтым каталёгу ствараюцца (і абнаўляюцца) дадатковыя файлы (`назва_праекта``-omegat.tmx, назва_праекта-level1.tmx і назва_праекта-level2.tmx`). Яны ўтрымліваюць у розных формах адное і тое жа зьмесьціва памяці перакладу, якое можна выкарыстаць у будучых праектах.

#### Падкаталёг dictionary

Гэты каталёг спачатку пусты, у яго можна дадаць слоўнікі для праекта. Дадатковыя зьвесткі гл. у разьдзеле ”Слоўнікі”.

#### Падкаталёг glossary

Гэты падкаталёг спачатку пусты. Ён будзе зьмяшчаць глясары, якія будуць ужывацца ў праекце. Дадатковыя зьвесткі гл. у разьдзеле “Глясары”.

#### Падкаталёг omegat

Файлы праекта Падкаталёг omegat

Падкаталёг omegat зьмяшчае прынамсі адзін файл. Найбольш важны файл тут — `project_save.tmx`, працоўная памяць перакладаў праекта. У гэты каталёг, ад пачатку працы, у працэсе перакладу і ў канцы сэсіі паступова дадаюцца рэзэрвовыя копіі гэтага файла (з пашырэньнем .bak). Такім чынам робіцца засьцярога ад выпадковай страты даніх — гл. “Прадухіленьне страты даніх” у разьдзеле “Рознае”.

У працэсе перакладу ў гэтым каталёгу могуць ствараюцца і іншыя файлы, у тым ліку:

stats.txt | утрымлівае бягучыя статыстычныя данія бягучага праекта. Каб праглядзець яго, выберыце Сэрвіс → Статыстыка
ignored_words.txt. learned_words.txt | ствараюцца і ўжываюцца для праверкі правапісу. Калі вы ўжо назьбіралі словы, якія трэба прымаць або ігнараваць падчас праверкі правапісу, сьлед проста скапіяваць адпаведныя два файлы ў падкаталёг `omegat` бягучага праекта.
project_stats_match.txt | утрымлівае статыстычныя данія супадзеньняў апошняга праекта, згенэраваныя праз мэню Сэрвіс → Статыстыка супадзеньняў
segmentation.conf | Ён (калі наяўны) утрымлівае спэцыфічныя для праекта правілы сэгмэнтаваньня, калі гэта пазначана праз Праект → Уласьцівасьці… Гл. разьдзел “Уласьцівасьці праекта”.
filters.xml | Ён (калі наяўны) утрымлівае спэцыфічныя для праекта файлавыя фільтры, калі гэта пазначана праз Праект → Уласьцівасьці… Гл. разьдзел “Уласьцівасьці праекта”.
uiLayout.xml | Ён (калі наяўны) утрымлівае спэцыфічныя для праекта налады графічнага інтэрфэйса карыстальніка.

Файлы праекта файл статыстыкі
Файлы праекта ignored_words і learned_words

#### Падкаталёг source

Файлы праекта Падкаталёг зыходных файлаў

Падкаталёг source утрымлівае файлы, якія будуць перакладацца. Дадаць файлы ў яго можна і пазьней. Заўважце, што структура падкаталёга source можа быць якой заўгодна. Калі файлы да перакладу ўпарадкаваныя ў выглядзе дрэвападобнай структуры (напрыклад, вэб-сайт), трэба толькі пазначыць каталёг найвышэйшага ўзроўню, і OmegaT будзе ўлічваць усе зьмесьціва, захоўваючы дрэвападобную структуру.

#### Падкаталёг target

Файлы праекта Падкаталёг файлаў перакладаў

Гэты падкаталёг спачатку пусты. Каб там нешта зьявілася, трэба выбраць з мэню Ctrl D Праект Адкампіляваць праект . Файлы з каталёгу `source`, перакладзеныя і неперакладзеныя, будуць адноўленыя тут з той самай гіерархіяй, якая была ў падкаталёгу з зыходнымі файламі. Зьмесьціва падкаталёга з файламі перакладаў будзе адлюстроўваць бягучы стан перакладу, тое, што запісана ў працоўнай памяці перакладаў праекта, захаванай у бягучай вэрсіі файла /omegat/project_save.tmx. Неперакладзеныя сэгмэнты будуць утрымліваць тэкст на зыходнай мове.

Файлы праекта Файлы праекта перакладу

### Файлы наладаў карыстальніка

Файлы праекта Файлы наладаў карыстальніка

Файлы наладаў карыстальніка ўтрымліваюць інфармацыю, якая дзейнічае для ўсіх праектаў гэтага карыстальніка;

logs/OmegaT.log | У гэты файл запісваюцца паведамленьні пра памылкі Java за час працы OmegaT. Калі OmegaT вядзе сябе ня так, як мае быць, важна ўключыць гэты файл або адпаведную частку ў паведамленьне пра памылку
*Сцэнары… | каталёг з файламі сцэнароў для плагіна сцэнароў, калі ён усталяваны
filters.xml | карыстальніцкія файлавыя фільтры па змаўчаньні
omegat.prefs | налады OmegaT
segmentation.conf | карыстальніцкія правілы сэгмэнтаваньня па змаўчаньні
uiLayout.xml | XML-файл з усімі даступнымі наладамі графічнага інтэрфэйса карыстальніка

Заўважце, што правілы сэгмэнтаваньня і файлавыя фільтры па змаўчаньні можна перавызначаць для канкрэтных праектаў (гл. вышэй) Месцазнаходжаньне файлаў наладаў карыстальніка залежыць ад плятформы:

Windows 2000 і XP | `Documents and Settings\<імя карыстальніка>\Application Data\OmegaT`
Windows Vista і 7 | `Users\<імя карыстальніка>\AppData\Roaming\OmegaT`
Windows іншых вэрсіяў | `<нешта>\OmegaT` (<Нешта> адпавядае месцазнаходжаньню “хатняга” каталёга, вызначанаму Java)
Linux/Solaris/FreeBSD | `<“хатні” каталёг карыстальніка>/.omegat` (.omegat — каталёг, кропка ў пачатку назвы робіць яго нябачным, калі толькі ня ўвесьці ls -a або эквівалентную каманду)
MAC OS X | `<“хатні” каталёг карыстальніка>/Library/Preferences/OmegaT`
Іншыя | `<“хатні” каталёг карыстальніка>`

Каб перайсьці непасрэдна ў гэты каталёг, можна скарыстацца з пункта мэню Налады Адчыніць каталёг канфігурацыі .

### Файлы праграмы

Файлы праекта Файл праграмы

OmegaT пастаўляецца як пакет, які можна спампаваць з сайта SourceForge. Тут разглядаецца плятформанезалежны пакет у стандартным для Java выглядзе. Іншыя варыянты — гэта .tar-пакет для Linux, усталёўшчык для Windows (з асяродзьдзем выкананьня Java ці безь яго), усталёўшчык для Mac OS X і пакет з зыходным кодам для распрацоўнікаў.

Плятформанезалежны пакет можа ўжывацца на любой плятформе з рабочым асяродзьдзем выкананьня Java 1.6, у тым ліку на плятформах, для якіх таксама існуе адмысловы пакет. Ён пастаўляецца ў выглядзе файла архіва (zip або tar), які неабходна распакаваць у каталёг, дзе вы хочаце ўсталяваць праграму. Файл звычайна можа быць распакаваны па падвойным кліку на спампаваным пакеце. Пасьля распакаваньня пакета ствараецца каталёг з наступным зьмесьцівам:

Файл/ падкаталёг | Зьмесьціва
`/docs/` | У гэтым каталёгу знаходзяцца ўсе файлы дапаможніка карыстальніка. Іх можна адкрыць у інтэрнэт-браўзэры, каб атрымаць доступ да зьнешніх спасылак.
`/images/` | Графічныя файлы абразкоў і лягатыпаў
`/lib/` | Зьмяшчае файлы Java, неабходныя для працы OmegaT.
`join.html` | Гэта — звычайны HTML-файл, які, пры адкрыцьці ў інтэрнэт-браўзэры, накіроўвае вас у групу карыстальнікаў OmegaT на Yahoo! Групы. Далучэньне не зьяўляецца неабходным, але дасьць доступ да дадатковых магчымасьцяў (напрыклад, файлаў, апытальнікаў) і абмеркаваньняў, датычных OmegaT. Архівы групы публічныя, іх можна праглядаць без падпіскі на групу.
`changes.txt` | Адносна падрабязны пералік зьменаў паміж гэтай вэрсіяй і папярэднімі вэрсіямі.
`license.txt` | Ліцэнзія GNU GENERAL PUBLIC LICENSE. Гэтая ліцэнзія дазваляе рабіць пэўныя рэчы з OmegaT, уключаючы мадыфікацыі і распаўсюд. Калі вы зацікаўленыя ў мадыфікаваньні або распаўсюдзе OmegaT, уважліва прачытайце гэты дакумэнт і пераканайцеся, што вы разумееце ўсе дэталі, перш чым што-небудзь зрабіць. У выпадку сумневу зьвяртайцеся да ўдзельнікаў праекта непасрэдна, праз электронную пошту са старонкі SourceForge, або праз групу карыстальнікаў.
`doc-license.txt` | Ліцэнзія GNU GENERAL PUBLIC LICENSE. Гэтая ліцэнзія ахоплівае дакумэнтацыю. Гл. вышэй.
`readme.txt` | Гэты файл вельмі важны, яго абавязкова трэба прачытаць перад запускам OmegaT. Ён утрымлівае агульную інфармацыю аб OmegaT, крыніцы дадатковай інфармацыі, спосабы ўдзелу ў праекце і інш. Ён перакладзены на некалькі моў.
OmegaT | Тэкставы файл з двух радкоў:
    #!/bin/bash java
    java -jar OmegaT.jar $*
Гэты файл можа быць карысным для карыстальнікаў Linux і OS X. Зрабеце яго выканальным (`chmod + х OmegaT`) у тэрмінале з каталёга праграмы OmegaT. Пасьля гэтага вы зможаце запускаць OmegaT, выконваючы гэты файл з тэрмінала
OmegaT.bat | Пакетны файл для запуску OmegaT з каманднага радка Windows. Ён зьмяшчае толькі наступны радок:
    java -jar OmegaT.jar %*
`OmegaT.jar` | Асноўны праграмны файл OmegaT. Каб запусьціць OmegaT, неабходна запусьціць гэты файл з каманднага радка або з файлавага мэнэджэра (звычайна дастаткова зрабіць падвойны клік па ім).

## Файлы да перакладу

### Фарматы файлаў

Зыходныя файлы Фарматы файлаў
Файлы перакладаў Фарматы файлаў

OmegaT можа ўжывацца для перакладаньня файлаў у розных фарматах. Ёсьць два базавыя тыпы фарматаў файлаў: нефарматаваны тэкст і фарматаваны тэкст.

#### Файлы нефарматаванага тэксту

Файлы перакладаў Файлы нефарматаванага тэксту
Зыходныя файлы Файлы нефарматаванага тэксту

Файлы нефарматаванага тэксту ўтрымліваюць толькі тэкст, і трэба проста ўдрукоўваць пераклад. Ёсьць некалькі спосабаў задаць кадоўку файла, каб зьмесьціва не пашкодзілася пры адкрыцьці ў OmegaT. Падобныя файлы не ўтрымліваюць інфармацыю аб фарматаваньні апроч прабельных сымбаляў для выраўноўваньня тэксту, абзацных водступаў або разрываў старонак. Яны не ў стане ўтрымліваць або захоўваць інфармацыю аб колеры, гарнітуры і іншых уласьцівасьцях тэксту. Цяпер OmegaT падтрымлівае наступныя фарматы нефарматаванага тэксту:

Фарматы файлаў Нефарматаваны Зыходныя файлы

- Тэкст ASCII (.txt і да г. п.)

- Кадаваны тэкст (*.UTF8)

- Файлы рэсурсаў Java (.properties)

- Файлы PO (.po)

- Файлы INI (ключ=значэньне, .ini)

- Файлы DTD (*.DTD)

- Файлы DokuWiki (*.txt)

- Файлы субтытраў SubRip (*.srt)

- Файлы CSV Magento CE Locale (*.csv)

Іншыя тыпы файлаў нефарматаванага тэксту можна апрацоўваць з дапамогай OmegaT, зьвязваючы пашырэньне назвы файла з тыпам файла, які падтрымліваецца (напрыклад, файлы .pod могуць быць зьвязаныя з тэкставым фільтрам ASCII), і робячы папярэднюю апрацоўку іх з канкрэтнымі правіламі сэгмэнтаваньня.

Файлы PO могуць утрымліваць як крыніцу, так і пераклад. З улікам гэтага яны — адначасова файлы нефарматаванага тэксту плюс файлы памяці перакладаў. Калі для пэўнага сэгмэнта крыніцы няма пакуль існуючых перакладаў у памяці перакладаў праекта (project_save.tmx), бягучы пераклад будзе захаваны ў project_save.tmx як пераклад па змаўчаньні. Аднак калі ў памяці перакладаў ужо ёсьць такі самы зыходны сэгмэнт зь іншым перакладам, новы пераклад будзе захаваны ў якасьці альтэрнатывы.

Зыходныя файлы PO як двухмоўныя файлы

#### Файлы фарматаванага тэксту

Файлы перакладаў Файлы фарматаванага тэксту Тэкст з тэгамі
Зыходныя файлы Файлы фарматаванага тэксту

Файлы фарматаванага тэксту ўтрымліваюць тэкст, а таксама інфармацыю пра гарнітуру, кегель, колер шрыфту і да г. п. Яны ствараюцца ў тэкставых рэдактарах або ў HTML-рэдактарах. Падобныя фарматы файлаў задуманыя, каб утрымліваць інфармацыю пра фарматаваньне. Гэта можа быць простая інфармацыя, тыпу “гэта паўтлусты шрыфт”, або складаная, напрыклад, таблічныя данія з розным кегелем, колерам, пазыцыяй і да г. п. Звычайна ад перакладчыка патрабуецца захоўваць фармат арыгінала ў перакладзе. OmegaT дазваляе рабіць гэта, адзначаючы сымбалі/словы з адмысловым фарматаваньнем тэгамі, якімі можна маніпуляваць. Спрашчэньне фармату зыходнага тэкста значна зьмяншае колькасьць тэгаў. Па магчымасьці сьлед уніфікаваць выкарыстаныя ў зыходным дакумэньце гарнітуры, кегелі, колеры і да г.п., каб спрасьціць перакладаньне і скараціць колькасьць магчымых памылак тэгаў. Кожны тып файлаў апрацоўваецца ў OmegaT асобным чынам. Для файлавых фільтраў можна задаць спэцыфічныя паводзіны. На момант напісаньня гэтай дакумэнтацыі OmegaT падтрымлівае наступныя фарматы фарматаванага тэксту:

Фарматы файлаў Фарматаваны Зыходныя файлы

- ODF — фармат OASIS Open Document (*.ods, *.ots, *.odt, *.ott, *.odp, *.otp)

- Microsoft Office Open XML (*.docx, *.dotx, *.xlsx, *.xltx, *.pptx)

- (X)HTML (*.html, *.xhtml,*.xht)

- Файлы кампілятара дапамогі HTML (*.hhc, *.hhk)

- DocBook (*.xml)

- XLIFF (*.xlf, *.xliff, *.sdlxliff) — тыпу крыніца = пераклад

- QuarkXPress CopyFlowGold (*.tag, *.xtg)

- Файлы ResX (*.resx)

- Файлы рэсурсаў Android (*.xml)

- LaTex (*.tex, *.latex)

- Файлы даведкі (*.xml) і дапаможніка (*.hmxp)

- Typo3 LocManager (*.xml)

- Файлы лякалізацыі WiX (*.wxl)

- Iceni Infix (*.xml)

- Экспарт Flash XML (*.xml)

- Wordfast TXML (*.txml)

- Camtasia для Windows (*.camproj)

- Visio (*.vxd)

- Java property XML (*.xml)

- Schematron (*.sch)

Іншыя тыпы файлаў фарматаванага тэксту можна апрацоўваць з дапамогай OmegaT, зьвязваючы пашырэньне назвы файла з тыпам файла, які падтрымліваецца (зыходзячы з таго, што адпаведныя правілы сэгмэнтаваньня будуць карэктна ўжывацца).

### Іншыя фарматы файлаў

Файлы перакладаў Іншыя фарматы файлаў
Зыходныя файлы Іншыя фарматы файлаў

У OmegaT могуць апрацоўвацца іншыя фарматы файлаў нефарматаванага або фарматаванага тэксту.

Для пераўтварэньня файлаў у падтрыманыя фарматы можна скарыстацца са зьнешніх інструмэнтаў. Перакладзеныя файлы затым спатрэбіцца пераўтварыць назад у арыгінальны фармат. Напрыклад, калі ў вас састарэлая вэрсія Microsoft Word, якая не падтрымлівае фармат ODT, вось што можна зрабіць з файламі Word з пашырэньнем DOC:

Файлы перакладу Сродкі пераўтварэньня файлаў

- імпартаваць файл у Apache OpenOffice/LibreOffice Writer

- захаваць файл у фармат ODT:

- перакласьці яго, атрымаць пераклад у ODT

- загрузіць файл перакладу ў Apache OpenOffice/LibreOffice Writer

- захаваць файл у фармаце DOC

Якасьць фарматаваньня перакладзенага файла будзе залежаць ад якасьці пераўтварэньня туды і назад. Перш чым ужываць падобныя пераўтварэньні, абавязкова праверце ўсе варыянты. Актуальны пералік дапаможных сродкаў для перакладу гл. на вэб-старонцы OmegaT.

### Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева

Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева
Файлы перакладу Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева
Зыходныя файлы Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева

Выраўнованьне зыходных сэгмэнтаў і перакладаў залежыць ад моваў праекта. Па змаўчаньні тэкст выраўноваецца па левым баку для моваў зь пісьмовасьцю зьлева-направа (LTR) і для моваў зь пісьмовасьцю справа-налева (RTL). Можна пераключацца паміж рознымі рэжымамі адлюстраваньня, націскаючы Shift Ctrl O (лацінская літара O, ня лічба 0). Пераключэньне па Shift Ctrl O адбываецца паміж трыма рэжымамі:

- выраўноўваньне па змаўчаньні, у залежнасьці ад мовы

- выраўноўваньне па левым баку

- выраўноўваньне па правым баку

Выкарыстаньне рэжыму для моваў зь пісьмовасьцю справа-налева ў OmegaT не ўплывае на рэжым адлюстраваньня перакладзеных дакумэнтаў, створаных у OmegaT. Рэжым адлюстраваньня перакладзеных дакумэнтаў трэба зьмяняць у адпаведнай праграме (напрыклад, у Microsoft Word), якая звычайна выкарыстоўваецца для іх адлюстраваньня або рэдагаваньня (падрабязнасьці гл. у адпаведным дапаможніку карыстальніка). Пры націску Shift Ctrl O зьмяняюцца і рэжым уводу, і рэжым адлюстраваньня тэксту ў OmegaT. Гэта можа ўжывацца асобна да ўсіх трох панэляў (рэдагаваньня, супадзеньняў і глясара), трэба клікнуць па адпаведнай панэлі і пераключыць рэжым адлюстраваньня. Яно таксама можа ўжывацца ва ўсіх палёх уводу ў OmegaT — у вакне пошуку, для правілаў сэгмэнтаваньня і г. д.

Заўвага для карыстальнікаў Mac OS X: націскайце Shift Ctrl O , а не cmd+Ctrl+O.

#### Радкі з рознымі напрамкамі пісьмовасьці ў сэгмэнтах

Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева Радкі з рознымі напрамкамі пісьмовасьці
Файлы перакладаў Радкі з рознымі напрамкамі пісьмовасьці
Зыходныя файлы Радкі з рознымі напрамкамі пісьмовасьці

Пры напісаньні тэксту толькі з пісьмовасьцю справа-налева можна ўжываць выгляд па змаўчаньні (зьлева-направа). У многіх выпадках, аднак, патрабуецца мець урыўкі тэксту зьлева-направа ў тэксьце справа-налева. Напрыклад, у тэгах OmegaT, назвах вырабаў, якія павінны быць пакінутыя ў напрамку пісьмовасьці зыходнай мовы зьлева-направа, сымбалі-запаўняльнікі ў файлах лякалізацыі і лікі ў тэксьце. У падобных выпадках узьнікае неабходнасьць пераключыцца ў рэжым справа-налева для належнага адлюстраваньня тэксту зь пісьмовасьцю справа-налева (насамрэч, двухнапрамкавага). Варта адзначыць, што ў рэжыме справа-налева ў OmegaT і зыходны тэкст, і пераклад паказваюцца ў рэжыме справа-налева. Гэта значыць, што калі зыходная мова мае пісьмовасьць зьлева-направа, а мова перакладу — справа-налева (ці наадварот), можа патрабавацца пераключацца паміж рэжымамі зьлева-направа і справа-налева для зручнага прагляду крыніцы і перакладу ў іх адпаведных рэжымах.

#### Тэгі OmegaT OmegaT у сэгмэнтах зь пісьмовасьцю справа-налева

Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева Тэгі OmegaT у мовах зь пісьмовасьцю справа-налева

Як сказана вышэй, тэгі OmegaT — гэта радкі зьлева-направа. Пры перакладзе паміж мовамі з рознымі напрамкамі пісьмовасьці можа патрабавацца пераключацца паміж рэжымамі зьлева-направа і справа-налева некалькі разоў, каб правільна чытаць тэгі крыніцы і правільна ўводзіць іх у тэкст перакладу.

Калі дакумэнт дазваляе, перакладчыку вельмі пажадана выдаліць інфармацыю пра стылі з арыгінала, каб па магчымасьці паменшыць колькасьць тэгаў, якія будуць паказавацца ў OmegaT. Гл. “Парады наконт тэгаў”. Для выяўленьня магчымых праблемаў варта часьцей правяраць тэгі (гл. “Праверка тэгаў”) і рэгулярна кампіляваць пераклады (гл. ніжэй і “Мэню”). Парада: найлягчэйшым варыянтам можа быць пераклад нефарматаванага тэксту і даданьне патрэбнага фарматаваньня і стыляў пазьней у дакумэньце зь перакладам.

#### Кампіляцыя перакладаў зь пісьмовасьцю справа-налева

Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева Кампіляцыя файлаў перакладаў зь пісьмовасьцю справа-налева
Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева Файлы перакладаў
Мовы зь пісьмовасьцю справа-налева Кампіляцыя тэксту перакладаў зь пісьмовасьцю справа-налева

Пасьля кампіляцыі перакладу напрамак адлюстраваньня тэксту будзе такім самым, як у зыходным дакумэньце. Калі тэкст арыгінала быў зьлева-направа, зьмяніць напрамак тэксту ў дакумэньце перакладу на справа-налева трэба будзе ўручную ў адпаведнай праграме. Кожны фармат на выхадзе мае свае спэцыфічныя спосабы апрацоўкі тэкстаў з напрамкам справа-налева; падрабязнасьці гл. у адпаведных кіраўніцтвах карыстальнікаў праграмаў.

У выпадку файлаў .docx пэўныя зьмены, аднак, адбываюцца аўтаматычна:

- Для абзацаў, разьдзелаў і табліцаў задаецца двухнапрамкавы рэжым
- Для прагонаў (тэкставых элемэнтаў) задаецца напрамак справа-налева

Каб парамэтры адлюстраваньня тэксту ў файлах перакладаў не мяняліся кожны раз пры адкрыцьці, можа быць магчымым зьмяніць парамэтры адлюстраваньня зыходных файлаў, каб гэтыя парамэтры аднаўляліся ў файлах перакладаў. Такія мадыфікацыі магчымыя, напрыклад, у файлах ODF.

## Налады рэдагаваньня

Мэню Налады Налады рэдагаваньня…

Дыялёг у Налады Налады рэдагаваньня дазваляе карыстальніку абраць, як ініцыялізаваць і апрацоўваць бягучы сэгмэнт у полі рэдагаваньня:

Парамэтры рэдагаваньня

Перакладаньне файлаў адбываецца наступным чынам: вы пераходзіце ад аднаго сэгмэнта да наступнага, рэдагуючы іх па чарзе. Перайшоўшы да чарговага сэгмэнта, вы можаце ўставіць у поле рэдагаваньня існуючы пераклад з панэлі супадзеньняў або зыходны тэкст. Праз мэню Налады Налады рэдагаваньня… OmegaT прапануе наступныя варыянты:

Зыходны тэкст

  Можна задаць аўтаматычную ўстаўку зыходнага тэксту ў полі рэдагаваньня. Гэта карысна для тэкстаў, якія зьмяшчаюць шмат гандлёвых марак або ўласныя імёны, якія нельга зьмяняць.

Пакінуць сэгмэнт пустым
Мэню Налады Налады рэдагаваньня… Пакінуць сэгмэнт пустым

  OmegaT пакідае поле рэдагаваньня пустым. Гэты варыянт дазваляе ўводзіць пераклад без неабходнасьці папярэдне выдаляць зыходны тэкст, і такім чынам ня трэба націскаць адпаведныя клявішы (Ctrl + A і Del). Цяпер дапускаюцца пустыя пераклады. Яны адлюстроўваюцца ў выглядзе <EMPTY> у вакне рэдагаваньня. Каб стварыць пусты пераклад, клікнеце правай кнопкай у сэгмэньце, і абярэце “Задаць пусты пераклад”. Элемэнт “Выдаліць пераклад” ў тым самым выплыўным мэню таксама дазваляе выдаліць існы пераклад бягучага сэгмэнта. Зрабіць тое самае можна, ачысьціўшы поле перакладу сэгмэнта і націснуўшы Enter.

Уставіць найлепшае супадзеньне
Мэню Налады Налады рэдагаваньня Устаўка недакладных супадзеньняў

  OmegaT устаўляе ў якасьці перакладу радок, найбліжэйшы да бягучай крыніцы, калі перавышаны парог падабенства, які вы выбралі ў гэтым дыялёгу. Каб пазначаць пераклады, атрыманыя з дапамогай недакладных супадзеньняў, можа ўжывацца прэфікс (па змаўчаньні — пусты). Дадаючы прэфікс (напрыклад, [недакладнае]), можна далей адсочваць падобныя пераклады, каб правяраць іх правільнасьць.

Сьцяжкі ў ніжняй частцы дыялёгавага вакна маюць наступныя прызначэньні:

Спрабаваць пераўтварыць лікі пры ўстаўцы недакладнага супадзеньня
Мэню Налады Налады рэдагаваньня… Пераўтварэньне лікаў

  Калі гэтая опцыя пазначаная, пры ўстаўцы недакладнага супадзеньня ўручную або аўтаматычна OmegaT паспрабуе пераўтварыць лікі ў недакладных супадзеньнях у адпаведнасьці са зьместам зыходнага тэксту. Ёсьць пэўныя абмежаваньні:

  - Зыходны тэкст сэгмэнта і недакладныя супадзеньні павінны ўтрымліваць аднолькавы сьпіс лікаў

  - Лікі павінны быць абсалютна аднолькавымі ў зыходным тэксьце і ў тэкстах перакладаў у супадзеньнях.

  - Улічваюцца толькі цэлыя лікі і дзесятковыя дробы (разьдзяляльнікам цэлай і дробнай часткі павінна быць кропка, напрыклад, 5.4, але не 5,4 або 54E-01).

Дазволіць супадзеньне крыніцы і перакладу
Мэню Налады Налады рэдагаваньня Пераклад супадае з крыніцай

  Дакумэнты да перакладу могуць утрымліваць гандлёвыя маркі, назвы, імёны і да г. п., якія застаюцца нязьменнымі ў перакладзеных дакумэнтах. Магчымыя два варыянты апрацоўкі сэгмэнтаў, якія ўтрымліваюць толькі такі нязьменны тэкст.

  Можна прыняць рашэньне ўвогуле не перакладаць падобныя сэгмэнты. OmegaT будзе пазначаць гэтыя сэгмэнты неперакладзенымі. Гэта — па змаўчаньні. У якасьці альтэрнатывы можна ўвесьці пераклад, ідэнтычны зыходнаму тэксту. OmegaT можа прызнаць, што вы зрабілі гэта. Каб зрабіць гэта магчымым, перайдзеце ў Налады Налады рэдагаваньня… і пастаўце пазнаку Дазволіць пераклад роўным крыніцы .

Экспарт сэгмэнта ў тэкставыя файлы
Мэню Налады Налады рэдагаваньня Экспарт бягучага сэгмэнта

  Функцыя экспарту тэксту забясьпечвае магчымасьць экспарту даніх зь бягучага праекта OmegaT у тэкставыя файлы. Данія экспартуюцца пры адкрыцьці сэгмэнта. Файлы зьяўляюцца ў падкаталёгу /script каталёга карыстальніцкіх даніх OmegaT і ўтрымліваюць наступнае:

  - Зьмест тэксту зыходнага сэгмэнта (`source.txt`).

  - Зьмест тэксту перакладу сэгмэнта (`target.txt`).

  - Тэкст, вылучаны карыстальнікам, пры націсканьніCtrl + Shift + C або выбары праз мэню Праўка → Экспартаваць вылучанае (`selection.txt`).

  Зьмест файлаў перапісваецца, калі адчыняецца новы сэгмэнт (source.txt і target.txt) або калі экспартуецца новае вылучэньне (selection.txt). Фармат файлаў — нефарматаваны тэкст. Кіраваньне і кантроль за працэсам можна ажыцьцяўляць праз сцэнары на Tck/Tcl. Дадатковыя дэталі, прыклады і прапановы гл. у разьдзеле Выкарыстаньне функцыі экспарту тэксту ў OmegaT.

Пераход да наступнага неперакладзенага сэгмэнта спыняецца, калі ёсьць прынамсі адзін альтэрнатыўны пераклад
Мэню Налады Налады рэдагаваньня Сэгмэнты з альтэрнатыўным перакладам

  Калі пажадана пазьбегнуць няправільных перакладаў для сэгмэнтаў з множнымі перакладамі, варта пазначыць гэты сьцяжок, і тады пры выбары “Перайсьці да наступнага неперакладзенага сэгмэнта” будзе зроблены прыпынак на наступным падобны сэгмэньце, незалежна ад таго, перакладзены ён або не.

Дазваляць рэдагаваньне тэгаў

  Здымеце гэты сьцяжок, каб пазьбегнуць пашкоджаньня тэгаў (гэта значыць, частковага выдаленьня) падчас рэдагаваньня. У гэты выпадку застаецца магчымым выдаленьне тэгаў цалкам, для гэтага можна націснуць Ctrl + Backspace/Delete або вылучыць увесь тэг (Ctrl + Shift+←/→), затым выдаліць яго (Delete або Ctrl + X).

Праверка тэгаў пры выхадзе з сэгмэнта

  Пазначце гэты сьцяжок, каб атрымліваць папярэджаньні аб адрозьненьнях у тэгах у зыходным тэксьце і перакладзе сэгмэнта кожны раз, калі пакідаеце сэгмэнт.

Захоўваць стан аўтаматычна запоўненых

  Пазначце гэты сьцяжок, каб запісваць у `project_save.tmx` зьвесткі пра тое, што сэгмэнт быў аўтаматычна запоўнены, каб вылучаць яго пэўным колерам у вакне рэдагаваньня (калі ў мэню “Выгляд” пазначана “Пазначаць аўтаматычна запоўненыя сэгмэнты”).

Спачатку загружаць столькі сэгмэнтаў

  Па змаўчаньні ў вакне рэдагаваньня паказваюцца 2000 сэгмэнтаў, астатнія падгружаюцца па меры пераходу ўверх або ўніз. Калі ваш кампутар дастаткова магутны або вам не падабаецца, як працуе прагортка, гэты лік можна павялічыць.

## Праца зь нефарматаваным тэкстам

Зыходныя файлы Файлы нефарматаванага тэксту

### Кадоўка па змаўчаньні

Кадоўка Файлы нефарматаванага тэксту
Зыходныя файлы Кадоўка

Файлы нефарматаванага тэксту — якія ў большасьці выпадкаў маюць пашырэньне назвы txt — утрымліваюць толькі тэкставую інфармацыю без дакладных указаньняў для кампутара пра мову тэксту. Усё, што OmegaT можа зрабіць у падобных выпадках, гэта зыходзіць з таго, што тэкст напісаны на той самай мове, зь якой карыстаецца сам кампутар. Гэта не праблема, калі файлы ў кадоўцы Unicode з 16 бітамі на сымбаль. /Але калі сымбалі ў 8-бітавай кадоўцы, можа ўзьнікнуць наступная праблема: замест тэксту на японскай, напрыклад…

… сыстэма пакажа нешта падобнае на наступнае:

Кампутар, на якім выконваецца OmegaT, па змаўчаньні ўжывае расейскую мову, і таму паказваюцца сымбалі кірыліцы, а не японская пісьмовасьць.

### Рашэньне для OmegaT

Існуе тры асноўных спосабы вырашэньня гэтай праблемы ў OmegaT. Усе яны патрабуюць працы з файлавымі фільтрамі (мэню Налады).

Зьмянеце кадоўку файлаў на Unicode

  адчынеце зыходны файл у тэкставым рэдактары, які правільна разумее ягоную кадоўку, і захавайце файл у кадоўцы UTF-8. Зьмянеце пашырэньне назвы з `.txt` на `.utf-8.` OmegaT аўтаматычна будзе апрацоўваць файл як файл у кадоўцы UTF-8. Гэта — бадай што найпрасьцешае рашэньне, якое дазволіць пазьбегнуць праблемаў надалей.

Задайце кадоўку для файлаў нефарматаванага тэксту

  — г. зн., файлаў з пашырэньнем назвы `.txt` — : у пункце Тэкст дыялёгу файлавых фільтраў зьмянеце кадоўку зыходных файлаў з <аўта> на кадоўку, якая адпавядае зыходнаму файлу з пашырэньнем назвы `.txt`, напрыклад, на .jp для прыкладу, згаданага вышэй.

Зьмянеце пашырэньні назваў зыходных файлаў

  напрыклад, з `.txt` на `.jp` для файлаў нефарматаванага тэксту на японскай мове: у элемэньце Тэкст дыялёгу файлавых фільтраў дадайце новы шаблён назваў зыходных файлаў (`*.jp` для гэтага прыклада) і выберыце адпаведныя парамэтры кадоўкі зыходных файлаў і файлаў перакладаў.

OmegaT па змаўчаньні прапануе наступны сьпіс, каб спрасьціць наладку парамэтраў для пэўных файлаў нефарматаванага тэксту:

- `.txt`: файлы аўтаматычна (<аўта>) апрацоўваюцца OmegaT як файлы ў кадоўцы кампутара па змаўчаньні.

- `.txt1`: файлы ў кадоўцы ISO-8859-1, якая прыдатная для большасьці заходнеэўрапейскіх моваў.

  Кадоўка для моваў Заходняй Эўропы

- `.txt2`: файлы ў кадоўцы ISO-8859-2, якая прыдатная для большасьці моваў Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы.

  Кадоўка для моваў Цэнтральнай і Заходняй Эўропы

- `.utf-8`: файлы апрацоўваюцца OmegaT як кадаваныя ў UTF-8 (кадоўка, прыдатная амаль для ўсіх моваў сьвету).

  Кадоўка Unicode

Праверце гэта самі, выбраўшы Файлавыя фільтры у мэню Налады. Напрыклад, калі ў вас ёсьць файл на чэскай (з высокай імавернасьцю ў кадоўцы ISO-8859-2), трэба проста зьмяніць пашырэньне назвы `.txt` на `.txt2`, і OmegaT апрацуе яго як мае быць. І, зразумела, найнадзейнейшым спосабам зьяўляецца перазахаваньне падобных файлаў ва Unicode, г. зн. з пашырэньнем назвы `.utf-8`.

## Праца з фарматаваным тэкстам

Файлы перакладаў Фарматаваны тэкст
Зыходныя файлы Фарматаваны тэкст

Інфармацыю пра фарматаваньне ў зыходным файле звычайна трэба аднаўляць у файле зь перакладам. OmegaT адлюстроўвае фарматаваньне ў тэксьце падтрыманых фарматаў (у прыватнасьці DocBook, HTML, XHTML, Open Document Format [ODF] і Office Open XML [MS Office 2007 і пазьнейшых вэрсіяў]) у выглядзе тэгаў. Звычайна тэгі ігнаруюцца пры разглядзе падабенства паміж рознымі тэкстамі для мэтаў супастаўленьне. Тэгі, адноўленыя ў перакладзеным сэгмэньце, будуць прысутнічаць у перакладзеным дакумэньце.

### Тэгі фарматаваньня

Тэгі

Іменаваньне тэгаў

Тэгі Іменаваньне

Тэгі складаюцца з аднаго-трох сымбаляў і нумара. Унікальны нумар дазваляе групаваць тэгі, якія адпавядаюць адзін аднаму, і адрозьніваць тэгі, якія маюць аднолькавы сымбаль-скарот, але зьяўляюцца насамрэч рознымі. Спалучэньні сымбаляў, якія выкарыстоўваюцца, прызначаныя, каб паказваць схаваны сэнс тэга (напрыклад b [bold] для паўтлустага шрыфту, i [italics] для курсіва і г. д.)

Нумарацыя тэгаў:

Тэгі Нумарацыя

Тэгі нумаруюцца з пасьлядоўным павелічэньнем па групе тэгаў. “Групы тэгаў” у гэтым кантэксьце — гэта адзін тэг (напрыклад, <i0> і </i0>). У адным сэгмэньце першая група (парны або адзіночны тэг) атрымлівае нумар 0, другая — нумар 1 і г. д. У першым прыкладзе, гл. ніжэй, ёсьць 3 групы тэгаў (пара, адзінкавы, далей яшчэ адна пара), у другім прыкладзе — толькі адна група (пара).

Пары і адзіночныя:

Тэгі Пары і адзіночныя

Тэгі заўжды або адзіночныя, або парныя. Адзіночныя тэгі прадстаўляюць інфармацыю пра фарматаваньне, якое не кранае навакольны тэкст (множныя прабельныя сымбалі або разрыў радка, напрыклад).

`<b0><Ctr+N></b0>, <br1><b2><Enter></b2><сэгмэнт 2132>`

<br1> — гэта адзіночны тэг, які не кранае навакольны тэкст. Парныя тэгі звычайна пазначаюць інфармацыю, датычную тэкста паміж адчыняльным і зачыняльным тэгам пары. <b0> і </b0> ніжэй — парныя, яны ўплываюць на тэкст log.txt. Памятайце, што адчыняльны тэг заўсёды павінны быць перад адпаведным зачыняльным тэгам:

<`Файл часопіса (<b0>log.txt</b0>) для апэрацыяў маніторынга і памылак.<сэгмэнт 3167>`

У OmegaT тэгі ствараюцца перад апрацоўкай для сэгмэнтаваньня па сказах. У залежнасьці ад правілаў сэгмэнтаваньня пара тэгаў можа быць разьдзеленая паміж двума пасьлядоўнымі сэгмэнтамі, і вынікам праверкі тэгаў будуць паведамленьні пра памылкі з пазначэньнем двух сэгмэнтаў.

### Апэрацыі з тэгамі

Тэгі Апэрацыі

З тэгамі трэба быць пільнымі. Калі іх выпадкова зьмяніць, можа быць парушанае фарматаваньне канчатковага файла. Асноўнае правіла: пасьлядоўнасьць тэгаў павінна захоўвацца ў тым самым парадку. Тым ня менш, пры строгім выкананьні пэўных правілаў, з гэтага агульнага правіла можна рабіць пэўныя выключэньні.

Дубляваньне тэгаў:

Тэгі Дубляваньне

Каб прадубляваць групы тэгаў, проста скапіюйце іх у патрэбную пазыцыю. Памятайце, што ў пары тэгаў адчыняльны тэг павінны стаяць перад зачыняльным. Фарматаваньне, прадстаўленае групай, якая дублюецца, будзе ўжытым да абедзвюх частак.

Прыклад:

`<b0>Гэтае фарматаваньне</b0> будзе прадубляваным тут.<сэгмэнт 0001>`

Пасьля дубляваньня:

`<b0>Гэтае фарматаваньне</b0> было <b0>прадубляванае тут</b0>.<сэгмэнт 0001>`

Выдаленьне групаў тэгаў:

Тэгі Выдаленьне групаў

Каб выдаліць групы тэгаў, проста выдалеце іх з сэгмэнта. Майце на ўвазе, што з групаў, якія складаюцца з пар тэгаў, трэба выдаляць і адчыняльны, і адпаведны зачынены тэгі, каб касаваць адпаведнае фарматаваньне, у адваротным выпадку файл перакладу можа быць пашкоджаны. Пры выдаленьні групы тэгаў з файла перакладу будзе выдаленае адпаведнае фарматаваньне.

Прыклад:

`<b0>Гэтае фарматаваньне</b0> будзе выдаленае.<сэгмэнт 0001>`

Пасьля выдаленьня:

`Гэтае фарматаваньне было выдаленае.<сэгмэнт 0001>`

### Укладаньне групаў тэгаў

Тэгі Укладаньне групаў тэгаў

Зьмяненьне парадку групаў тэгаў можа спрычыніцца да ўкладаньня адной групы тэгаў у іншую. Гэта прымальна пры ўмове, што адна група цалкам ахоплівае іншую, укладзеную групу. Іншымі словамі, пры перамяшчэньні парных тэгаў і адчыняльны, і зачыняльны тэгі павінны апынуцца або ўнутры, або звонку іншай пары тэгаў, каб файл перакладу ня быў пашкоджаны і яго можна было адчыніць.

Прыклад:

`<b0>Фарматаваньне</b0> <b1>раз</b1> будзе ўкладзенае ў фарматаваньне нуль.<сэгмэнт 0001>`

Пасьля ўкладаньня:

`<b0>Фарматаваньне <b1>раз</b1></b0> было ўкладзенае ў фарматаваньне нуль.<сэгмэнт 0001>`

### Перакрыцьцё групаў тэгаў

Тэгі Перакрыцьцё групаў

Перакрыцьцё зьяўляецца вынікам няправільных апэрацыяў з парамі тэгаў і гарантавана спрычыніцца да пашкоджаньня фарматаваньня, а часам файл перакладу наогул ня будзе адчыняцца.

Прыклад:

`<b0>Фарматаваньне</b0> <b1>раз</b1> будзе пашкоджанае.<сэгмэнт 0001>`

Пасьля няўдалай апэрацыі:

`<b0>Фарматаваньне <b1>раз</b0> </b1>цяпер пашкоджанае.<сэгмэнт 0001>`

### Магчымасьці праверкі тэгаў

Каб наладзіць працу з тэгамі, можна задаць пэўныя правілы праз дыялёг Налады → Апрацоўка тэгаў…:

Парамэтры, вызначаныя тут, будуць дзейнічаць для ўсіх зыходных файлаў, а ня толькі для асобных тыпаў файлаў, напрыклад, фарматаванага тэксту.

- Зьменныя printf — не правяраць, правяраць простыя, правяраць усе

  OmegaT можа правяраць, ці перайшлі ў пераклад зьменныя тэкстаў праграмаў (тыпу %s). Вы можаце вырашыць, ці не правяраць іх наогул, правяраць простыя зьменныя printf (напрыклад, %s %d і да г. п.), або правяраць зьменныя друку ўсіх тыпаў.

- Правяраць простыя шаблёны java MessageFormat

  Пры ўключэньні гэтай функцыі OmegaT будзе правяраць, ці правільна апрацоўваюцца простыя тэгі java MessageFormat (тыпу {0}).

- Рэгулярныя выразы для карыстальніцкіх тэгаў

  Калі тут увесьці рэгулярны выраз, OmegaT будзе ўважаць выяўленыя пасьлядоўнасьці за карыстальніцкія тэгі. Праграма праверыць ідэнтычнасьць колькасьці тэгаў і іх парадку, як гэта робіцца ў дачыненьні да тэгаў OmegaT.

- Фрагмэнты, якія павінны быць выдаленыя з рэгулярнага выразу ў перакладзе

  Можна ўвесьці рэгулярны выраз для нежаданага зьмесьціва ў перакладзе. Любыя супадзеньні ў перакладзе затым будуць вылучацца чырвоным колерам, каб іх было лёгка знайсьці і выправіць. Пры падборы недакладных супадзеньняў шаблён выдаленьня ігнаруецца. Калі выдаленая частка не адпавядае іншаму сэгмэнту, дадаецца фіксаваны штраф 5, і супадзеньні ніколі ня будуць 100-адсоткавымі.

### Праверка групаў тэгаў

Тэгі Праверка групаў

Пры праверцы тэгаў выяўляюцца зьмены ў пасьлядоўнасьцях тэгаў (выпадковыя або наўмысныя) і паказваюцца сэгмэнты зь імі. Пры выкарыстаньні гэтай функцыі (Ctrl + Shift + V) адчыняецца дыялёг з усімі сэгмэнтамі, у якіх, верагодна, былі пашкоджаныя тэгі ў перакладах. Функцыя праверкі тэгаў дазваляе лёгка рапараваць тэгі і аднаўляць дакумэнты перакладаў. Пры націсканьні Ctrl + Shift + V зьяўляецца вакно з 3-слупковай табліцай, якая ўтрымлівае спасылку на сэгмэнт, зыходны сэгмэнт і пераклад.

Спалучэньні клявішаў Праверка тэгаў — Ctrl + T

Элемэнт праверкі тэгаў

У мэтах спрашчэньня параўнаньня арыгіналу і перакладу тэгі вылучаюцца паўтлустым шрыфтам і сінім колерам. Націсьнеце на спасылку, каб адчыніць сэгмэнт у вакне рэдагаваньне. Выпраўце памылку па неабходнасьці (у выпадку вышэй не хапае пары <i2> </i2>) і націсьнеце Ctrl + Shift + V, каб зноў выклікаць акно праверкі тэгаў і выправіць іншыя памылкі. Памылкі тэгаў — гэта пасьлядоўнасьці тэгаў, парадак і колькасьць якіх у тэксьце перакладу не адпавядае парадку і колькасьці ў арыгінале. У шэрагу выпадкаў маніпуляцыі з тэгамі неабходныя і пажаданыя, у іншых выпадках яны спрычыняюцца да памылак пры кампіляцыі перакладу.

### Парады наконт кіраваньня тэгамі

Тэгі Парады

Спрашчайце арыгінал

Тэгі, як правіла, прадстаўляюць пэўнае фарматаваньне тэксту арыгіналу. Спрашчэньне фарматаваньня зыходнага тэксту значна зьмяншае колькасьць тэгаў. Па магчымасьці сьлед уніфікаваць выкарыстаныя гарнітуры, кегелі, колеры і да г. п., каб спрасьціць перакладаньне і скараціць колькасьць магчымых памылак тэгаў. Падрабязьней пра тое, што можна рабіць з тэгамі, гл. у разьдзеле “Апэрацыі з тэгамі”. Памятайце, што ў выпадку праблемы з тэгамі ў OmegaT, калі фарматаваньне ня вельмі важнае для перакладу, найлягчэйшым шляхам да вырашэньня праблемаў можа быць выдаленьне тэгаў.

Зьвяртайце асаблівую ўвагу на пары тэгаў

Калі трэба бачыць тэгі ў OmegaT, але ня трэба захоўваць большую частку фарматаваньня ў перакладзе, можна не ўключаць тэгі ў пераклад. У падобным выпадку будзьце асабліва ўважлівымі да параў тэгаў, таму што калі выдаліць адну частку пары, але пакінуць іншую, гэта гарантавана спрычыніцца да пашкоджаньня фарматаваньня ў дакумэньце перакладу. Паколькі тэгі ўключаюцца ў тэкст, можна выкарыстоўваць правілы сэгмэнтаваньня, каб атрымліваць сэгмэнты зь меншай колькасьцю тэгаў. Гэта — функцыя, правільнае ўжываньне якой патрабуе пэўнага досьведу.

OmegaT ня мае магчымасьці цалкам аўтаматычна выяўляць памылкі фарматаваньня, таму вы будзеце атрымліваць паведамленьні пра памылкі і прапановы зьмяніць фарматаваньне ў адпаведнасьці з асаблівасьцямі мовы перакладу. Часам, аднак, пераклад можа выглядаць дзіўна, або — у горшым выпадку — можа нават не адчыняцца.

## Файлы памяці перакладаў

Файлы памяці перакладаў
TMX Файлы памяці перакладаў

### Файлы памяці перакладаў у OmegaT

#### каталёгі tmx — месцазнаходжаньне і прызначэньне

У праектах OmegaT файлы памяці перакладаў з пашырэньнем назвы TMX могуць быць у пяці розных месцах:

каталёг omegat
Файлы памяці перакладаў Падкаталёг omegat Файлы праекта

  Каталёг omegat утрымлівае `project_save.tmx` і, магчыма, некалькі рэзэрвовых копіяў файлаў TMX. Файл `project_save.tmx` зьмяшчае ўсе сэгмэнты, якія былі запісаныя ў памяць ад пачатку праекта. Гэты файл заўсёды існуе ў праекце. Ягонае зьмесьціва будзе заўсёды сартавацца паводле альфабэту па зыходных сэгмэнтах.

галоўны каталёг праекта
Файлы памяці перакладаў Галоўны каталёг праекта

  Галоўны каталёг праекта зьмяшчае 3 файлы TMX: `назва_праекта-omegat.tmx`, `назва_праекта-level1.tmx` і `назва_праекта-level2.tmx` (назва_праекта — назва вашага праекта).

  - Файл level1 утрымлівае толькі тэкставую інфармацыю.

  - Файл level2 утрымлівае спэцыфічныя для OmegaT тэгі, пераўтвораныя ў правільныя тэгі TMX, так каб файл можна было выкарыстоўваць з інфармацыяй аб фарматаваньні ў праграме аўтаматызацыі перакладу, якая падтрымлівае файлы памяці перакладаў у фармаце TMX, узровень 2, або ў самой OmegaT,

  - Файл OmegaT утрымлівае спэцыфічныя для OmegaT тэгі фарматаваньня, так каб файл можна было выкарыстоўваць у іншых праектах OmegaT.

  Гэтыя файлы зьяўляюцца копіямі файла `project_save.tmx`, асноўнай памяці перакладаў праекта, за выключэньнем састарэлых сэгмэнтаў. Яны маюць адпаведным чынам зьмененыя назвы, каб іхняе зьмесьціва можна было ідэнтыфікаваць пры ўжываньні, напрыклад, у падкаталёгу `tm` якога-небудзь іншага праекта (гл. ніжэй).

каталёг `tm`
Файлы памяці перакладаў Падкаталёг tm Файлы праекта

  Каталёг /tm/ можа ўтрымліваць любую колькасьць апорных файлаў памяці перакладаў у фармаце TMX. Такія файлы могуць быць створанымі ў любым з трох вышэйзгаданых варыянтаў. Заўважце, што іншыя праграмы аўтаматызацыі перакладу могуць экспартаваць (і імпартаваць) файлы TMX, як правіла, ва ўсіх трох формах. Найлепш, вядома, выкарыстоўваць файлы TMX, адмысловая для OmegaT (гл. вышэй), каб захоўваць элемэнты фарматаваньня ўнутры сэгмэнта.

  Зьмесьціва файлаў памяці перакладаў у падкаталёгу /tm прызначана для атрыманьня прапановаў тэксту для перакладу. Любы тэкст, ужо перакладзены і захаваны ў гэтых файлах, будзе зьяўляцца сярод недакладных супадзеньняў, калі ён дастаткова падобны на тэкст, які перакладаецца.

  Калі нейкі зыходны сэгмэнт у адным з апорных файлаў памяці перакладаў ідэнтычны перакладанаму тэксту, OmegaT дзейнічае, як вызначана праз Налады Акно рэдагаваньня…. Напрыклад (калі ўжываюцца налады па змаўчаньні), пераклад з апорнага файла памяці перакладаў прымаецца з устаўкай прэфікса [недакладнае], каб перакладчык мог перагледзець пераклад на пазьнейшым этапе, і праверыць, ці правільна перакладзеныя пазначаныя такім чынам сэгмэнты (гл.разьдзел “Налады рэдагаваньня”).

  Можа здарыцца так, што ў файлах памяці перакладаў у каталёгу `/tm` будуць сэгмэнты з аднолькавым зыходным тэкстам, але рознымі перакладамі. Файлы TMX счытваюцца і сартуюцца паводле іхніх назваў, а сэгмэнты ў межах пэўнага файла TMX — радок за радком. Апошні сэгмэнт з ідэнтычным зыходным тэкстам, такім чынам, будзе пераважным (заўвага: вядома, мае сэнс пазьбягаць падобных сытуацыяў).

  Файлы TMX у каталёгу /tm могуць быць сьціснутымі з дапамогай gzip.

  Файлы памяці перакладаў сьціснутыя
каталёг tm/auto
Файлы памяці перакладаў Падкаталёг tm/auto Файлы праекта
Праект Папярэдні пераклад

  Калі ясна з самага пачатку, што ўсе пераклады ў пэўным файле (або файлах) памяці перакладаў слушныя, можна зьмясьціць іх у каталёгу tm/auto, каб не пацвярджаць кожны раз і не выдаляць прэфікс [недакладнае].

  1. Зьмясьцеце файл TMX у /tm/auto.

  2. Адчынеце праект. Адлюструюцца зьмены.

  3. Зрабеце невялікую праўку дзе заўгодна ў праекце. Пры гэтым зьменіцца файл `project_save.tmx` (адпаведныя адзінкі перакладу дададуцца ў яго з файла TMX у каталёгу “auto”)

  Заўвага: калі выдаліць файл ТМХ з /tm/auto да кроку 3, адзінкі перакладу ня будуць даданыя.

каталёг tm/enforce

  Калі няма сумневу, што ў пэўным файле TMX пераклады лепшыя, чым у `project_save.tmx` у OmegaT, варта зьмясьціць гэты файл у каталёгу /tm/enforce, каб безумоўна перапісаць існыя пераклады па змаўчаньні.

  1. Зьмясьцеце файл TMX у /tm/enforce.

  2. Адчынеце праект. Адлюструюцца зьмены.

  3. Зрабеце невялікую праўку дзе заўгодна ў праекце. Пры гэтым зьменіцца `project_save.tmx`.

  4. Цяпер трэба прыняць рашэньне наконт недатыкальнасьці прымусова ўжытых сэгмэнтаў:

     - Калі ня трэба абараняць іх ад будучых зьменаў, выдалеце файл TMX з каталёга /tm/enforce.

     - Калі іх трэба абараняць ад будучых зьменаў, захоўвайце файл TMX у каталёгу /tm/enforce.

  Заўвага: калі выдаліць файл ТМХ з /tm/enforce да кроку 3, прымусовага ўжываньня перакладаў увогуле не адбудзецца.

каталёг tm/mt

  У панэлі рэдагаваньня пры ўстаўцы супадзеньня з файла TMX, які знаходзіцца ў каталёгу mt тло актыўнага сэгмэнта зьмяняецца на чырвонае. Колер тла аднаўляецца да звычайнага пры выхадзе з сэгмэнта.

каталёгі tm/penalty-xxx
Файлы памяці перакладаў Падкаталёг tm/penalty-xxx Файлы праекта

  Часам карысна адрозьніваць якасныя файлы перакладаў і меней надзейныя файлы (напрыклад з-за тэмы, кліента, стану разгляду і да г. п.). Для файлаў памяці перакладаў у каталёгах з назвай тыпу “penalty-xxx” (дзе xxx — лік паміж 0 і 100) з паказчыка падабенства супадзеньняў адымаецца лік, адпаведны назьве каталёга: напрыклад, для 100%-нага супадзеньня ў любым файле памяці перакладаў, які знаходзіцца ў каталёгу з назвай “penalty-30”, паказчык падабенства зьніжаецца да 70%. Пэнальты ўжываецца да ўсіх трох паказчыкаў падабенства: супадзеньні з падабенствам 75, 80, 90 у падобным выпадку будуць зьніжаныя да 45, 50, 60.

Дадаткова можна даць OmegaT стварыць дадатковы файл TMX (у стылі OmegaT) у пазначаным месцы, які будзе ўтрымліваць усе сэгмэнты праекта, якія падлягаюць перакладу. Гл. пра файлы псэўдаперакладу ніжэй.

Памятайце, што ўсе файлы памяці перакладаў загружаюцца ў памяць пры адкрыцьці праекта. Рэгулярна ствараюцца рэзэрвовыя копіі памяці перакладаў праекта (гл. наступны разьдзел), і файл `project_save.tmx` таксама захоўваецца/абнаўляецца пры закрыцьці ці адкрыцьці праекта. Гэта значыць, напрыклад, што няма неабходнасьці зачыняць бягучы праект, калі да яго трэба дадаць яшчэ адну апорную памяць перакладаў: дастаткова проста перазагрузіць праект, і зробленыя зьмены будуць дзейнічаць.

Месцазнаходжаньне розных файлаў памяці перакладаў вызначаецца карыстальнікам (гл. дыялёгавае вакно “Праект” ва ўласьцівасьцях праекта)

У залежнасьці ад сытуацыі магчымыя розныя стратэгіі, напрыклад:

некалькі праектаў на аднолькавую тэму: захоўваць структуру праекта, зьмяняць каталёгі зыходных файлаў і перакладаў (зыходныя = source/замова1, пераклады = target/замова1 і да г. п.). Памятайце, што сэгмэнты з каталёга замова1, якія адсутнічаюць у каталёгу замова2 і ў наступных замовах, будуць уважацца за састарэлыя сэгмэнты; аднак яны будуць карыснымі для атрыманьня недакладных супадзеньняў.

некалькі перакладчыкаў працуюць над адным праектам: разьбіць зыходныя файлы на source/Наста, source/Ян… і разьмеркаваць іх паміж удзельнікамі каманды (Наста, Ян…). Яны змогуць тады стварыць уласныя праекты і здаць уласныя файлы `project_save.tmx` пасьля завяршэньня перакладу або пэўнага этапа. Затым файлы `project_save.tmx` зьбіраюцца разам і, напрыклад, вырашаюцца магчымыя канфлікты ў тэрміналёгіі. Пасьля гэтага ствараецца новая вэрсія галоўнай памяці перакладаў, якая або зьмяшчаецца ў падкаталёгах tm/auto іхніх праектаў, або замяняе іхнія файлы `project_save.tmx`. Каманда можа таксама выкарыстоўваць тую ж самую структуру падкаталёгаў для файлаў перакладаў. Гэта дазваляе ім, напрыклад, праверыць у любы момант, ці ў парадку вэрсія перакладу ўсяго праекта.

#### рэзэрвовае капіяваньне tmx

Файлы памяці перакладаў Рэзэрвовае капіяваньне

Падчас перакладаньня файлаў у OmegaT усе напрацоўкі захоўваюцца ў файле `project_save.tmx`, які знаходзіцца ў падкаталёгу праекта `/omegat`.

OmegaT таксама робіць рэзэрвовыя копіі памяці перакладаў у файлах з назвамі тыпу `project_save.tmx.YEARMMDDHHNN.bak` у тым самым падкаталёгу пры кожным адкрыцьці або перазагрузцы праекта. YEAR = год (4 знакі), ММ = месяц, DD = дзень, HH = гадзіна, NN = хвіліны папярэдняга захаваньня памяці перакладаў праекта.

Калі вы мяркуеце, што страцілі данія перакладу, можна выканаць наступныя дзеяньні:

1. Зачыніць праект

2. Перайменаваць бягучы файл `project_save.tmx` (напрыклад у `project_save.tmx.temporary`)

3. вылучыць рэзэрвовую копію памяці перакладаў, якая, верагодна, утрымлівае патрэбныя данія — напрыклад, самую апошнюю або апошнюю за папярэдні дзень

4. Скапіяваць яе ў `project_save.tmx`

5. Адчыніць праект

#### файлы tmx і мова

Файлы памяці перакладаў Мова

Файлы tmx утрымліваюць перакладныя адзінкі, якія складаюцца з шэрагу сэгмэнтаў-эквівалентаў на розных мовах. Адзінка перакладу зьмяшчае прынамсі два варыянты перакладнай адзінкі (ПА). Любы з іх можа быць выкарыстаны ў якасьці крыніцы або перакладу.

Налады праекта паказваюць, што зьяўляецца крыніцай, а што — перакладам. Такім чынам, OmegaT бярэ сэгмэнты ПА, адпаведныя кодам мовы арыгінала і перакладу, і выкарыстоўвае іх у якасьці зыходнага тэксту і тэксту перакладу адпаведна. OmegaT пазнае моўныя коды, выкарыстоўваючы наступныя два стандартныя пагадненьні:

- 2 літары (напрыклад — JA для японскай), або

- 2- ці 3-літарны код мовы з 2-літарным кодам краіны пасьля яго (напрыклад, EN-US — Гл. частковы сьпіс кодаў моваў і краінаў).

Калі моўныя коды праекта і моўныя коды файла TMX цалкам супадаюць, сэгмэнты загружаюцца ў памяць. Калі супадаюць мовы, але не краіна, сэгмэнты таксама загружаюцца. Калі не супадаюць ні код мовы, ні код краіны, сэгмэнты будуць ігнаравацца.

Файлы tmx нярэдка могуць утрымліваць перакладныя адзінкі зь некалькімі мовамі-кандыдатамі. Калі для пэўнага зыходнага сэгмэнта няма адпаведніка з вызначанай мовай перакладу, загружаюцца ўсе астатнія сэгмэнты перакладу, незалежна ад мовы. Напрыклад, калі моўная пара праекта — DE-FR, можа быць усё ж карысным у пэўнай ступені бачыць супадзеньні ў перакладзе DE-EN, калі іх няма ў пары DE-FR.

Файлы памяці перакладаў шматмоўныя, апрацоўка

#### Састарэлыя сэгмэнты

Файлы памяці перакладаў Састарэлыя сэгмэнты

Файл `project_save.tmx` утрымлівае ўсе сэгмэнты, якія былі перакладзеныя ад пачатку праекта. Пасьля зьмяненьня наладаў сэгмэнтаваньня праекта або выдаленьня файлаў з падкаталёга /source, некаторыя супадзеньні могуць зьяўляцца як састарэлыя сэгмэнты ў вакне супадзеньняў: падобныя супадзеньні — гэта сэгмэнты, якія больш не існуюць у зыходных дакумэнтах, бо яны адпавядаюць сэгмэнтам, якія былі перакладзеныя і запісаныя да зьмяненьняў.

### Паўторнае выкарыстаньне файлаў памяці перакладаў

Файлы памяці перакладаў: Паўторнае выкарыстаньне файлаў памяці перакладаў

Першапачаткова, пры стварэньні праекта, галоўная памяць перакладаў праекта, `project_save.tmx` пустая. Гэтая памяць паступова запаўняецца падчас перакладу. Каб паскорыць гэты працэс, можна паўторна выкарыстаць існыя пераклады. Калі пэўны сказ ужо перакладзены аднойчы і перакладзены правільна, няма неабходнасьці перакладаць яго зноў. Файлы памяці перакладаў могуць таксама ўтрымліваць даведачныя пераклады: шматнацыянальнае заканадаўства, тыповым прыкладам якога зьяўляецца права Эўрапейскага зьвязу.

Пры стварэньні дакумэнтаў перакладаў у праекце OmegaT памяць праекта праекта выводзіцца ў выглядзе трох файлаў у каранёвым каталёгу праекта OmegaT праекта (гл. апісаньне вышэй). Гэтыя тры файлы TMX (`-omegat.tmx`, `-level1.tmx` і `-level2.tmx`) як “экспартаваную памяць перакладаў”, г. зн. як экспарт зьмесьціва бягучага праекта ў двухмоўнай форме.

Калі вы хочаце паўторна выкарыстоўваць памяць перакладаў з папярэдняга праекта (напрыклад, таму што новы праект падобны на папярэдні ці выкарыстоўвае тэрміналёгію, якая, магчыма, была выкарыстанай раней), вы можаце выкарыстоўваць гэтыя файлы памяці перакладаў як “уваходную памяць перакладаў”, гэта значыць, для імпарту ў свой новы праект. У такім выпадку трэба зьмясьціць файлы памяці перакладаў, якія вы хочаце выкарыстоўваць, у каталёг /tm або /tm/auto новага праекта: у першым выпадку супадзеньні з гэтых файлаў будуць паказаныя як недакладныя супадзеньні ў акне супадзеньняў, а ў другі выпадку — будуць выкарыстоўвацца для папярэдняга перакладу зыходнага тэксту.

Па змаўчаньні каталёг /tm знаходзіцца ніжэй каранёвага каталёга праекта (напрыклад, …/MojPrajekt/tm), але па жаданьні можна выбраць іншы каталёг праз дыялёг уласьцівасьцяў праекта. Гэта карысна, калі вы часта выкарыстоўваеце файлы памяці перакладаў, атрыманыя ў мінулым, напрыклад, таму што яны маюць аднолькавую тэму або зробленыя для таго ж самага заказчыка. У гэтым выпадку карысная працэдура можа быць наступнай:

- Стварыць каталёг (“каталёг-сховішча”) у зручным месцы на цьвёрдым дыску для файлаў памяці перакладаў для канкрэтнага кліента або тэмы.

- Пасьля завяршэньня кожнага праекта капіяваць адзін з трох варыянтаў “экспартаваных” файлаў памяці перакладаў з каранёвага каталёга праекта ў каталёг-сховішча.

- Пачынаючы новы праект па той самай тэме або для таго самага кліента, выбіраць гэты каталёг-сховішча як каталёг файлаў памяці перакладаў праз дыялёг Праект → Уласьцівасьці → Праўка праекта.

Памятайце, што ўсе файлы TMX у сховішчы /tm аналізуюцца пры адкрыцьці праекта, таму разьмяшчэньне ўсіх розных файлаў памяці перакладаў у гэтым каталёгу можа значна запаволіць працу OmegaT. Можна, скажам. выдаліць тыя, якія больш не патрэбныя, калі іх зьмесьціва ўжытае для напаўненьня файла `project_save.tmx`.

#### Імпарт і экспарт файлаў памяці перакладаў

Файлы памяці перакладаў Імпарт і экспарт

OmegaT падтрымлівае імпарт файлаў TMX вэрсіі 1.1-1.4b (узровень 1 і ўзровень 2). Гэта дазваляе OmegaT чытаць файлы памяці перакладаў, атрыманыя з дапамогай іншых інструментаў. Аднак OmegaT не падтрымлівае цалкам імпарт файлаў TMX узроўню 2 (тых, якія зьмяшчаюць ня толькі пераклад, але і фарматаваньне). Файлы TMX узроўню 2 імпартуюцца, а іхняе тэкставае зьмесьціва можна ўбачыць у OmegaT, але якасьць падбору недакладных супадзеньняў будзе некалькі ніжэйшай.

OmegaT выконвае вельмі строгія працэдуры пры загрузцы файлаў памяці перакладаў (TMX). Калі выяўленая памылка ў такім файле, OmegaT пакажа пазыцыю ў межах збойнага файла, у якой знаходзіцца памылка.

Некаторыя праграмы вырабляюць некарэктныя файлы TMX пры пэўных умовах. Калі вы жадаеце выкарыстоўваць падобныя файлы ў якасьці апорных перакладаў у OmegaT, іх трэба адрапараваць, бо інакш OmegaT паведаміць пра памылку і ня будзе іх загружаць. Выпраўленьні — гэта трывіяльныя апэрацыі, і OmegaT дапамагае ў выпраўленьні памылак праз адпаведныя паведамленьні. У выпадку праблемаў можна зьвярнуцца па дапамогу ў групу карыстальнікаў.

OmegaT экспартуе файлы TMX вэрсіі 1.4 (узровень 1 і ўзровень 2). Экспарт у файлы ўзроўню 2 ня цалкам адпавядае стандарту ўзроўню 2, але дастаткова блізкі, каб у праграмах, якія падтрымліваюць TMX узровень 2, падбіраліся правільныя супадзеньні. Калі патрабуецца толькі тэкставая інфармацыя (а не інфармацыя аб фарматаваньні), выкарыстоўвайце файл узроўню 1, створаны ў OmegaT.

#### Стварэньне памяці перакладаў для выбраных дакумэнтаў

У выпадку, калі перакладчыкам трэба падзяліцца базамі ў TMX, але не ўключаць пэўныя часткі, або ўключаць толькі пераклады пэўных файлаў, аб прадстаўленьні ўсяго файла `NazvaPrajekta-omegat.tmx` ня можа быць гаворкі. Наступны рэцэпт — толькі адна з магчымасьцяў, але ён дастаткова просты і безь якой-небудзь небясьпекі для даніх.

- Стварыць праект, асобна для іншых праектаў, у патрэбнай моўнай пары, з адпаведнай назвай — памятайце, што створаныя файлы TMX будуць мець назву праекта ў сваіх назвах.

- Скапіяваць дакумэнты, для якіх неабходна стварыць памяць перакладаў, у каталёг /source праекта.

- Скапіяваць файлы памяці перакладаў, якія зьмяшчаюць пераклады згаданых дакумэнтаў, у падкаталёг `/tm/auto` новага праекта.

- Адчыніць праект. Праверыць наяўнасьць магчымых памылак тэгаў праз Ctrl + T і неперакладзеных сэгмэнтаў праз Ctrl + U. Каб спраўдзіць, ці ўсё як мае быць, можна націснуць Ctrl + D для кампіляцыі перакладаў і праверыць іхняе зьмесьціва.

- Пры выхадзе з праекта файлы TMX у галоўным каталёгу праекта (гл. вышэй) цяпер утрымліваюць пераклады ў абранай моўнай пары для файлаў, скапіяваных у каталёг зыходных файлаў. Скапіяваць іх у бясьпечнае месца для будучай працы.

- Каб не выкарыстоўваць праект паўторна і, такім чынам, не забруджваць працу ў будучым, выдаліць каталёг праекта або зархіваваць, каб яго не было ў працоўнай прасторы.

#### Агульны доступ да памяці перакладаў

Файлы памяці перакладаў Агульны доступ Праект, спампаваць камандны праект…

У выпадках працы над перакладам каманды перакладчыкаў яны могуць палічыць за лепшае мець агульны доступ да памяці перакладаў, а не распаўсюджваць свае лякальныя вэрсіі.

OmegaT можа ўзаемадзейнічаць з SVN і Git, дзьвюма сыстэмамі кіраваньня вэрсіямі і перагляду камандных праектаў (RCS), даступнымі на ўмовах ліцэнзіі з адкрытым зыходным кодам. У выпадку OmegaT азначаныя RCS кіруюць поўнымі каталёгамі праектаў — іншымі словамі, адпаведнымі файламі памяці перакладаў, а таксама каталёгамі зыходных файлаў, наладамі праекта і да г. п. падрабязьней у разьдзеле

#### Выкарыстаньне файлаў TMX з альтэрнатыўнымі моўнымі парамі

Файлы памяці перакладаў Альтэрнатыўныя моўныя пары

Могуць паўставаць выпадкі, калі завершаны пэўны праект, напрыклад, перакладу з галяндзкай на ангельскую. А затым патрабуецца пераклад, напрыклад, на кітайскую, а ваш перакладчык не разумее галяндзкую, але выдатна разумее ангельскую. У падобным выпадку памяць перакладаў NL-EN можа служыць у якасьці пасярэдніка ў стварэньні памяці перакладаў NL-ZH.

Рашэньне ў нашым прыкладзе ў тым, каб скапіяваць існуючую памяць перакладаў у падкаталёг tm/tmx2source/ і перайменаваць яе ў ZH_CN.tmx, каб паказаць мову перакладу для TMX. Перакладчык будзе бачыць пераклады на ангельскую мову для зыходных сэгмэнтаў на галяндзкай і выкарыстоўваць іх, каб стварыць пераклад на кітайскую.

Важна: апорныя файлы ТМХ павінныя быць перайменаванымі ў XX_YY.tmx, дзе XX_YY — мова перакладу файла TMX, напрыклад, у ZH_CN.tmx у прыведзеным вышэй прыкладзе. Зыходныя мовы праекта і файла TMX, вядома, павінны быць ідэнтычнымі — NL у нашым прыкладзе. Памятайце, што можна мець толькі адзін файл TMX для дадзенай моўнай пары, і таму, калі патрабуюцца некалькі некалькі файлаў памяці перакладаў, трэба будзе аб’яднаць іх усе ў XX_YY.tmx.

### Зыходныя файлы зь існуючымі перакладамі

Файлы памяці перакладаў Файлы PO і OKAPI TTX Файлы памяці перакладаў Падкаталёг tm/auto

Некаторыя тыпы зыходных файлаў (напрыклад PO, ТТХ і г.д.) зьяўляецца двухмоўнымі, гэта значыць, яны служаць і ў якасьці арыгіналаў, і ў якасьці файлаў памяці перакладаў. У такіх выпадках існуючы пераклад, знойдзены ў файле, уключаецца ў `project_save.tmx`. Ён разглядаецца як пераклад па змаўчаньні, калі супадзеньне ня знойдзена, або як альтэрнатыўны пераклад у выпадку, калі існуе сэгмэнт з такім самым зыходным тэкстам, але і зь перакладам. Такім чынам, вынік будзе залежаць ад парадку, у якім былі загружаныя зыходныя сэгмэнты.

Усе пераклады з зыходных дакумэнтаў таксама паказваюцца ў панэлі камэнтароў у дадатак да панэлі супадзеньняў. У выпадку PO-файлаў ужываецца штраф у 20% да альтэрнатыўнага перакладу (г. зн. 100%-ы адпаведнік становіцца 80%-м супадзеньне). У зыходным сэгмэньце зьяўляецца слова [недакладнае].

Пры загрузцы сэгмэнтаванага файла TTX сэгмэнты з зыходным тэкстам, тоесным перакладу, будуць уключаныя, калі пазначана “Дазволіць супадзеньне крыніцы і перакладу” ў мэню “Налады → Акно рэдагаваньня…”. Гэта можа зьбіваць з панталыку, і таму лепшым варыянтам для падобнага выпадку можа быць зьняцьцё пазнакі.

### Памяць псэўдаперакладу

Файлы памяці перакладаў Псэўдапераклад

Гэта можа зацікавіць толькі дасьведчаных карыстальнікаў!

Перад перакладаньнем сэгмэнтаў можа спатрэбіцца папярэдняя апрацоўка або нейкія іншыя дзеяньні, якія недаступныя непасрэдна праз OmegaT. Напрыклад, калі трэба стварыць памяць псэўдаперакладу для мэтаў тэставаньня, OmegaT дазваляе стварыць дадатковы файл TMX, які зьмяшчае ўсе сэгмэнты праекта. Пераклад у гэтым файле ТМХ можа быць

- або тоесным зыходнаму тэксту (па змаўчаньні)

- або пустым сэгмэнтам

Файлу ТМХ можна даць якую заўгодна назву. Памяць псэўдаперакладу можна атрымаць з наступнымі парамэтрамі каманднага радка:

`java -jar omegat.jar --pseudotranslatetmx=<назвафайла> [pseudotranslatetype=[equal|empty]]`

Замянеце `<назвафайла>` на назву файла, які вы хочаце стварыць, за абсалютным шляхам або адносным да працоўнага каталёга (каталёг, зь якога запускаецца OmegaT). Другі аргумэнт `- pseudotranslatetype` неабавязковы. Ягонае значэньне — альбо `equal` (значэньне па змаўчаньні, крыніца = пераклад), альбо `empty` (сэгмэнт перакладу пусты). Вы можаце апрацоўваць атрыманы файл TMX з дапамогай любой праграмы на выбар. Для таго, каб пасьля гэтага ўжыць яго ў OmegaT, трэба перайменаваць яго ў project_save.tmx і зьмясьціць у каталёгу `omegat` вашага праекта.

### Абнаўленьне файлаў памяці перакладаў

Файлы памяці перакладаў Абнаўленьне да сэгмэнтаваньня па сказах

Вельмі раньнія вэрсіі OmegaT былі здольныя сэгмэнтаваць зыходныя файлы толькі па абзацах і былі непасьлядоўнымі пры нумарацыі тэгаў фарматаваньня ў файлах HTML і OpenDocument. OmegaT можа выяўляць і абнаўляць падобныя файлы TMX на ляту, каб паляпшаць якасьць падбору недакладных супадзеньняў і выкарыстоўваць існуючы пераклад лепшым чынам, каб гэтага ня трэба было рабіць уручную.

Файл TMX праекта будзе абноўлены толькі аднойчы і будзе запісаны ў абноўленым выглядзе ў `project-save.tmx`; старыя апорныя файлы TMX будуць абнаўляцца на ляту пры кожнай загрузцы праекта. Памятайце, што ў некаторых, аднак рэдкіх выпадках зьмены ў файлавых фільтрах у OmegaT могуць спрычыніцца да радыкальных зьменаў у сэгмэнтаваньні, у выніку чаго давядзецца абнаўляць пераклад уручную.

## Сэгмэнтаваньне зыходных тэкстаў

Праграмы аўтаматызацыі перакладу працуюць з тэкставымі адзінкамі, г. зв. сэгмэнтамі. OmegaT можа сэгмэнтаваць тэкст двума спосабамі: па абзацах і па сказах (гэта таксама называецца “сэгмэнтаваньне на аснове правілаў”). Каб пераключыць тып сэгмэнтаваньня, выберыце Праект Уласьцівасьці… з галоўнага мэню і пазначце адпаведны пункт або здымеце пазнаку. Сэгмэнтаваньню па сказах карыснае ў пэўных выпадках, напрыклад калі тэкст патрабуе асаблівага крэатыўнага або стылістычнага падыходу, і перакладчыку можа спатрэбіцца перастаўляць цэлыя сказы: аднак для большасьці праектаў найлепшым выбарам зьяўляецца сэгмэнтаваньне па сказах, бо яно дае найлепшы падбор адпаведнікаў з папярэдніх перакладаў. У выпадку абраньня сэгмэнтаваньня па сказах можна наладзіць правілы праз мэню Налады Сэгмэнтаваньне… .

Праект Уласьцівасьці
Праект Парамэтры

Пэўныя правілы сэгмэнтаваньня ўжо вызначаныя для многіх моваў, і найхутчэй вам не спатрэбіцца пісаць уласныя правілы сэгмэнтаваньня. Зь іншага боку гэтая функцыя можа стаць вельмі карыснай для шэрагу асаблівых выпадкаў, калі наладка правілаў сэгмэнтаваньня ў адпаведнасьці зь перакладаным тэкстам можа істотна падвысіць прадукцыйнасьць працы.

Увага: з-за таго, што сэгмэнтаваньне тэксту зьмяняецца пасьля зьмены наладаў фільтра, можа спатрэбіцца зноў перакласьці значную частку тэксту. Аднак раней перакладзеныя сэгмэнты ў працоўнай памяці перакладаў праекта застануцца ў якасьці састарэлых сэгмэнтаў. Зьмяніўшы налады сэгмэнтаваньня пры адчыненым праекце, абавязкова перазагрузеце праект, каб зьмены сталі дзейснымі.

OmegaT выконвае наступную пасьлядоўнасьць:

Сэгмэнтаваньне на структурным узроўні
Сэгмэнтаваньне Сэгмэнтаваньне на ўзроўні зыходнага тэксту

  OmegaT спачатку робіць сынтаксычны аналіз тэксту ў мэтах сэгмэнтаваньня на структурным узроўні. У гэтым працэсе толькі структура зыходнага файла ўжываецца, каб атрымаць сэгмэнты.

  Напрыклад, тэкставыя файлы могуць быць прасэгмэнтаванымі па разрывах радкоў, пустых радкох, або не прасэгмэнтаванымі ўвогуле. Файлы, у якіх утрымліваюцца зьвесткі пра фарматаваньне (дакумэнты ODF, дакумэнты HTML і да г. п.), сэгмэнтуюцца па тэгах узроўню блёкаў (абзацаў). Атрыбуты аб’ектаў, падлягаючыя перакладу, у файлах XHTML або HTML могуць быць выцягнутымі ў асобныя сэгмэнты.

Сэгмэнтаваньне на ўзроўні сказаў
Сэгмэнтаваньне Сэгмэнтаваньне на ўзроўні сказаў

  Прасэгмэнтаваўшы зыходны файл у структурныя адзінкі, OmegaT далей прасэгмэнтуе гэтыя блёкі ў сказы.

### Правілы сэгмэнтаваньня

Сэгмэнтаваньне Правілы

Працэс сэгмэнтаваньня можна апісаць наступным чынам: курсор бяжыць па тэксьце, сымбаль за сымбалем. У кожнай пазыцыі курсора ўжываюцца правілы, якія складаюцца з шаблёнаў “Да” і “Пасьля”, у вызначаным парадку, каб пабачыць, ці адпавядае тэкст зьлева ад курсора якому-небудзь шаблёну “Да”, а тэкст справа ад курсора — адпаведнаму шаблёну “Пасьля”. Калі правіла супадае, або курсор рухаецца далей без устаўкі разрыва сэгмэнта (у выпадку правіла выключэньня), або ўстаўляецца новы разрыў сэгмэнта ў бягучай пазыцыі курсора (для правіла разрыва).

Два тыпы правілаў працуюць наступным чынам:

Правіла разрыва
Сэгмэнтаваньне Правілы Правілы разрыва

  Разьдзяляе зыходны тэкст на сэгмэнты. Напрыклад, урывак “Ці мела гэта сэнс? Я ня ўпэўнены”. трэба разьбіць на два сэгмэнты. Каб гэта адбылося, патрэбнае правіла разрыва для “?”, пасьля якога ідуць прабелы і слова зь вялікай літары. Каб вызначыць правіла як правіла разрыва, трэба паставіць пазнаку “Разрыў/выключэньне”.

Правіла выключэньня
Сэгмэнтаваньне Правілы Правілы выключэньня

  Вызначае, якія часткі тэксту НЯ трэба разьдзяляць. Ня гледзячы на наяўнасьць кропкі, “г. Менск” ня трэба разьбіваць на два сэгмэнты, і таму трэба вызначыць правіла выключэньня для “г” (і для “вул”, “пр” і да г. п.) з кропкай пасьля яго. Каб вызначыць правіла як правіла выключэньня, ня трэба ставіць пазнаку “Разрыў/выключэньне”.

Вызначаныя правілы разрыва павінны быць дастатковымі для большасьці эўрапейскіх моваў і японскай. Дзякуючы гнуткасьці, можна вызначыць болей правілаў выключэньняў для пэўнай мовы, каб сэгмэнты былі больш адпаведнымі мове і пасьлядоўнымі.

### Прыярытэт правілаў

Сэгмэнтаваньне Прыярытэт правілаў

Усе наборы правілаў сэгмэнтаваньня для адпаведнай мовы зьяўляюцца актыўнымі і ўжываюцца ў вызначаным парадку прыярытэту, г. зн., правілы для пэўнай мовы маюць прыярытэт над правіламі па змаўчаньні. Напрыклад, правілы для канадзкай францускай (FR-CA) будуць вышэйшымі за правілы для францускай (FR.*) і вышэйшымі за правілы па змаўчаньні (.*). І падчас перакладу з канадзкай францускай правілы для яе — пры іх наяўнасьці — будуць ужывацца спачатку, затым — правілы для францускай, а пасьля — правілы па змаўчаньні.

### Стварэньне новага правіла

Сэгмэнтаваньне Стварэньне новага правіла Рэгулярныя выразы

Звычайна варта пазьбягаць значных зьменаў у правілах сэгмэнтаваньня, асабліва калі ўжо зроблены чарнавік перакладу, але невялікія зьмены, напрыклад, даданьне пазнанага скароту, можа мець сэнс.

Каб адрэдагаваць або пашырыць існы набор правілаў, проста клікнеце па ім уверсе табліцы. Правілы для гэтага набору зьявяцца ў ніжняй частцы табліцы.

Каб стварыць пусты набор правілаў для шаблёна новай мовы, клікнеце “Дадаць” у верхняй частцы дыялёгавага вакна. Унізе верхняй табліцы зьявіцца пусты радок (можа спатрэбіцца прагартаць уніз, каб яго пабачыць). Зьмянеце назву набору правілаў і шаблён мовы для адпаведнай мовы і ейны код (гл. сьпіс моўных кодаў). Сынтаксыс шаблёна мовы адпавядае сынтаксысу рэгулярных выразаў. Калі вы задаяце набор правілаў для камбінацыі мова-краіна, раім пасунуць яго ўгару кнопкай “Уверх”.

Дадайце шаблёны “Шаблён да” і “Шаблён пасьля”. Каб спраўдзіць іхні сынтаксыс і прыдатнасьць, пажадана ўжываць інструмэнты, якія непасрэдна дазваляюць пабачыць іхні эфэкт. Гл. болей у разьдзеле “Рэгулярныя выразы”. Заўсёды добра пачынаць з разгляду існых правілаў.

### Некалькі простых прыкладаў

Сэгмэнтаваньне Прыклады

Што трэба | Шаблён да | Шаблён пасьля | Зацемка
--- | --- | --- | ---
Каб сэгмэнт пачынаўся пасьля кропкі (“.”), за якой стаіць прабел, сымбаль табуляцыі… | \. | \s | “\.” азначае кропку. “\s” азначае які заўгодна прабельны сымбаль (прабел, табуляцыя, новая старонка і да г. п.).
Каб не было новага сэгмэнта пасьля скарота “Mr.” | Mr\. | \s | Гэта — правіла выключэньня, і таму ня трэба рабіць пазнаку “Разрыў/выключэньне”.
Каб сэгмэнт пачынаўся пасьля “。” (японская кропка) | 。 |  | Заўважце, што `“Шаблён пасьля”` пусты
Каб не было новага сэгмэнта пасьля скаротаў “M.”, “Mr.”, “Mrs.” і “Ms.” | Mr??s??\. | \s | Правіла выключэньня — гл. ужываньне “?” у рэгулярных выразах

## Пошукі

Пошукі

### Акно пошуку

Спалучэньні клявішаў Пошук — Ctrl+F

Адчынеце вакно пошуку і замены, націснуўшы Ctrl F , і ўвядзеце слова або выраз, які трэба замяніць, у полі Знайсьці.

Можна таксама вылучыць слова або фразу ў панэлі рэдагаваньня, панэлі недакладных супадзеньняў або панэлі глясароў і націснуць Ctrl F . Слова або фраза аўтаматычна зьявіцца ў полі “Знайсьці”. Можна адначасова трымаць некалькі адчыненых вокнаў пошуку, але іх варта зачыняць, калі ў іх больш няма патрэбы, каб яны не заміналі на працоўным стале.

Клікнеце па стрэлцы ў полі “Знайсьці”, каб пабачыць апошнія 10 словаў/фразаў, якія шукаліся.

Акно пошуку мае свае мэню:

- Файл → Пошук вылучанага ( Ctrl F ): вярнуць фокус у поле пошуку і вылучыць усё ягонае зьмесьціва.

- Файл → Зачыніць ( Ctrl W ): зачыніць акно пошуку (дзейнічае як Esc)

- Праўка → Уставіць зыходны тэкст ( Ctrl Shift I ): уставіць зыходны тэкст бягучага сэгмэнта.

- Праўка → Аднавіць зыходны тэкст ( Ctrl Shift R ): замяніць тэкст на зыходны тэкст бягучага сэгмэнта.

- Праўка → Стварыць новы запіс глясара ( Ctrl Shift G ): дадаць новы запіс глясара.

### Ужываньне знакаў падстаноўкі

Пошукі Знакі падстаноўкі

Для дакладных пошукаў і пошукаў паводле ключавых слоў падтрымліваюцца знакі падстаноўкі “*” і “?”. Яны ўжываюцца падобным чынам як і ў праграме Word:

- Сымбаль “*” азначае 0 або больш сымбаляў ад бягучай пазыцыі ў пэўным слове да ягонага канца. Напрыклад, фраза `“бел*”` супадзе са словамі `“белы”`, `“белай”` і `“беларус”`.

- Сымбаль “?” прадстаўляе роўна адзін сымбаль. Напрыклад, фраза `“бел?”` супадзе са словам `“белы”`, а таксама з часткай `“бела”` ў слове `“белай”`.

Супадзеньні пры паказе будуць вылучацца паўтлустым сінім шрыфтам. Памятайце, што знакі “*” і “?” маюць адмысловае значэньне для рэгулярных выразаў, і таму са знакамі падстаноўкі, апісанымі вышэй, можна зьдзяйсьняць толькі дакладны пошук або пошук паводле ключавых словаў (гл. ніжэй).

### Мэтады і парамэтры пошуку

Пошукі Мэтады і парамэтры

Выберыце мэтад з дапамогай кнопак-пераключальнікаў. Ёсьць наступныя варыянты пошуку:

дакладны пошук

  Пошук сэгмэнтаў, у якіх дакладна ўтрымліваецца паданы радок. Дакладны пошук фразы, г. зн. калі ўведзена некалькі слоў, дасьць вынік, толькі калі яны сустракаюцца менавіта ў паданай пасьлядоўнасьці. Пошук фразы `“open file”` дасьць вынікі для ўсіх выпадкаў, калі сустракаецца радок `“open file”`, але не `“file opened”` або `“open input file”`.

пошук паводле ключавых слоў

  Пошук сэгмэнтаў, у якіх утрымліваюцца ўсе паданыя ключавыя словы ў якой заўгодна пасьлядоўнасьці. Выбірайце пошук паводле ключавых словаў для якой заўгодна колькасьці асобных поўных словаў у якім заўгодна парадку. OmegaT паказвае сьпіс сэгмэнтаў, у якіх утрымліваюцца ўсе паданыя словы. Пошук паводле ключавых словаў падобны варыянту “шукаць усе словы” ў Інтэрнэце, напрыклад, праз Google (апэратар AND). Такім чынам, пошук паводле ключавых словаў для `“open file”` выдасьць усе выпадкі радкоў `“open file”`, а таксама `“file opened”`, `“open input file”`, `“file may not be safe to open”` і да г. п.

рэгулярныя выразы

  Радок пошуку будзе апрацоўвацца як рэгулярны выраз. Радок пошуку [a-zA-Z]+[öäüqwß] у прыкладзе вышэй дазволіць знайсьці словы ў перакладзе, якія ўтрымліваюць сумніўныя сымбалі для нямецкай клявіятуры. Рэгулярныя выразы — гэта магутны сродак для пошуку асобнікаў радкоў. Гл. болей у разьдзеле “Рэгулярныя выразы”.

Дадаткова да пазначаных варыянтаў можна выбраць наступнае:

- улічваць рэгістар: робіцца пошук дакладна пазначанага радка, г. з. адрозьніваюцца малыя і вялікія літары.

- Прабел тоесны неразрыўнаму прабелу: калі пазначана, за прабельны сымбаль у шуканым тэксьце ўважаецца або звычайны прабел, або неразрыўны прабел (\u00A).

- у зыходным тэксьце: пошук у зыходных сэгмэнтах

- у перакладах: пошук у сэгмэнтах перакладаў

- у зацемках: пошук у зацемках да сэгмэнтаў

- у камэнтарох: пошук у камэнтарох да сэгмэнтаў

- Перакладзеныя або неперакладзеныя: пошук і ў перакладзеных, і ў неперакладзеных сэгмэнтах.

- Перакладзеныя: пошук толькі ў перакладзеных сэгмэнтах.

- Неперакладзеныя: пошук толькі ў неперакладзеных сэгмэнтах.

- Паказ: усе адпаведныя сэгмэнты: калі пазначана, усе сэгмэнты будуць паказаныя адзін за адным, нават калі яны паўтараюцца некалькі разоў у дакумэньце або ў розных дакумэнтах.

- Паказ: назвы файлаў: калі пазначана, назва файла, у якім знойдзены сэгмэнт, паказваецца над кожным вынікам.

- Дзе шукаць: Праект: пазначце Памяць, каб у пошук была ўключаная памяць праекта (project_save.tmx file). Пазначце Файлы памяці перакладаў, каб у пошук былі ўключаныя файлы памяці перакладаў, якія знаходзяцца ў каталёгу `tm`. Пазначце Глясары, каб у пошук былі ўключаныя глясары, якія знаходзяцца ў каталёгу `glossary`.

- Пошук у: Файлы: пошук у адзіным файле або ў каталёгу, які ўтрымлівае шэраг файлаў. Пры пошуках у файлах (у адрозьненьне ад памяці перакладаў) OmegaT абмяжоўвае пошук файламі фарматаў, якія падтрымліваюцца ў якасьці зыходных. Адпаведна, хаця OmegaT можа апрацоўваць файлы `tmx`, яны ня будуць уключаныя ў пошук (калі ён робіцца ў файлах).

Калі націснуць кнопку “Паказаць дадатковыя парамэтры”, можна выбраць дадатковыя парамэтры (аўтар сэгмэнта або зьменаў у перакладзе, дата перакладу, выключэньне састарэлых сэгмэнтаў і інш.). Калі пазначана “Не адрозьніваць поўна- і паўшырынныя сымбалі”, пры пошуку поўнашырынных формаў (для сымбаляў ККЯ) будуць знойдзеныя і паўшырынныя формы і наадварот.

### Паказ вынікаў пошуку

Пасьля націсканьня кнопкі пошуку на экране ў полі пошуку зьявяцца ўсе сэгмэнты праекта, якія ўтрымліваюць уведзены радок. Паколькі OmegaT разглядае ідэнтычныя сэгмэнты як адзін, будзе бачны толькі першы ўнікальны сэгмэнт. Сэгмэнты паказваюцца ў тым парадку, у якім яны зьяўляюцца ў праекце. Перакладзеныя сэгмэнты паказваюцца з зыходным тэксьце ўверсе і перакладам унізе, неперакладзеныя сэгмэнты — толькі з зыходным тэкстам.

Па падвойным кліку на сэгмэньце ён адчыняецца ў акне рэдагаваньня, дзе яго можна зьмяніць (гэта можна рабіць і адзіным клікам, калі пазначана Аўтасынхранізацыя з акном рэдагаваньня). Затым можна вярнуцца да вакна пошуку, перайсьці да наступнага знойдзенага сэгмэнта, праверыць яго, напрыклад, на тэрміналёгію і выправіць.

У вакне пошуку для пераходу паміж сэгмэнтамі можна ўжываць звычайныя спалучэньні клявішаў ( Ctrl N , Ctrl P ).

Адначасова можна мець некалькі адкрытых вокнаў пошуку. Каб хутка зразумець, якое там зьмесьціва, дастаткова прачытаць загаловак акна, у якім утрымліваецца шуканы тэрмін.

### Фільтрацыя вынікаў пошуку ў акне рэдагаваньня

Каб палегчыць навігацыю паміж вынікамі пошуку, можна ўжыць фільтр у акне рэдагаваньня. Націсьнеце кнопку “Фільтар” унізе, каб у вакне рэдагаваньня паказваліся толькі сэгмэнты, адпаведныя бягучаму пошуку. Паміж імі можна пераходзіць звычайным чынам, напрыклад, да наступнага (неперакладзенага) сэгмэнта, які адпавядае крытэрыям пошуку.

Заўвага:

- Колькасьць вынікаў пошуку абмяжоўваецца 1000, і калі вы шукаеце нейкую вельмі простую фразу, то будуць паказаныя толькі 1000 вынікаў, а ня ўсе сэгмэнты, якія адпавядаюць крытэрыям пошуку.
- У файле можа ня быць адпаведных сэгмэнтаў, і ён будзе паказаны пустым.
- Калі пры пошуку выдаляюцца дублікаты, гэтых дублікатаў ня будзе ў вакне рэдагаваньня.

Каб зьняць фільтар, націсьнеце кнопку “Выдаліць фільтар” або перагрузеце праект.

## Пошук і замена

Пошук

### Акно пошуку

Спалучэньні клявішаў Пошук і замена — Ctrl+K

Адчынеце вакно пошуку і замены, націснуўшы Ctrl K , і ўвядзеце слова або выраз, які трэба замяніць, у полі Знайсьці.

Затым клікнеце па кнопцы Пошук, каб пабачыць усе адпаведнікі.

Увядзеце новае слова або фразу (падтрымкі рэгулярных выразаў няма) у полі “Замяніць на”, затым клікнеце па адным з наступных варыянтаў:

- Замяніць усё: замена робіцца ва ўсіх уваходжаньнях (пасьля паказу вакна пацьвярджэньня, у якім будзе бачнай колькасьць уваходжаньняў).

- Замяніць: замена робіцца па аднаму, пасьля націсканьня кнопак у загалоўку панэлі рэдагаваньня. Клікайце “Замяніць наступнае” або “Прапусьціць”, затым, каб скончыць працэс, “Гатова”.

- Зачыніць: зачыніць акно, ня робячы нейкіх зьменаў.

#### Парамэтры пошуку

Парамэтры пошуку падобныя тым, што паказваюцца ў вакне пошуку.

Адно толькі выключэньне: пазначце “Неперакладзеныя”, каб пошук адбываўся таксама і ў яшчэ не перакладзеных сэгмэнтах.

Каб гэта было магчымым (хаця пошук і замена працуе толькі для памяці), OmegaT скапіюе зыходны тэкст арыгінала ў пераклад перад апэрацыяй замены. Калі для сэгмэнта ня вызначаны тэкст замены, пераклад у сэгмэньце будзе выдалены, г. зн., сэгмэнт застанецца неперакладзеным.

## Рэгулярныя выразы

Рэгулярныя выразы Сэгмэнтаваньне Пошук

Рэгулярныя выразы (або, часам, рэгвыры), якія ўжываюцца ў пошуках і правілах сэгмэнтаваньня, гэта выразы, якія падтрымліваюцца Java. Калі патрабуюцца больш спэцыфічныя зьвесткі, зьвяртайцеся да “Java Regex documentation”. Дадатковыя спасылкі і прыклады гл. ніжэй.

Гэты разьдзел — для дасьведчаных карыстальнікаў, якім патрабуецца вызначаць уласныя варыянты правілаў сэгмэнтаваньня або ўжываць у пошуках складаныя выразы.

Рэгулярны выраз — сьцягі.

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
(?i) | Ня ўлічваць рэгістар пры падборы адпаведнікаў (па змаўчаньні шаблён улічвае рэгістар).

Рэгулярны выраз — сымбаль

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
x | Сымбаль x, за выключэньнем наступнага…
\uhhhh | Сымбаль з шаснаццатковым значэньнем 0xhhhh
\t | Сымбаль табуляцыі ('\u0009')
\n | Сымбаль новага радка ('\u000A')
\r | Сымбаль вяртаньня карэткі ('\u000D')
\f | Сымбаль падачы блянка ('\u000C')
\a | Сымбаль “званок” ('\u0007')
\e | Сымбаль кіроўнай пасьлядоўнасьці ('\u001B')
\cx | Кіроўны сымбаль, адпаведны x
\0n | Сымбаль з васьмічным значэньнем 0n (0 <= n <= 7)
\0nn | Сымбаль з васьмічным значэньнем 0nn (0 <= n <= 7)
\0mnn | Сымбаль з васьмічным значэньнем 0mnn (0 <= m <= 3, 0 <= n <= 7)
\xhh | Сымбаль з шаснаццатковым значэньнем 0xhh

Рэгулярны выраз — цытаваньне

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
\ | Нічога, проста азначае наступны сымбаль. Гэта патрабуецца, каб увесьці літаральна адзін з мэта-сымбаляў !$()*+.<>?[\]^{|}.
\\ | Напрыклад, гэта — сымбаль зваротнай косай рысы.
\Q | Нічога, проста азначае ўсе сымбалі да \E.
\E | Нічога, проста азначае канец цытаваньня, пачатага з \Q.

Рэгулярны выраз — Клясы для блёкаў і катэгорыя Unicode

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
\p{InGreek} | Сымбаль з грэцкага блёку (просты блёк)
\p{Lu} | Сымбаль у верхнім рэгістры (простая катэгорыя)
\p{Sc} | Сымбаль валюты
\P{InGreek} | Які заўгодна сымбаль ня з грэцкага блёку (адмаўленьне)
[\p{L}&&[^\p{Lu}]] | Якая заўгодна літара ня ў верхнім рэгістры (адыманьне)

Рэгулярны выраз — Клясы сымбаляў

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
[abc] | a, b або c (просты кляс)
[^abc] | Які заўгодна сымбаль апроч a, b або c (адмаўленьне)
[a-zA-Z] | Ад a да z або ад A да Z уключна (дыяпазон)

Рэгулярны выраз — Вызначаныя клясы сымбаляў

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
. | Які заўгодна сымбаль (апроч канцоў радкоў)
\d | Лічба: [0-9]
\D | Ня лічба: [^0-9]
\s | Прабельны сымбаль: [ \t\n\x0B\f\r]
\S | Непрабельны сымбаль: [^\s]
\w | Сымбаль у слове: [a-zA-Z_0-9]
\W | Сымбаль ня ў слове: [^\w]

Рэгулярны выраз — Вызначальнікі межаў

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
^ | Пачатак радка
$ | Канец радка
\b | Мяжа слова
\B | Мяжа няслова

Рэгулярны выраз — Прагныя квантары

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
X? | X, адзін раз або ніколі
X* | X, нуль або некалькі разоў
X+ | X, адзін або некалькі разоў

прагныя квантары адпавядаюць як мага большай пасьлядоўнасьці. Напрыклад, для a+ будзе адпаведнікам aaa у aaabbb

Рэгулярны выраз — Няпрагныя квантары

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
X?? | X, адзін раз або ніколі
X*? | X, нуль або некалькі разоў
X+? | X, адзін або некалькі разоў

няпрагныя квантары адпавядаюць як мага меншай пасьлядоўнасьці. Напрыклад, для a+? будзе адпаведнікам першае a у пасьлядоўнасьці aaabbb

Рэгулярны выраз — Лягічныя апэратары

Канструктыўны элемэнт | … адпавядае наступнаму
--- | ---
XY | X з Y за ім
X|Y | Або X, або Y
(XY) | XY як адзіная група

### Рэгулярныя выразы і прыклады ўжываньня

Рэгулярныя выразы Інструмэнты
Рэгулярныя выразы Прыклады ўжываньня

Для тэставаньня рэгулярных выразаў можна скарыстацца з шэрагу інтэрактыўных інструмэнтаў. Яны звычайна працуюць аднолькавым чынам (для прыкладу ўзяты Regular Expression Tester, гл. ніжэй): з рэгулярным выразам (верхні элемэнт) аналізуецца шуканы тэкст (тэкставае поле ў сярэдзіне), знаходзяцца нейкія адпаведнікі, вынікі паказваюцца ў полі выніковага тэксту.

Regex Tester

Вэрсіі аўтаномнага інструмэнта для Windows, Linux, FreeBSD: гл. The Regex Coach. Гэта амаль тое самае, што і ў прыкладзе вышэй.

Добры збор карысных прыкладаў рэгулярных выразаў можна ўзяць з самой OmegaT (гл. Налады → Сэгмэнтаваньне). Наступны сьпіс уключае выразы, карысныя для пошукаў у памяці перакладаў:

Regex — Прыклады рэгулярных выразаў у перакладах

Рэгулярны выраз | Знойдзецца наступнае:
--- | ---
(\b\w+\b)\s\1\b | паўтор словаў
[\.,]\s*[\.,]+ | коска або кропка, затым прабелы і яшчэ адна коска або кропка
\. \s+$ | лішнія прабелы пасьля кропкі ў канцы радка
\s+a\s+[aeiou] | Для ангельскай мовы: перад словамі, якія пачынаюцца з галосных, звычайна павінна стаяць “an”, а ня “a”
\s+an\s+[^aeiou] | Для ангельскай мовы: праверка, падобная на апісаную вышэй, але для зычных (“a”, а ня “an”)
\s{2,} | адзін або некалькі прабелаў
\.[A-Z] | Кропка, за ёй літара ў верхнім рэгістры — магчыма, прапушчаны прабел паміж кропкай і пачаткам новага сказу?
\bis\b | пошук “is”, але ня “this” або “isn't” і да г. п.

## Слоўнікі

Слоўнікі

### Як спампаваць і ўсталяваць слоўнікі

Слоўнікі Спампоўваньне і ўсталяваньне

Слоўнікі ў OmegaT могуць быць у фармаце StarDict або Lingvo DSL. Каб усталяваць неабходныя файлы фармату StarDict, зрабеце наступнае:

- Пашукайце патрэбную камбінацыю моў — напрыклад, праз спасылкі на слоўнікі ў Вікі OmegaT.

  Слоўнікі StarDict

- Спампуйце файл — гэта павінен быць архіў тыпу `тарбол` (пашырэньне tar.bz або tar.bz2).

- З дапамогай утыліты untar (або эквіваленту, такога як `WinRar` у Windows) распакуйце зьмесьціва ў каталёг праекта “Dictionary”. Павінны атрымацца тры файлы з пашырэньнямі dz, idx і ifo.

Зьвярнеце ўвагу на тое, што ў дадатак да слоўнікаў “крыніца → пераклад” функцыя слоўнікаў можа забясьпечыць доступ, напрыклад, да наступнай інфармацыі:

- Webster's Revised Unabridged Dictionary (1913)

  Слоўнікі Webster

- Longman Dictionary of Contemporary English

  Слоўнікі Longman

- The Britannica Concise Encyclopedia

  Слоўнікі Britannica

- і да г. п…

Некаторыя слоўнікі ня маюць ніякіх дадатковых умоў, імі можна карыстацца вольна, а іншыя, як падборка вышэй, знаходзяцца пад ліцэнзіяй GPL. Наступны прыклад паказвае слоўнік Merriam Webster, 10-е выданьне, “у дзеяньні”:

Слоўнік Merriam-Webster — выкарыстаньне

Слоўнікі Merriam Webster Слоўнікі

### Праблемы са слоўнікамі

Слоўнікі Праблемы са слоўнікамі

- Пераканайцеся, што файлы слоўніка знаходзяцца ў належным каталёгу (ці ў падкаталёгу ў ім). Праверце ва Ctrl E ўласьцівасьцях праекта .

  Спалучэньні клявішаў Уласьцівасьці праекта — Ctrl+E

- Ці ўтрымоўвае каталёг тры файла з аднолькавай назвай і адпаведнымі пашырэньнямі? Калі ёсьць толькі адзін файл, праверце пашырэньне назвы. Калі гэта tar.bz — вы забыліся распакаваць (разархіваваць) файлы.

## Глясары

Вокны і панэлі ў OmegaT Панэль глясароў
Глясары

Глясары — гэта файлы, якія ствараюцца і зьмяняюцца ўручную для выкарыстаньня ў OmegaT.

Калі праект OmegaT зьмяшчае адзін ці некалькі глясароў, любыя тэрміны з глясара, знойдзеныя ў бягучым сэгмэньце, будуць аўтаматычна адлюстроўвацца на панэлі глясароў.

Ягонае разьмяшчэньне і назва вызначаюцца ў дыялёгавым вакне ўласьцівасьцяў праекта. Пашырэньне назвы павінна быць `.txt` або `.utf8` (калі няма, будзе даданае). Файл мусіць быць у каталёгу `/glossary` або ў падкаталёгу гэтага каталёга (напрыклад, `/glossary/sub/glossary.txt`). Наяўнасьць файла не патрабуецца пры яго вызначэньні, ён будзе створаны аўтаматычна (калі неабходна) пры стварэньні першага запісу ў глясары. Для існуючага файла фармат або кадоўка не правяраюцца: новыя запісы заўсёды дадаюцца з разьдзяленьнем сымбалямі табуляцыі і ў кадоўцы UTF-8. Паколькі існуючае зьмесьціва не закранаецца, пашкоджаньне існуючага файла будзе абмежаваным.

### Ужываньне

Каб выкарыстоўваць існуючы глясар, проста зьмясьцеце яго ў каталёгу `/glossary` пасьля стварэньня праекта. OmegaT аўтаматычна знаходзіць файлы глясароў у гэтым каталёгу пры адкрыцьці праекта. Тэрміны ў бягучым сэгмэньце, якія OmegaT знаходзіць у файлах глясароў, паказваюцца на панэлі глясароў:

Файлы праекта Падкаталёг глясароў

Панэль глясароў

Слова перад знакам роўнасьці “=” — гэта зыходны тэрмін, а ягоны пераклад — пасьля знаку “=”. Запісы ў глясарох могуць мець камэнтары. Функцыя глясара шукае толькі дакладныя супадзеньні з запісам глясара (ня ўлічваючы словаформы і да г. п.). Новыя тэрміны можна дадаваць уручную ў файл(ы) глясароў падчас перакладу, напрыклад, у тэкставым рэдактары. Новыя тэрміны будуць пазнавацца толькі пасьля захаваньня зьменаў у файле.

Зыходны тэрмін можа складацца зь некалькі словаў, як у наступным прыкладзе:

тэрміны зь некалькіх словаў у глясарох — прыклад

Глясары Панэль глясароў тэрміны зь некалькіх словаў

Падкрэсьлены тэрмін “pop-up menu” мае адпаведнік “pojavni menu” на панэлі глясароў. Калі яго вылучыць на панэлі глясароў і затым клікнуць правай кнопкай, ён будзе ўстаўлены ў пазыцыю курсора ў перакладзе бягучага сэгмэнта.

Заўважце, што ў прыведзеным вышэй выпадку гэта ня ўсё, бо мова перакладу (славенская) мае скланеньні. Таму пасьля ўстаўкі “pojavni menu” (назоўны склон) гэта трэба зьмяніць на “pojavnem meniju” (месны склон). Таму проста ўдрукаваць тэрмін можа быць хутчэйшым варыянтам у параўнаньні са зваротам да глясара і ўжываньне спалучэньняў клявішаў.

Глясары, панэль глясароў

### Фармат файла

Глясары Фармат файлаў
Файлы праекта Карыстальніцкія файлы Глясары

Файлы глясароў — гэта файлы нефарматаванага тэксту, у якіх элемэнты ўпарадкаваныя ў тры слупкі з сымбалямі табуляцыі ў якасьці разьдзяляльнікаў: першы слупок — зыходны тэрмін, другі — адпаведны пераклад. У трэці слупок можна ўпісваць дадатковую інфармацыю. У запісах можа адсутнічаць пераклад і быць толькі зыходны тэрмін і камэнтар.

Кадоўка глясароў вызначаецца аўтаматычна. Зразумела, кадоўка павінна ўтрымліваць сымбалі абодвух моваў, таму пажадана ўжываць Юнікод.

Таксама падтрымліваецца фармат CSV. Гэты фармат такі ж, як і з сымбалямі табуляцыі: зыходны тэрмін, пераклад. Поле камэнтароў аддзяляецца коскай “,”. Радкі могуць быць узятыя ў двукосьсі ", што дазваляе мець коску ўнутры тэрміна або перакладу:

`"This is a source term, which contains a comma","гэта тэрмін, у якім ёсьць коска"`

У дадатак да нефарматаванага тэксту падтрымліваюцца таксама глясары ў фармаце TBX . Файл `.tbx` мусіць быць у каталёгу `/glossary` або ў падкаталёгу гэтага каталёга (напрыклад, `/glossary/sub/glossary.txt`).

Глясары Фармат TBX

TBX (Term Base eXchange, абмен базамі тэрмінаў) — гэта адкрыты стандарт на аснове XML для абмену структураванымі тэрміналягічнымі данімі. TBX ухвалены LISA і ІСО ў якасьці міжнароднага стандарту. Калі ў вас ужо ёсьць сыстэма кіраваньня тэрміналёгіяй, магчыма, што ў ёй ёсьць функцыя экспарту даніх тэрміналёгіі ў фармат TBX. Збор Microsoft Terminology можна спампаваць прыкладна на 100 мовах, і ён можа служыць у якасьці грунтоўнага глясара ў галіне інфармацыйных тэхналёгіяў.

Глясары Збор Microsoft Terminology

Заўвага: экспарт у `.tbx` у MultiTerm, здаецца, ненадзейны (лістапад 2013 г.), таму лепш ужываць экспарт у `.tab` MultiTerm.

### Як стварыць глясары

Глясары Стварэньне глясара

У наладах праекта ёсьць магчымасьць задаць назву файла глясара, у які дазволены запіс (гл. пачатак гэтага разьдзела). Каб дадаць новы запіс, клікнеце правай кнопкай па панэлі глясароў або націсьнеце Ctrl + Shift + G. Зьявіцца вакно, дзе можна будзе ўвесьці зыходны тэрмін, пераклад і, калі трэба, камэнтар:

Зьмесьціва файлаў глясароў захоўваецца ў памяці і загружаецца пры адкрыцьці або перазагрузцы праекта. Абнаўленьне файла глясара, такім чынам, даволі простае: націсьнеце Ctrl + Shift + G і ўвядзеце новы тэрмін, ягоны пераклад і камэнтар, калі трэба (для пераходу паміж палямі націскайце Tab), і захавайце файл. Зьмесьціва панэлі глясароў адпаведна абновіцца.

Месцазнаходжаньне файла глясара, у які дазволены запіс, задаецца праз дыялёг Праект → Уласьцівасьці…. Пазнаюцца файлы з пашырэньнямі назваў `TXT` і `UTF8`

Глясары Месцазнаходжаньне файла глясара, у які дазволены запіс

Заўвага: Ёсьць, вядома, і іншыя спосабы і сродкі для стварэньня простых файлаў з табуляцыяй. Для гэтай мэты можна скарыстацца, напрыклад, з Notepad++ у Windows, GEdit у Linux або праграмаў для працы з электроннымі табліцамі, увогуле якой заўгодна праграмай, якая працуе з тэкстам у кадоўцы UTF-8 (або UTF-16 LE) і можа паказваць прабельныя сымбалі (каб не згубіць патрэбны сымбаль табуляцыі).

### Прыярытэтны глясар

Глясары Прыярытэт

Вынікі з прыярытэтнага глясара (па змаўчаньні — glossary/glossary.txt) зьяўляюцца на першых месцаў на панэлі глясароў і ў падказках TransTips.

Паколькі ў запісах могуць перамешвацца словы з прыярытэтных і непрыярытэтных глясароў, словы з прыярытэтных глясароў вылучаюцца паўтлустым шрыфтам.

### Ужываньне Trados MultiTerm

Глясары Trados MultiTerm

Данія, экспартаваныя з Trados MultiTerm, можна выкарыстоўваць як глясар для OmegaT без дадатковай мадыфікацыі, задаўшы для назвы файла пашырэньне `.tab` , пры ўмове, што тэрмін і пераклад будуць у першых двух палёх адпаведна. Калі экспарт зроблены праз сыстэмную вопцыю “Tab-delimited export”, спатрэбіцца выдаліць першыя 5 слупкі (Seq. Nr, Date created і да г. п.).

### Звычайныя праблемы з глясарамі

Глясары Праблемы з глясарамі

Праблема: Тэрміны з глясара не паказваюцца — магчымыя прычыны:

- Няма файла глясара ў каталёгу “glossary”.

- Файл глясара пусты.

- Элемэнты не падзеленыя сымбалем табуляцыі.

- Пашырэньне назвы файла глясара няправільнае (павінна быць .tab, .utf8 або .txt).

- Няма дакладнай адпаведнасьці паміж запісам глясара і зыходным тэкстам у дакумэньце — напрыклад, слова множнага ліку.

- Файл глясара мае няправільную кадоўку.

- У бягучым сэгмэньце няма тэрмінаў, якія ёсьць у глясары.

- Адна ці некалькі згаданых праблемаў ужо выпраўленая, але праект ня быў перазагружаны.

Праблема: на панэлі глясароў некаторыя сымбалі не адлюстроўваюцца правільна

- …але тыя ж сымбалі адлюстроўваюцца правільна ў панэлі рэдагаваньня: пашырэньне назвы і кадоўка файлаў не супадаюць.

## Выкарыстаньне TaaS у OmegaT

Пошук

### Агульныя

TaaS (адрас: https://demo.taas-project.eu/info) — гэта тэрміналягічныя сэрвісы на эўрапейскіх мовах (плюс руская). Ён дазваляе доступ да публічных і прыватных даніх, праз што прыватныя глясары (гэтак званыя “калекцыі”) могуць быць вынятыя зь існых дакумэнтаў, а пераклады тэрмінаў — узятыя аўтаматычна з розных крыніцаў.

### Стварэньне ключа

Каб атрымаць доступ да сэрвісу TaaS, карыстальнік павінен стварыць ключ ghfp https://term.tilde.com/account/keys/create?system=omegaT.

Ключ затым трэба перадаць у OmegaT праз парамэтар запуску -Dtaas.user.key = ххххх. Файлы канфігураваньня запуску OmegaT (OmegaT.l4J.ini, omegat.kaptn і Configuration.properties) утрымліваюць пункт-шаблён.

### Доступ да сэрвісу TaaS

Калі выбраць “Налады → Глясар”, зьявяцца наступныя опцыі:

“Прагляд калекцый TaaS” дазваляе праглядаць існуючыя калекцыі для зыходнай мовы і мовы перакладу праекта і спампоўваюць іх. Прыватныя калекцыі вылучаюцца паўтлустым шрыфтам. Калекцыі загружаюцца як глясары ў фармаце TBX у бягучы каталёг глясароў.

“Пошук тэрмінаў у TaaS”: калі гэты пункт пазначаны, адбываецца пасьлядоўнае, сэгмэнт за сэгмэнтам, накіраваньне запытаў да даніх TaaS. Запыты для зыходнай мовы і мовы перакладу накіроўваюцца ва ўсе калекцыі (публічныя і прыватныя).

Каб абмежаваць аб’ём даніх, можна выбраць канкрэтную вобласьць праз “Выбраць вобласьць пошуку тэрмінаў у TaaS”. У гэтым дыялёгу магчыма выбраць усе вобласьці, або нейкую пэўную.

## Машынны пераклад

Машынны пераклад

### Уводзіны

Машынны пераклад Уводзіны

У адрозьненьне ад памяці перакладаў, якую стварае карыстальнік (як гэта робіцца ў OmegaT), праграмы машыннага перакладу (МП) ужываюць лінгвістычныя інструмэнты на аснове правілаў для стварэньня перакладу безь зьвяртаньня да памяці перакладаў. Для стварэньня мадэлі перакладу выкарыстоўваюцца таксама статыстычныя мадэлі на базе зыходных тэкстаў і перакладаў. Паводле шэрагу дасьледваньняў вынікі сэрвісаў машыннага перакладу ўжо даволі добрыя і працягваюць паляпшацца.

Для ўключэньня аднаго з сэрвісаў машыннага перакладу перайдзеце ў Налады → Машынны пераклад… і ўключэце патрэбны сэрвіс. Заўважце, што ўсе яны працуюць празь Інтэрнэт, для чаго патрабуецца сталае злучэньне з Інтэрнэтам.

### Google Translate

Машынны пераклад Google Translate

Google Translate — гэта платны сэрвіс ад Google для перакладу сказаў, вэб-сайтаў і цэлых тэкстаў паміж мноствам моваў, колькасьць якіх узрастае. На час напісаныя гэтага тэксту гэты шэраг уключае болей за 50 моваў, ад азэрбайджанскай да японскай, у тым ліку ўсе значныя мовы. У бягучай вэрсіі плата бярэцца за аб’ём і складае 20 долараў ЗША за міліён сымбаляў на момант напісаньня.

Увага: У выпадку Google Translate API v2 перад пачаткам працы з сэрвісам спатрэбіцца пазначыць зьвесткі для выстаўленьня рахункаў для ўсіх уліковых запісаў (дадатковыя зьвесткі гл.: Pricing and Terms of Service). У мэтах ідэнтыфікацыі ў якасьці дзейснага карыстальніка сэрвісаў Google вам спатрэбіцца скарыстацца з прыватнага ўнікальнага ключа, атрыманага ад Google пры рэгістрацыі на сэрвісе. Каб даведацца, як дадаць гэты ключ да асяродзьдзя OmegaT, гл. “Усталёўка і запуск”, падразьдзел “Аргумэнты каманды запуску”.

Якасьць перакладаў ад Google Translate залежыць з аднаго боку ад аб’ёма тэкстаў на мове перакладу і іхніх дзвюхмоўных вэрсіяў, а з другога боку ад якасьці створаных мадэляў. Хаця якасьць можа быць недастатковай у пэўных выпадках, яна, несумніўна, будзе паляпшацца з часам.

### Карыстальнікі OmegaT і Google Translate

Карыстальнікам OmegaT не абавязкова карыстацца з Google Translate. Калі карыстацца, то ні рашэньне карыстальніка прыняць пераклад, ні канчатковы варыянт перакладу не становяцца даступнымі для Google. У наступным вакне паказаны прыклад, які ўключае арыгінал на англійскай і пераклады на іспанскай і славенскай мовах ад Google Translate.

Google Translate — прыклад

Іспанскі пераклад лепшы за славенскі. Заўважце, што дзеясловы “interest” і “sail” на іспанскую правільна перакладзеныя як дзеясловы (“interesar” і “navegar” адпаведна). На славенскую абодва словы перакладзеныя як назоўнікі. Цалкам верагодна, што іспанскі пераклад базуецца прынамсі часткова на рэальным перакладзе кнігі.

Пасьля ўключэньня сэрвісу пры адкрыцьці кожнага новага сэгмэнта на панэлі машыннага перакладу будзе зьяўляцца прапанова пераклад. Калі прапанова падаецца прымальнай, націсьнеце Ctrl M , каб замяніць тэкст у полі перакладу сэгмэнта на гэтую прапанову. У прыкладзе, паказаным вышэй, пасьля націску Ctrl M іспанская вэрсія заменіцца на славенскую.

Спалучэньні клявішаў Машынны пераклад — Ctrl + M

Калі вы не жадаеце, каб OmegaT адсылала зыходныя сэгмэнты ў Google для атрыманьня перакладаў, здымеце пазнаку з пункта мэню Google Translate у Наладах.

Заўважце, што ў сэрвіс машыннага перакладу ў любым выпадку адсылаецца толькі зыходны сэгмэнт. Браўзэрная вэрсія Google Translate дазваляе карыстальніку выпраўляць прапановы і накіроўваць у Google выпраўленыя варыянты. Гэтая функцыя, аднак, недаступная ў OmegaT.

### Белазар

Машынны пераклад Белазар

Белазар — гэта праграма машыннага перакладу для моўнай пары расейская-беларуская.

### Apertium

Машынны пераклад Apertium

Apertium — гэта свабодная/адкрытая плятформа машыннага перакладу, першапачаткова прызначаная для перакладу паміж блізкімі мовамі (такімі як CA, ES, GA, PT, OC і FR), але зь нядаўняга часу пашыраная на іншыя моўныя пары (напрыклад, ангельская-каталянская). Пра магчымасьць перакладу ў пэўнай моўнай пары можна даведацца на вэб-сайце.

Плятформа забясьпечвае наступнае:

- незалежны ад мовы рухавік машыннага перакладу

- інструмэнты для кіраваньня лінгвістычнымі данімі ў мэтах рэалізацыі сыстэмы машыннага перакладу для пэўнай моўнай пары

- лінгвістычныя данія для шэрагу моўных пар (колькасьць стала ўзрастае).

Apertium выкарыстоўвае рухавік машыннага перакладу тыпу shallow-transfer, які апрацоўвае арыгінал паэтапна, як на канвэеры: выдаленьне фарматаваньня, марфалягічны аналіз, вырашэньне неадназначнасьцяў наконт часьцінаў мовы, паверхневая перадача структуры, лексычная перадача, марфалягічная генэрацыя, аднаўленьне фарматаваньня.

Apertium можна ўжываць для стварэньня сыстэмаў машыннага перакладу для розных моўных параў. Для гэтага ў Apertium выкарыстоўваюцца простыя фарматы на аснове XML для кадаваньня патрэбных лінгвістычных даніх (уручную або шляхам канвэрсыі існых даніх), якія кампілююцца з дапамогай інструмэнтаў, уключаных у камплект праграмы, у высакахуткасныя фарматы, якія ўжываюцца ў рухавіку.

### MyMemory (машынны)

Машынны пераклад MyMemory

Па змаўчаньні MyMemory дазваляе ня болей за 100 запытаў за суткі. Падаўшы свой адрас электроннай пошты, можна адпраўляць 1000 запытаў за суткі замест 100.

Падаць адрас электроннай пошты можна прынамсі 3 спосабамі:

- У файле OmegaT.l4J.ini (толькі ў Windows) зьмяніць:

  # MyMemory email

  на:

  MyMemory vash@adras.com

- Пры запуску OmegaT з каманднага радка пазначыць у каманьдзе:

  -Dmymemory.api.email=vash@adras.com

- У запускальніку Kaptain (толькі ў Linux) увесьці адрас у адпаведным полі на ўкладцы “Online Services”.

MyMemory прадстаўляе таксама пераклады, зробленыя чалавекам, ад прафэсійных перакладчыкаў, бюро перакладаў, кліентаў і са зьмесьціва шматмоўных сайтаў. Каб атрымаць гэтыя пераклады, трэба запампаваць зыходны файл на іхні сайт, які створыць файл TMX. Затым гэты файл TMX трэба памясьціць у каталёг /tm/ або /tm/auto/ праекта OmegaT.

MyMemory таксама дае магчымасьць кіраваньня прыватнымі файламі памяці перакладаў. Заўвага: OmegaT ня мае дынамічнага ўзаемадзеяньня зь імі (экспартаваць/імпартаваць файлы TMX трэба ўручную).

### Microsoft Translator

Машынны пераклад Microsoft Translator

Каб атрымаць уліковыя данія для MS Translator, выканайце наступнае:

1. Увайдзеце ў Microsoft Azure Marketplace: http://datamarket.azure.com/

   Калі яшчэ ня маеце ўліковага запісу на Azure Marketplace, спачатку трэба зарэгістравацца.

2. Клікнеце па спасылцы My Account у верхняй частцы старонкі.

3. Бліжэй да нізу вы пабачыце наступныя элемэнты і значэньні:

   - Primary Account Key (адпавядае парамэтру каманднага радка `microsoft.api.client_secret`)

   - Customer ID (адпавядае парамэтру каманднага радка `microsoft.api.client_id`)

Каб уключыць MS Translator у OmegaT, адрэдагуйце запускальнік або гл. разьдзел “Усталёўка і запуск”, каб даведацца, як запускаць OmegaT з каманднага радка.

### Yandex Translate

Машынны пераклад Yandex Translate

Каб выкарыстоўваць Yandex Translate у OmegaT, трэба атрымаць ключ API ад Яндэкса.

Атрыманы ключ API трэба перадаць у OmegaT пры запуску праз парамэтар каманднага радка `yandex.api.key`. Каб зрабіць гэта, адрэдагуйце запускальнік OmegaT або гл. разьдзел “Усталёўка і запуск”, каб даведацца, як запускаць OmegaT з каманднага радка.

### Машынны пераклад — Выпраўленьне непаладак

Машынны пераклад Выпраўленьне непаладак

Калі на панэлі машыннага перакладу нічога не зьяўляецца, праверце наступнае:

- Ці ёсьць злучэньне з Інтэрнэтам? Каб карыстацца машынным перакладам, трэба быць у сетцы.

- Якая моўная пара вам трэба? Праверце, ці даступная яна ў выбраным сэрвісе.

- Google Translate не працуе: вы падпісаліся на сэрвіс Translate API? Заўважце, што сэрвіс Google Translate не бясплатны, дадатковыя зьвесткі гл. у разьдзеле “Усталёўка і запуск” (парамэтры запуску).

- “Google Translate returned HTTP response code: 403 …”: праверце, ці сапраўдны 38-значны ключ, пазначаны ў файле pinfo.list. Праверце, ці актываваны сэрвіс Translate API.

- Google Translate не працуе, хаця ключ Google API пазначаны належным чынам. Пазначце пункт Google Translate V2 у мэню Налады → Машынны пераклад.

- Google Translate V2 выдае паведамленьне “Bad request” — мовы арыгінала і перакладу для праекта. Калі мовы ня вызначаныя, гэта спрычыняецца да падобнага адказу.

## Модуль праверкі правапісу

Модуль праверкі правапісу

OmegaT мае ўбудаваную праверку правапісу на аснове модуля, які ўжываецца ў такіх праграмах як Apache OpenOffice, LibreOffice, Firefox і Thunderbird. Гэта дае магчымасьць скарыстацца зь вялікай колькасьці слоўнікаў, даступных для гэтых праграмаў.

### Усталёўка слоўнікаў для праверкі правапісу

Каб скарыстацца з функцыі праверкі правапісу трэба ўсталяваць адпаведныя слоўнікі для мовы перакладу. Каб усталяваць слоўнікі для праверкі правапісу, выканайце наступнае:

- У файлавым мэнэджары стварэце новы каталёг у прыдатным месцы для захоўваньня слоўнікаў (у прыкладзе ніжэй гэта D:\Translations\spellcheckers).

- У OmegaT выберыце “Налады → Праверка правапісу”, затым націсьнеце кнопку “Выбраць” побач з полем каталёгу слоўнікаў. Перайдзеце да створанага каталёга слоўнікаў і абярэце яго.

  Мэню Налады Праверка правапісу

- У гэтым каталёгу ўсталюйце файлы слоўнікаў. Ёсьць два спосабы зрабіць гэта. Можна скапіяваць файлы ўручную, напрыклад, зь іншага месца ў сыстэме, з дапамогай файлавага мэнэджара, або скарыстацца з функцыі OmegaT “Усталяваць новы слоўнік”, каб атрымаць сьпіс даступных слоўнікаў, зь якога можна зрабіць адпаведны выбар. Заўважце, што для працы функцыі ўсталёўкі патрабуецца Інтэрнэт-злучэньне. Абраныя мовы затым будуць усталяваныя і зьявяцца ў сьпісе ў акне наладкі праверкі правапісу (на гэта спатрэбіцца пэўны час).

Капіяваньне ўручную мае сэнс, калі ў сыстэме ўжо ёсьць патрэбныя слоўнікі, напрыклад, у складзе праграмаў тыпу Apache OpenOffice, LibreOffice, Firefox або Thunderbird. Прасьцей, аднак, спампаваць слоўнікі з Інтэрнэта, скарыстаўшыся з поля “Адрас слоўнікаў у Інтэрнэце”:

Наладка праверкі правапісу

Модуль праверкі правапісу Наладка праверкі правапісу

Пасьля націску на кнопку “Усталяваць новы слоўнік” зьявіцца вакно ўсталёўкі слоўнікаў, у якім можна выбраць слоўнікі да ўсталёўкі.

Назвы файлаў павінны адпавядаць коду мовы перакладу, вызначанаму ва ўласьцівасьцях праекта (мэню “Праект → Уласьцівасьці”). Напрыклад, калі мовай перакладу вызначана ES-MX (мэксыканская гішпанская), назвы файлаў слоўніка павінныя быць es_MX.dic і es_MX.aff. Калі вы маеце толькі слоўнік для стандартнай гішпанскай з назвамі файлаў es_es.dic і es_es.aff, напрыклад, гэтыя файлы можна скапіяваць у es_MX.dic і es_MX.aff, і праверка правапісу будзе працаваць. Пры гэтым, зразумела, памылкі будуць выяўляцца ў адпаведнасьці з правіламі стандартнай (кастыльскай), а не мэксыканскай гішпанскай.

### Ужываньне слоўнікаў для праверкі правапісу

Няма неабходнасьці ўказваць OmegaT выкарыстоўваць канкрэтны слоўнік для праверкі правапісу; праграма будзе выкарыстоўваць слоўнік для адпаведнай мовы, зыходзячы з кодаў моваў праекта. Аднак трэба пільнаваць, каб коды моваў дакладна супадалі: слоўнік для мовы FR-FR ня будзе працаваць для мовы FR, напрыклад. Пры неабходнасьці зьмянеце назвы файлаў слоўнікаў або налады моваў праекта.

Каб уключыць праверку правапісу, абярэце “Налады → Праверка правапісу” і пастаўце пазнаку “Аўтаматычная праверка правапісу ў тэксьце” (гл. вышэй)

Выкарыстаньне праверкі правапісу

Калі клікнуць правай кнопкай мышкі на падкрэсьленым слове (“Artund” на малюнку вышэй), адкрываецца выпаднае мэню са сьпісам прапановаў выпраўленьня (“Art und”). Можна таксама ўказаць модулю праверкі правапісу ігнараваць усе ўваходжаньні пэўнага няправільна напісанага слова або дадаць яго ў слоўнік.

### Парады

Праверка правапісу Парады

Калі праверка правапісу не працуе, спачатку пераканайцеся, што пазначаны пункт “Аўтаматычная праверка правапісу ў тэксьце” у дыялёгу праверкі правапісу (“Налады → Праверка правапісу…”).

Таксама праверце, ці адпавядае код мовы перакладу праекта даступным слоўнікам для праверкі правапісу (гл. у акне наладкі). Праверка правапісу адбываецца на падставе коду мовы перакладу: калі мовай перакладу зьяўляецца бразыльская партугальская (pt_BR), падкаталёг слоўнікаў павінны ўтрымліваць два файлы слоўніка з назвамі pt_br.aff і pt_br.dic .

Калі пасьля перакладу значнай часткі тэксту вы зразумелі, што мова перакладу праекта не адпавядае мове слоўніка праверкі правапісу,(pt_BR вызначана як мова перакладу, але няма слоўнікаў для pt_BR, напрыклад), можна проста скапіяваць два адпаведныя файлы і перайменаваць іх (напрыклад, pt_PT.aff і pt_PT.dic — у pt_BR.aff і pt_BR.dic адпаведна). Вядома, значна лепей зрабіць кароткі перапынак і спампаваць правільныя вэрсіі слоўнікаў.

Памятайце, што праз кнопку `“Выдаліць”` абраныя слоўнікі выдаляюцца фізычна. Калі яны выкарыстоўваюцца іншай праграмай у сыстэме, то яны зьнікнуць і з гэтай праграмы. Калі па якой-небудзь прычыне вам трэба рабіць гэта час ад часу, можа мець сэнс капіяваньне патрэбных файлаў у адмысловы каталёг, зарэзэрваваны толькі для выкарыстаньня OmegaT.

## Розныя тэмы

Рознае

### OmegaT Кансольны рэжым

Кансольны рэжым OmegaT Рознае
Рознае Кансольны рэжым OmegaT

Гэта можа зацікавіць толькі дасьведчаных карыстальнікаў!

Кансольны рэжым (камандны радок) прызначаны, каб дазволіць выкарыстаньне of OmegaT у якасьці інструмэнта перакладу ў сцэнарох. У кансольным рэжыме графічны інтэрфэйс карыстальніка не загружаецца (і праца ажыцьцяўляецца толькі ў кансолі), а паданы праект апрацоўваецца ў адпаведнасьці з камандай. Прыкладам можа быць праект праграмнага забесьпячэньня зь лякалізацыяй графічнага інтэрфэйса на шэраг моваў. Ужываньне кансольнага рэжыма дазваляе ствараць лякалізаваны інтэрфэйс падчас працэсу зборкі.

#### Патрабаваньні

Для запуску OmegaT патрэбны сапраўдны праект OmegaT. Месцазнаходжаньне ня мае значэньня, бо яго ўсё адно трэба задаваць яўна ў каманьдзе запуску.

Калі патрабуюцца нестандартныя наладкі, трэба мець адпаведныя канфігурацыйныя файлы (`filters.conf` і `segmentation.conf`). Гэта можна зрабіць адным з двух спосабаў:

- Запусьціць OmegaT у звычайным рэжыме (з графічным інтэрфэйсам) і вызначыць налады. Пры запуску OmegaT у кансольным рэжыме праграма будзе ўжываць вызначаныя вамі налады.

- Калі запусьціць OmegaT звычайным шляхам немагчыма (няма графічнага асяродзьдзя): скапіяваць файлы наладаў ад іншай усталёўкі OmegaT на іншым кампутары ў пазначаны каталёг. Месцазнаходжаньне ня мае значэньня, бо яго можна дадаць да каманды ў кансолі пры запуску (гл. вышэй). Адпаведныя файлы — гэта `filters.conf` і `segmentation.conf`, якія знаходзяцца ў хатнім каталёгу карыстальніка (напрыклад, `C:\Documents and Settings\%Карыстальнік%\OmegaT` у Windows, `%карыстальнік%/.omegat/` у Linux)

#### Запуск OmegaT у кансольным рэжыме

Для запуску OmegaT у кансольным рэжыме павінны быць вызначаныя дадатковыя парамэтры. Найважнейшыя зь іх — `<каталёг-праекта>` і, калі неабходна, `--config-dir=<каталёг-канфігурацыі>`. Прыклад:

`$> java -jar OmegaT.jar /шлях/да/праекта \`

`--config-dir=/шлях/да/канфігурацыйных-файлаў/ \`

`--mode=console-translate \`

`--source-pattern={regexp} \`

`--tag-validation=[block|warn]`

Тлумачэньне:

- `<каталёг-праекта>` паказвае OmegaT, дзе знаходзіцца праект перакладу. Калі задаць, OmegaT запусьціцца ў кансольным рэжыме і зробіць пераклад пазначанага праекта.

- `--config-dir=<канфігурацыйны-каталёг>` паказвае OmegaT, у якім каталёгу захаваныя канфігурацыйныя файлы. Калі гэты парамэтар ня вызначаны, OmegaT зьвяртаецца да значэньняў па змаўчаньні (каталёг OmegaT у каталёгу карыстальніка або, калі недаступны, бягучы працоўны каталёг).

- `--mode=console-translate` OmegaT запусьціцца ў кансольным рэжыме і зробіць пераклад пазначанага праекта.

- `--source-pattern={regexp}` Такім чынам можна вызначыць файлы да перакладу. Вось прыклад з рэгулярным выразам: `test\.html`

- `--tag-validation=[abort|warn]` Калі значэньне — “abort”, праграма будзе спыняцца ў выпадку памылак. Калі “warn”, памылкі выводзяцца, але праграма працягвае працу. Ва ўсіх іншых выпадках праверка тэгаў ня робіцца.

#### Парамэтар “ціхага” рэжыму

Дадатковы камандны парамэтар адмыслова для кансольнага рэжыму: `--quiet`. У “ціхім” рэжыме на экран выводзіцца меней інфармацыі. Паведамленьні, якія звычайна зьяўляюцца на панэлі стану, не паказваюцца.

Ужываньне: `java -jar OmegaT.jar /шлях/да/праекта --mode=console-translate --quiet`

#### Парамэтар праверкі тэгаў

Яшчэ адзін дадатковы камандны парамэтар адмыслова для кансольнага рэжыму: `--tag-validation=[abort|warn]`. Калі дадаць гэты парамэтар, праверка тэгаў робіцца перад перакладам/выраўноўваньнем. Калі значэньне — `“abort”`, то пры наяўнасьці памылак тэгаў яны выводзяцца, а праграма спыняецца. Калі значэньне — `“warn”`, то памылкі выводзяцца, але OmegaT працягвае працу.

Ужываньне: `java -jar OmegaT.jar /шлях/да/праекта --mode=console-translate --tag-validation=abort`

### Аўтаматычнае выраўноўваньне для ўласьцівасьцяў Java

Рознае Аўтаматычнае выраўноўваньне для ўласьцівасьцяў Java

OmegaT можа выраўноўваць файлы ўласьцівасьцяў Java (.properties) у кансольным рэжыме. Калі ўжо ёсьць зыходны файл уласьцівасьцяў і пераклад аднаго і таго ж зьмесьціва ў патрэбнай моўнай пары, гэтая працэдура створыць адпаведны файл tmx з гэтага зьмесьціва. Ужываньне:

`java -jar OmegaT.jar --mode=console-align /каталёг-майго-праекта --alignDir=/перакладзеныяФайлы/`

`alignDir` мусіць утрымліваць пераклад на мову перакладу праекта. Напрыклад, калі праект — EN→FR, alignDir мусіць утрымліваць файл уласьцівасьцяў з канчаткам назвы _fr. Выніковы файл TMX будзе захаваны ў каталёгу `/omegat/` пад назвай `align.tmx`.

### Налады шрыфтоў

Рознае Налады шрыфтоў

Праз гэты дыялёг можна вызначыць, які будзе выкарыстоўвацца ў наступных вокнах OmegaT:

- Галоўнае вакно OmegaT (рэдагаваньне, супадзеньні, глясар)

- Акно пошуку

- Акно праверкі тэгаў.

Дыялёг адчыняецца праз Налады Шрыфт… з галоўнага мэню. Дыялёг утрымлівае наступнае:

Мэню “Налады” Шрыфт…

- Шрыфт: выпадны сьпіс для вылучэньня аднаго шрыфту з даступных у сыстэме

- Памер: выбар памеру шрыфту

- Прыклад тэксту: поле для неадкладнага прагляду вылучанага шрыфту

Заўвага: У пэўных выпадках спатрэбіцца даволі значны час, каб у OmegaT адбылося абнаўленьне дысплея пасьля зьмены наладаў шрыфту. Гэта асабліва характэрна для выпадкаў працы зь вельмі вялікімі файламі або для кампутараў з павольным апаратным забесьпячэньнем. Таксама варта памятаць, што пэўныя шрыфты лепш прыдатныя для адных моўных параў, чым для іншых. У прыватнасьці, калі вы перакладаеце паміж мовамі з рознымі альфабэтамі/сыстэмамі пісьмовасьці (напрыклад, расейская і японская), сьлед выбраць шрыфт, прыдатны для абодвух зь іх.

### Прадухіленьне страты даніх

Рознае Прадухіленьне страты даніх

OmegaT — надзейная праграма. Але пры выкарыстаньні OmegaT варта клапаціцца пра захаваньне даніх — як і пры выкарыстаньні якой заўгодна праграмы. Падчас перакладаньня файлаў у OmegaT усе напрацоўкі захоўваюцца ў файле памяці перакладаў `project_save.tmx`, які знаходзіцца ў падкаталёгу праекта `/omegat`.

OmegaT робіць рэзэрвовыя копіі памяці перакладаў у файлах з назвамі тыпу project_save.tmx.YEARMMDDHHNN.bak у тым самым падкаталёгу пры кожным адкрыцьці або перазагрузцы праекта. YEAR = год (4 знакі), ММ = месяц, DD = дзень, HH = гадзіна, NN = хвіліны папярэдняга захаваньня праекта.

Калі вы мяркуеце, што страцілі данія перакладу, можна выканаць наступныя дзеяньні ў мэтаў аднаўленьня праекта да апошняга захаванага стану (звычайна не даўней за прыблізна 10 хвілін):

1. зачыніць праект

2. перайменаваць бягучы файл `project_save.tmx` (напрыклад у `project_save.tmx.temporary`)

3. вылучыць рэзэрвовую копію памяці перакладаў, якая, верагодна, утрымлівае патрэбныя данія

4. перайменаваць гэты файл у `project_save.tmx`

5. адчыніць праект

Каб не губляць важныя данія, варта рабіць наступнае:

- Рэгулярна рабіць копіі файла /omegat/project_save.tmx на рэзэрвовыя носьбіты (CD або DVD).

- Пакуль не пачняце добра разумець працу OmegaT, ствараць файлы перакладаў праз рэгулярныя інтэрвалы і спраўджваць наяўнасьць апошняга варыянта перакладу ў перакладзеным файле.

- Будзьце асабліва пільныя, зьмяняючы файлы ў каталёгу `/source` на працягу праекта. Калі зыходны файл зьменены, а пераклад ужо пачаты, OmegaT можа не знайсьці ўжо перакладзены сэгмэнт.

- Прачытайце гэтыя дапаможныя тэксты перад пачаткам працы. Калі сутыкняцеся з праблемамі, адпраўце паведамленьне ў групу карыстальнікаў OmegaT. Для паведамленьняў карыстайцеся мовай, якой найлепш валодаеце.

## Мовы — сьпіс кодаў паводле ІСО 639

Мовы
Моўныя коды ІСО
Уласьцівасьці Праекта Мовы

Каб мець актуальную інфармацыю аб моўных кодах, зьвяртайцеся да табліц кодаў ІСО 639.

Сьпіс моўных кодаў ІСО 639-1/639-2

Назва мовы | ІСО 639-1 | ІСО 639-2
--- | --- | ---
Абхаская | ab | abk
Афарская | aa | aar
Афрыканс | af | afr
Акан | ak | aka
Албанская | sq | sqi
Амхарская | am | amh
Арабская | ar | ara
Арагонская | an | arg
Армянская | hy | hye
Асамская | as | asm
Аварская | av | ava
Авэстыйская | ae | ave
Аймара | ay | aym
Азэрбайджанская | az | aze
Бамбара | bm | bam
Башкірская | ba | bak
Басконская | eu | eus
Беларуская | be | bel
Бэнгальская | bn | ben
Біхары | bh | bih
Біслама | bi | bis
Басьнійская | bs | bos
Брэтонская | br | bre
Баўгарская | bg | bul
Бірманская | my | mya
Каталянская | ca | cat
Чамора | ch | cha
Чачэнская | ce | che
Ньянджа | ny | nya
Кітайская | zh | zho
Чуваская | cv | chv
Корнская | kw | cor
Карсыканская | co | cos
Кры | cr | cre
Харвацкая | hr | hrv
Чэская | cs | ces
Дацкая | da | dan
Дывэхі | dv | div
Галяндзкая | nl | nld
Дзонг-кэ | dz | dzo
Ангельская | en | eng
Эспэранта | eo | epo
Эстонская | et | est
Эўэ | ee | ewe
Фарэрская | fo | fao
Фіджыйская | fj | fij
Фінская | fi | fin
Француская | fr | fra
Фула, пулар-фульфульдэ | ff | ful
Галісыйская | gl | glg
Грузінская | ka | kat
Нямецкая | de | deu
Грэчаская, сучасная | el | ell
Гуарані | gn | grn
Гуджараці | gu | guj
Гаіцянская крэольская | ht | hat
Хаўса | ha | hau
Іўрыт (сучасны) | he | heb
Герэра | hz | her
Гіндзі | hi | hin
Хіры-моту | ho | hmo
Вугорская | hu | hun
Інтэрлінгва | ia | ina
Інданэзійская | id | ind
Інтэрлінгвэ | ie | ile
Ірляндзкая | ga | gle
Ігба | ig | ibo
ІнупІяк | ik | ipk
Іда | io | ido
Ісляндзкая | is | isl
Італьянская | it | ita
Інуктытут | iu | iku
Японская | ja | jpn
Яванская | jv | jav
Грэнляндзкая | kl | kal
Каннада | kn | kan
Кануры | kr | kau
Кашмірская | ks | kas
Казаская | kk | kaz
Кхмэрская | km | khm
КІкую | ki | kik
Кіньяруанда | rw | kin
Кыргыская | ky | kir
Комі | kv | kom
Конга | kg | kon
Карэйская | ko | kor
Курдзкая | ku | kur
Куаньяма | kj | kua
Лацінская | la | lat
Люксэмбурская | lb | ltz
Луганда | lg | lug
Лімбурская | li | lim
Лінгала | ln | lin
Лаоская | lo | lao
Літоўская | lt | lit
Луба-Катанга | lu | lub
Латыская | lv | lav
Мэнская | gv | glv
Македонская | mk | mkd
Малагасыйская | mg | mlg
Малайская | ms | msa
Малаялам | ml | mal
Мальтыйская | mt | mlt
Маары | mi | mri
Маратхі | mr | mar
Маршальская | mh | mah
Мангольская | mn | mon
Наўруанская | na | nau
Наваха | nv | nav
Нарвэская (букмал) | nb | nob
Паўночная ндэбэле | nd | nde
Нэпальская | ne | nep
Ндонга | ng | ndo
Нарвэская (нюношк) | nn | nno
Нарвэская | no | nor
Носу | ii | iii
Паўднёвая ндэбэле | nr | nbl
Аксытанская | oc | oci
Аджыбвэ | oj | oji
Стараславянская, царкоўнаславянская | cu | chu
Арома | om | orm
Орыя | or | ori
Асэтынская | os | oss
Панджабі | pa | pan
Палі | pi | pli
Пэрсыдзкая (фарсі) | fa | fas
Польская | pl | pol
Пушту | ps | pus
Партугальская | pt | por
Кечуа | qu | que
Рэтараманская | rm | roh
Рунды | rn | run
Румынская/малдаўская | ro | ron
Расейская | ru | rus
Санскрыт | sa | san
Сардынская | sc | srd
Сындхі | sd | snd
Паўночнасаамская | se | sme
Самаанская | sm | smo
Санга | sg | sag
Сэрбская | sr | srp
Шатляндзкая гэльская | gd | gla
Шона | sn | sna
Сынгальская | si | sin
Славацкая | sk | slk
Славенская | sl | slv
Самалійская | so | som
Сэсота | st | sot
Іспанская | es | spa
Сунданская | su | sun
Суахілі | sw | swa
Свазы | ss | ssw
Швэдзкая | sv | swe
Тамільская | ta | tam
Тэлугу | te | tel
Таджыцкая | tg | tgk
Тайская | th | tha
Тыгрынья | ti | tir
Тыбэцкая | bo | bod
Туркмэнская | tk | tuk
Тагальская | tl | tgl
Тсвана | tn | tsn
Танганская | to | ton
Турэцкая | tr | tur
Тсонга | ts | tso
Татарская | tt | tat
Чві | tw | twi
Таіцянская | ty | tah
Уйгурская | ug | uig
Украінская | uk | ukr
Урду | ur | urd
Узбэцкая | uz | uzb
Вэнда | ve | ven
В’етнамская | vi | vie
Валяпюк | vo | vol
Валёнская | wa | wln
Валійская | cy | cym
Валоф | wo | wol
Заходнефрыская | fy | fry
Коса | xh | xho
Ідыш | yi | yid
Ёруба | yo | yor
Чжуанская | za | zha
Зулуская | zu | zul

## Спалучэньні клявішаў у вакне рэдагаваньня

Гэты кароткі тэкст — апісаньне паводзінаў клявішаў у вакне рэдагаваньня. “Перайсьці ўнутр сэгмэнта” азначае, што курсор перамяшчаецца ў пачатак сэгмэнта, калі ён да гэтага знаходзіўся перад сэгмэнтам, і ў канец сэгмэнта, калі раней знаходзіўся пасьля яго.

Паводзіны клявішаў у рэдактары

Спалучэньне клявішаў | Дзеяньне
--- | ---
Улева: | на адзін сымбаль улева, але не далей, чым за пачатак сэгмэнта
Управа: | на адзін сымбаль управа, але не далей, чым за канец сэгмэнта
Ctrl+улева: | на адно слова ўлева, але не далей, чым за пачатак сэгмэнта
Ctrl+управа: | на адно слова ўправа, але не далей, чым за канец сэгмэнта
PgUp | на старонку ўверх у дакумэнце
PgDn | на старонку ўніз у дакумэнце
Home* | перайсьці ў пачатак радка ў сэгмэнце
End* | перайсьці ў канец радка ў сэгмэнце
Ctrl+Home | перайсьці ў пачатак сэгмэнта
Ctrl+End | перайсьці ў канец сэгмэнта
Ctrl+PgUp | перайсьці ў першы сэгмэнт дакумэнта (Mac: Cmd + PgUp)
Ctrl+PgDn | перайсьці ў апошні сэгмэнт дакумэнта (Mac: Cmd + PgDn)
Backspace* | выдаліць сымбаль перад курсорам
Delete* | выдаліць сымбаль пасьля курсора
Ctrl+Backspace | выдаліць сымбалі да пачатку бягучага слова (Mac: Alt+Backspace)
Ctrl+Delete | выдаліць сымбалі да пачатку наступнага слова (Mac: Alt+Delete)
Ctrl+Enter | адчыніць папярэдні сэгмэнт (Mac: Ctrl+Enter)
Ctrl+A | вылучыць увесь сэгмэнт (Mac: Cmd+A)
Ctrl+Shift+O | пераключыцца ў рэжым тэксту справа-налева (або наадварот)
Ctrl+Space | адчыніць дыялёгавае вакно аўтазапаўненьня з кантэкстазалежнымі прапановамі (Mac: Esc). Пасьля зьяўленьня вакна аўтазавяршэньня, паўторна націскаючы Ctrl+Space, можна пераключацца пасьлядоўна паміж запісамі глясароў, элемэнтамі аўтатэксту, адсутнымі тэгамі і табліцай сымбаляў.

* Паводзіны гэтых клявішаў іншыя, калі курсор знаходзіцца па-за межамі рэдагаванага сэгмэнта:

- Home: курсор у пачатак актыўнага сэгмэнта

- End: курсор у канец актыўнага сэгмэнта

- Backspace: нічога

- Delete: нічога

- Якая заўгодна клявіша з сымбалем, калі націснутая па-за межамі рэдагаванага сэгмэнта, будзе ігнаравацца.

Клявіша Shift сама па сабе нічога ня робіць: пры націску на на яе ўсе клявішы перамяшчэньня курсора працуюць звычайным спосабам, за выключэньнем `Shift + Enter` — пры гэтым уводзіцца разрыў радка ў тэксьце.

Сыстэмныя каманды “вылучыць усё” (Ctrl+A), “уставіць” (Ctrl+V), “выразаць” (Ctrl+X), “скапіяваць” (Ctrl+C), “уставіць супадзеньне” (Ctrl+I), “уставіць крыніцу” (Ctrl+Shift+I) дзейнічаюць у прынцыпе толькі для тэксту адчыненага сэгмэнта.

Каб пераключацца паміж панэлямі (напрыклад, з панэлі рэдагаваньня ў панэль недакладных супадзеньняў), трэба ўжываць Ctrl+Tab. Пры націсканьні Ctrl+Shift+Tab адбываецца вяртаньне ў папярэднюю панэль. У панэлях працуюць скароты Ctrl+A і Ctrl+C, якія дазваляюць капіяваць зьвесткі (цалкам або часткова) у буфэр абмену.

Заўважце, што спалучэньні клявішаў можна перавызначыць паводле сваіх патрэбаў. Гл. дадатак “Дапасаваньне спалучэньняў клявішаў”

## Камандныя праекты OmegaT

OmegaT Камандныя праекты Камандныя праекты

### Кіраваньне вэрсіямі — Уводзіны

Сумесны пераклад, магчымасьць якога прапануе OmegaT, заснаваны на функцыях кіраваньня вэрсіямі ці зьменамі, якія шырока выкарыстоўваюцца ў распрацоўцы праграмнага забесьпячэньня ў мэтах кантролю за зьменамі ў кодзе праграмы і забесьпячэньня беспраблемнага супрацоўніцтва ў рамках каманды распрацоўшчыкаў. OmegaT падтрымлівае дзьве папулярныя сыстэмы кіраваньня вэрсіямі (СКВ для сьцісласьці): Apache Subversion (часта скарочана SVN, паводле назвы каманды svn) і Git. Перавагі сыстэмы КВ для каманды перакладчыкаў можна рэзюмаваць наступным чынам:

- Некалькі чальцоў каманды могуць працаваць над праектам перакладу адначасова, не замінаючы адзін аднаму

- Яны могуць сумесна карыстацца агульным матар’ялам, такім як памяць перакладаў праекта і ягоны глясар

- Кожныя тры хвіліны па змаўчаньні абноўленая вэрсія даніх становіцца даступнай для іншых чальцоў каманды

- Сыстэма падтрымлівае кантроль вэрсіяў для даніх, якія выкарыстоўваюцца сумесна

- Канфлікты — напрыклад, альтэрнатыўныя пераклады аднаго і таго ж сэгмэнта або запіса глясара — можна адсочваць, вырашаны, і аб’ядноўваць

Вось кароткае тлумачэньне наступных тэрмінаў, якія будуць ужывацца ў тэксьце ніжэй:

- Сэрвэр СКВ (г. зн. сэрвэр SVN або Git) — асяродзьдзе, дзе агульны матар’ял захоўваецца і падтрымліваецца ў сетцы. Сэрвэр можа існаваць у лякальнай сетцы, але ў большасьці выпадкаў ён будзе даступны ў Інтэрнэце праз URL-адрас. Адзін з чальцоў каманды, адміністратар праекта, мусіць быць знаёмым з працай на баку сэрвэра, гэта значыць, з тым, як наладзіць асяродзьдзе, імпартаваць праект OmegaT, прызначыць правы доступу для чальцоў каманды, вырашаць канфлікты і да г. п.

- Кліент СКВ: Для ўзаемадзеяньня з сэрвэрам трэба ўсталяваць кліент SVN або Git на кампутарах “мэнэджараў праектаў”, якія ўдзельнічаюць у праекце OmegaT. Вельмі папулярныя кліенты для Windows — TortoiseSVN і TortoiseGit. Для іншых сыстэмаў (Linux, OS X) існуюць падобныя пакеты.

- рэпазыторый: месца, дзе захоўваюцца і падтрымліваюцца агульныя матар’ялы, у лякальнай сетцы або ў Інтэрнэце. Удзельнікі праекта падлучаюцца да яго праз свой кліент VCS.

- стварэньне працоўнай копіі: апэрацыя, пры якой ствараецца працоўная копія з рэпазыторыя на ​​лякальным кампутары. На сэрвэры захоўваецца інфармацыя пра стварэньні працоўных копіяў, каб потым у належным парадку выконваліся апэрацыі фіксацыі зьменаў (гл. ніжэй).

- фіксацыя зьменаў: пасьля падрыхтоўкі новай лякальнай вэрсіі матар’ялу з лякальнай працоўнай копіі яе можна зафіксаваць у рэпазыторыі і такім чынам зрабіць даступнай для астатніх удзельнікаў каманды. Сэрвэр гарантуе разрашэньне канфліктуючых зьменаў, калі два ўдзельніка працуюць з аднолькавым зьмесьцівам у сваіх працоўных копіях.

- адміністратар: асоба, адказная за стварэньне і падтрыманьне рэпазыторыя, гэта значыць, за сэрвэрны бок задачы. Каб пазьбегнуць праблем, толькі адзін чалавек павінен мець гэтыя правы, прынамсі на пачатковым этапе.

- карыстальнік: удзельнік каманды, які працуе над агульным праектам.

### Сумесная праца над праектамі з выкарыстаньнем SVN

Камандныя праекты Subversion

Ёсьць дзьве магчымасьці запуску сэрвэра SVN: можна ўсталяваць SVN на ўласным сэрвэры або скарыстацца з сэрвісу хостынгу. Пры выкарыстаньні вонкавага сэрвісу трэба разумець магчымыя складанасьці з гледзішча прыватнасьці, бо вы запампоўваеце зыходны дакумэнт на сэрвэр па-за межамі вашага непасрэднага кантролю. У якасьці альтэрнатывы, каб пазьбегнуць гэтай праблемы, можна ўсталяваць прыватны сэрвэр SVN, напрыклад, калі ў вас ужо ёсьць сэрвэр Apache, які ўключае належнае праграмнае забесьпячэньне (напрыклад VisualSVN)

Пасьля таго, як сэрвэр SVN стаў даступным, кіраўнікі праекта павінны лякальна ўсталяваць SVN-кліент, каб кіраваць зьмесьцівам праекта на сваіх кампутарах. Для Windows мы рэкамендуем TortoiseSVN. Для Mac можна спампаваць кліент, напрыклад, з SourceForge, для Linux гл. “Subversion Commands and Scripts (Каманды і сцэнары Subversion)”.

#### Стварэньне рэпазыторыя

Камандныя праекты Стварэньне SVN-рэпазыторыя

Тут прадстаўленая працэдура для выкананьня на аснове свабоднага SVN-сэрвэра (максымум 2 карыстальніка), які прапануе ProjectLocker. Памятайце, што стваральнік рэпазыторыя няяўна мае правы адміністратара для створанага рэпазыторыя. Спачатку ўвайдзеце ў сыстэму на сайце або — калі вы першы раз на сайце — зарэгіструйцеся на ім і пазначце сабе імя карыстальніка і пароль для будучых праектаў.

1. Стварэньне праекта на ProjectLocker

2. Увядзеце назву і апісаньне рэпазыторыя. (у прыкладзе тут ужываюцца `OmegaT` і `OmegaT SL Localization` )

3. Выберыце SVN.

4. Націсьнеце Стварыць праект

Адчынеце прагляд праектаў для свайго ўліковага запісу. URL, пазначаны пад сэрвісамі праекта, будзе выкарыстоўвацца SVN для падлучэньня кліентаў да SVN-сэрвэра, які вы толькі што стварылі. Тут таксама можна дадаць членаў каманды праекта і вызначаць іхнія правы. Памятайце, што члены каманды павінны зарэгістравацца, перш чым вы зможаце дадаць іх да праекта (Заўвага: у бясплатнай вэрсіі ProjectLocker дазваляюцца толькі два карыстальніка на праект).

Праектамі можна кіраваць згодна з вашым стылем і патрэбамі распрацоўкі. Як і ў выпадку праектаў OmegaT, для розных моўных пар патрабуюцца асобныя рэпазыторыі. У адной моўнай пары таксама мае сэнс адасобіць розныя тэмы і/або кліентаў у розныя рэпазыторыі. Альтэрнатыва — мець адзіны рэпазыторый з падкаталёгамі `Project1`, `Project2` і да г. п. і абагульваць матар’ял праз агульныя каталёгі `tm`, `glossary` і `dictionary`.

У прыкладзе, паказаным тут, вырашана для аднаго праекта OmegaT мець адзін рэпазыторый дзеля прастаты.

#### Імпарт праекта ў SVN-рэпазыторый — Windows

У гэты момант рэпазыторый пусты. Спачатку стварэце пусты каталёг кліента на дыску. Стварэце пусты каталёг, дзе будзе захоўвацца ваш праект, і націсьнеце правай кнопкай мышы на ім. Выберыце TortoiseSVN → Checkout. Зьявіцца наступнае дыялёгавае вакно:

Увядзеце URL, атрыманы ад ProjectLocker, у поле URL рэпазыторыя. Пераканайцеся, што поле каталёг стварэньня працоўнай копіі (Checkout directory) правільнае, г. зн. у ім пазначаны толькі створаны пусты каталёг, і націсьнеце ”OK”. Пасьля завяршэньня апэрацыі, вы можаце праверыць згаданы каталёг: цяпер ён павінен утрымліваць падкаталёг .svn, а зялёны значок “OK” на ягоным абразку пакажа, што зьмесьціва каталёга актуальнае:

На наступным кроку дадаюцца файлы OmegaT у лякальны каталёг. Наступныя файлы павінны быць абагуленымі сярод чальцоў каманды і, такім чынам, павінны быць уключаны ў любым выпадку:

- файл праекта OmegaT — `omegat.project`

- памяць перакладаў — `omegat\project_save.tmx`

- зьмесьціва зыходнага каталёга

- вызначэньне фільтраў для канкрэтнага праекта — `omegat\filters.xml`

Адміністратар можа вырашыць таксама ўключыць наступныя каталёгі і іхняе зьмесьціва: `tm`, `glossary` і `dictionary`. Таксама можа быць карысным абагуліць і падтрымліваць на ўзроўні каманды файлы `ignored_words.txt` і `learned_words.txt` у каталёгу `omegat`. У любым выпадку ня варта дадаваць файлы рэзэрвовых копіяў `bak`, `project_stats.txt` і `project_stats_match.txt` у падкаталёгу `omegat`, бо яны непатрэбныя і толькі перагружаюць рэпазыторый. Вы можаце ўжыць тое ж да каталёга `target` і ягонага зьмесьціва.

Пасьля капіяваньня неабходных файлаў у каталёг стварэньня лякальнай копіі вы заўважыце, што абразок зьмяніўся: зялёная пазнака “ОК” стала чырвоным клічнікам, што азначае зьмены ў лякальнай копіі рэпазыторыя. Наступныя два крокі забясьпечаць актуалізацыю сэрвэрнай вэрсіі:

- дадайце скапіяваныя файлы ў рэпазыторый лякальнай вэрсіі: клікнеце правай кнопкай мышы па каталёгу стварэньня лякальнай копіі і абярэце TortoiseSVN → Add у дыялёгавым акне, якое зьявіцца. Там пакіньце ўсе парамэтры бязь зьменаў і клікніце ”ОК”. Зьявіцца акно “Даданьне завершанае!” , падобнае на паказанае ніжэй:

  Зьмесьціва каталёга стварэньня лякальнай копіі будзе адзначана адпаведным чынам:

- зафіксуйце лякальныя зьмены на сэрвэры: клікнеце правай кнопкай мышы на каталёгу стварэньня лякальнай копіі і абярэце SVN Commit…, пасьля чаго адчыніцца вакно “Commit” — гл. ніжэй. Праверце зьмены, якія будуць зробленыя, — г. зн. каталёгі і файлы, дададзеныя ў гэтым выпадку.

  Увядзеце адпаведнае паведамленьне ў акне паведамленьняў і націсьнеце ”ОК”. Адчыніцца вакно “Commit”, дзе будзе паказвацца прагрэс выкананьня фіксацыі зьменаў на сэрвэры. Таксама адбудзецца фіксацыя бягучага зьмесьціва ў рэпазыторыі на сэрвэры, затым абнаўленьне лякальнай копіі рэпазыторыя — г. зн., зьмесьціва падкаталёга .svn — так, каб яна стала актуальнай у параўнаньні з апошняй вэрсіяй рэпазыторыя.

- абнавеце лякальныя файлы з лякальнай копіі рэпазыторыя — зьмены, атрыманыя з рэпазыторыя на сэрвэры пакуль што знаходзяцца ў падкаталёгу .svn, але яшчэ не ў саміх файлах і каталёгах. Каб абнавіць лякальныя файлы, клікнеце правай кнопкай мышы па каталёгу фіксацыі зьменаў і абярэце SVN Update. Адзначце зьмесьціва каталёга, каб пацьвердзіць, што лякальная копія рэпазыторыя і адпаведныя файлы і каталёгі адпавядаюць апошняй вэрсіі на сэрвэры:

### Ужываньне камандных праектаў у OmegaT

Пасьля таго, як камандны праект створаны і наладжаны, для доступу да яго чальцом каманды патрабуецца толькі OmegaT . Спярша яны павінны адкрыць Праект → Спампаваць камандны праект. Пасьля гэтага фактычна адбудзецца стварэньне лякальнай копіі праекта ў каталёгу на кампутары. Уліковыя дадзеныя захоўваюцца, і таму няма неабходнасьці ўводзіць іх кожны раз. Пад Linux, калі OmegaT усё адно патрабуе ўводу ўліковых дадзеных, можна пазначыць птушку Прымусовае захаваньне пароля ў выглядзе звычайнага тэксту.

Для наступнага выкарыстаньня трэба толькі адкрываць праект, як і любы іншы праект OmegaT. OmegaT распазнае яго як камандны праект і будзе сынхранізаваць усё аўтаматычна, кожныя тры хвіліны па змаўчаньні.

## Генэратары метак

Генэратары метак

### Уводзіны

Lucene Генэратар метак
Парадыгматычны модуль Генэратар метак

Генэратары метак (або парадыгматычныя модулі) забясьпечваюць паляпшэньне якасьці супадзеньняў, распазнаючы формы словаў у зыходным тэксьце і ў памяці перакладаў. Яны таксама паляпшаюць падбор адпаведнікаў з глясароў.

Парадыгматычны модуль для ангельскай мовы, напрыклад, мусіць вызначыць, што радок “cats” (і, магчыма, “catlike”, “catty” і да г. п.) мае корань “cat”, а “stemmer”, “stemming”, “stemmed” — корань “stem”. Парадыгматычны альгарытм прыводзіць словы “fishing”, “fished”, “fish” і “fisher” да каранёвага слова “fish”. Гэта асабліва карысна ў выпадку моваў, якія выкарыстоўваюць формы з прыстаўкамі і суфіксамі да каранёвых слоў. Вось прыклад са славенскім словам “добры” ва ўсіх магчымых граматычна правільных формах:

- lep, lepa, lepo — адзіночны лік: мужчынскі, жаночы, сярэдні род

- lepši, lepša, lepše . — вышэйшая ступень параўнаньня ў назоўным склоне, мужчынскі, жаночы, сярэдні род адпаведна. Форма множнага ліку прыметніка

- najlepših — найвышэйшая ступень параўнаньня множнага ліку, родны склон, мужчынскі, жаночы, сярэдні род

### Выбар моваў

Генэратары метак уваходзяць у склад OmegaT і актыўныя па змаўчаньні. OmegaT аўтаматычна выбірае генэратар метак для мовы крыніцы і перакладу ў адпаведнасьці з моўнымі наладамі праекта. У вакне ўласьцівасьцяў праекта можна выбраць іншы генэратар метак (Генэратар) або іншую вэрсію (Паводзіны генэратара метак).

Калі для бягучых моў генэратараў метак няма, OmegaT ужывае Hunspell (у гэтым выпадку трэба, каб былі ўсталяваныя адпаведныя слоўнікі Hunspell).

Несумяшчальнасьць

OmegaT не запусьціцца, калі ў каталёгу /plugin знойдуцца генэратары метак. Выдалеце ўсе генэратары метак з каталёгу /plugin перад запускам OmegaT.

## Плагін LanguageTool

Плагіны LanguageTool

### Уводзіны

LanguageTool — адкрытае праграмнае забесьпячэньне для карэктуры стылю і граматыкі для ангельскай, францускай, нямецкай, польскай, галяндзкай, румынскай, а таксама шэрагу іншых моваў — гл. сьпіс моваў, якія падтрымліваюцца.

Можна сказаць, што LanguageTool — гэта праграмнае забесьпячэньне для выяўленьня памылак, якія ня могуць выявіць звычайныя сродкі праверкі правапісу, напрыклад, зьмешваньне there/their, no/now у ангельскай і да г. п. Ён можа таксама выявіць некаторыя граматычныя памылкі. Ён не ўключае праверку правапісу. LanguageTool знойдзе памылкі, для якіх вызначаныя правілы ў канфігурацыйных файлах для канкрэтных моваў.

LanguageTool у OmegaT

### Усталёўка і выкарыстаньне

Плагін LanguageTool ёсьць у складзе OmegaT Ён будзе выкарыстоўвацца аўтаматычна ў OmegaT, калі пазначыць Налады → Language Checker. Правілы ўжываюцца ў залежнасьці ад мовы крыніцы і перакладу праекта. Калі спрацоўвае правіла, адпаведны ўрывак будзе падкрэсьлены сінім у вакне рэдактара (гл. таксама і I didn't do nothing на малюнку вышэй). Пры навядзеньні паказальніка мышы на падкрэсьлены ўрывак зьяўляецца тлумачэньне.

Несумяшчальнасьць

LanguageTool ня будзе працаваць належным чынам, калі ў каталёгу /plugin ёсьць старая вэрсія. Выдалеце LanguageTool з каталёгу /plugin перад запускам OmegaT.

## Сцэнары

Сцэнары

### Уводзіны

OmegaT дазваляе выконваць сцэнары, напісаныя на розных мовах сцэнароў.

### Ужываньне

Выберыце мэню Сэрвіс → Сцэнары…, адкрыецца вакно сцэнароў: Акно сцэнароў

Акно сцэнароў дазваляе загрузіць існы сцэнар у тэкставую вобласьць і выканаць яго для бягучага праекта. Каб наладзіць выкананьне сцэнара, выканайце наступныя дзеяньні:

- Загрузеце сцэнар у рэдактар, націснуўшы ягоную назву ў сьпісе на левай панэлі.

- Правай кнопкай мышы націсьнеце на кнопку “<1>” — “<12>” на ніжняй панэлі і выберыце “Дадаць”. У прыкладзе вышэй два сцэнара (пазыцыі 1 і 2) ужо дададзеныя.

- Калі націснуць нумар левай кнопкай мышы, выканаецца выбраны сцэнар. Выбраныя сцэнары можна запускаць праз адпаведныя падпункты пункта мэню Сэрвіс або націскаючы Ctrl+Alt+F# (дзе # — 1 да 12).

Па змаўчаньні сцэнары знаходзяцца ў падкаталёгу “scripts” у каталёгу ўсталёўкі OmegaT (г. зн., каталёгу, які зьмяшчае файл OmegaT.jar).

Туды можна дадаваць новыя сцэнары, якія будуць зьяўляцца ў акне сцэнароў.

Некалькі дадатковых сцэнароў можна знайсьці тут: OmegaT Scripts

### Мовы сцэнароў

Рэалізаваныя наступныя мовы сцэнароў:

- Groovy (http://groovy.codehaus.org): дынамічны мова для віртуальнай машыны Java. Ён аб’ядноўвае моц Java і зручныя функцыі, падобныя мовам тыпу Python, Ruby і Smalltalk.

- JavaScript (часам скарочана JS, не блытаць з Java): прататыпаарыентаваная мова сцэнароў, дынамічная, са слабой тыпізацыяй і першакляснымі функцыямі. Гэта — шматпарадыгмавая мова, якая падтрымлівае аб’ектна-арыентаваны, імпэратыўны і функцыянальны стылі праграмаваньня. Дзякуючы ўжываньню ў папулярных праграмах, такіх як Firefox, гэтую мову добра ведаюць і любяць прыхільнікі свабоднага праграмнага забесьпячэньня.

Усе мовы маюць доступ да аб’ектнай мадэлі OmegaT з праектам у якасьці верхняга аб’екта. У наступным фрагмэнце коду на Groovy, напрыклад, робіцца прагляд усіх сэгмэнтаў ва ўсіх файлах у бягучым праекце і, калі пераклад існуе, выводзіцца крыніца і пераклад сэгмэнта:

        files = project.projectFiles;
        for (i in 0 ..< files.size())
        {
            for (j in 0 ..< files[i].entries.size())
            {
                currSegment = files[i].entries[j];
                if (project.getTranslationInfo(currSegment))
                {
                    source = currSegment.getSrcText();
                    target = project.getTranslationInfo(currSegment).translation;
                    console.println(source + " >>>> " + target);
                }
            }
        }

## OmegaT у Інтэрнэце

OmegaT у Інтэрнэце

### Сайты OmegaT і праект OmegaT на SourceForge

OmegaT у Інтэрнэце Праект на SourceForge

Сайт OmegaT утрымлівае спасылкі на шматлікія рэсурсы, датычныя OmegaT. Падтрымка карыстальнікаў ажыцьцяўляецца сіламі добраахвотнікаў у групе карыстальнікаў OmegaT на Yahoo!. Пошук адказаў на пытаньні варта пачаць з частых пытаньняў і адказаў. Для атрыманьня апошняй вэрсіі OmegaT перайдзеце на старонку спампаваньня на www.omegat.org. Можна таксама накіроўваць паведамленьні пра памылкі і запыты функцый/прапановы ўдасканаленьняў.

### Паведамленьні пра памылкі

OmegaT у Інтэрнэце Паведамленьні пра памылкі

Памятайце, што добрае паведамленьне пра памылку патрабуе ўсяго тры рэчы:

- Крокі, якія дазваляюць узнавіць памылку

- Што чакалася

- Што замест гэтага атрымалася

Больш зьвестак можна атрымаць з артыкула “Painless Bug Tracking”, які напісаў Джоэл Сполскі.

Трэба дадаць копіі файлаў, часткі часопіса, здымкі экрана і ўсё іншае, што, як вы мяркуеце, дапаможа распрацоўшчыкам знайсьці і выправіць памылку. Памятайце, што паведамленьні пра памылкі і запыты функцый/прапановы ўдасканаленьняў зьяўляюцца агульнадаступнымі, так што ня сьлед далучаць файлы з канфідэнцыйным зьмесьцівам. Каб адсочваць, што адбываецца з паведамленьнем, трэба зарэгістравацца ў якасьці карыстальніка SourceForge, увайсьці ў сыстэму і падаць паведамленьне пра памылку або проста націснуць “Monitor” у верхняй частцы паведамленьня.

### Удзел у праекце OmegaT

OmegaT у Інтэрнэце Удзел у OmegaT

Каб узяць удзел у OmegaT:

спачатку далучэцеся да групы карыстальнікаў (праз сайт або праз электронную пошту, адрас: OmegaT-subscribe@yahoogroups.com). Для ўдзелу ў распрацоўцы OmegaT можна далучыцца да групы распрацоўшчыкаў праз сайт або праз электронную пошту, адрас: omegat-development-request@lists.sourceforge.net (у радку тэмы ўпісаць “subscribe”).

Каб перакласьці інтэрфэйс карыстальніка OmegaT, дапаможнік карыстальніка і іншыя адпаведныя дакумэнты:

спачатку прачытайце “Кіраўніцтва ў лякалізацыі і наладцыOmegaT” і далучэцеся да групы перакладчыкаў OmegaT праз сайт або праз электронную пошту, адрас: OmegaT- l10n-request@lists.sourceforge.net (у радку тэмы ўпісаць “subscribe”).

Каб падтрымаць OmegaT фінансава

OmegaT у Інтэрнэце Фінансавая падтрымка

Калі вы падтрымаеце далейшае разьвіцьцё OmegaT, будзем вельмі ўдзячнымі — націсьнеце на наступную спасылку, каб перайсьці да рахунка OmegaT на PayPal.

OmegaT у Інтэрнэце Распрацоўка і лякалізацыя
OmegaT у Інтэрнэце Ахвяраваньне на OmegaT

## Наладка спалучэньняў клявішаў

Спалучэньні клявішаў Наладка

Для большасьці пунктаў галоўнага мэню можа прызначыць спалучэньні клявішаў. Каб зьмяніць ужо прызначаныя спалучэньні або дадаваць новыя, трэба іх запісаць у файл вызначэньня спалучэньняў клявішаў у каталёгу наладаў OmegaT (гл. Месцазнаходжаньне файлаў карыстальніка).

Файл вызначэньняў спалучэньняў клявішаў павінен мець назву `MainMenuShortcuts.properties` і ўтрымліваць не больш аднаго вызначэньня спалучэньня клявішаў у радку. Дапускаюцца пустыя радкі, а таксама радкі каментарыяў, якія мусяць пачынацца з “//”. Усё, што пасьля “//”, будзе ігнаравацца.

Пасьля рэдагаваньня файла `MainMenuShortcuts.properties` патрабуецца перазапуск OmegaT, каб новыя спалучэньні клявішаў сталі дзейснымі.

Сынтаксыс апісаньня спалучэньняў наступны: `<элемэнт коду мэню> = <спалучэньне>`, дзе <элемэнт коду мэню> — код, узяты з паданых ніжэй табліцаў, а <спалучэньне> — спалучэньне націснутых клявішаў, якое задаецца карыстальнікам.

Поўны сынтаксыс спалучэньняў клявішаў вызначаны ў наступным дакумэнце Java 1.6 ад Oracle (унізе старонкі): Java 1.6 keystrokes shortcuts

.

<спалучэньне> павінна мець наступны выгляд: 0 або некалькі `<клявішаў-мадыфікатараў>`, затым 0 або 1 `<падзея>`, затым 1 `<клявіша>`, прычым:

- `<клявіша-мадыфікатар>` можа быць: shift, control, Ctrl, meta

  На Mac трэба ўжываць meta, каб вызначыць клявішу command.

  , alt, altGraph

- `<падзея>` можа быць: typed, pressed, released

- а `<клявіша>` можа быць якой заўгодна клявішай на клявіятуры

  Магчымыя падзеі клявішаў (клявішы), пералічаныя ў наступнай дакумэнтацыі па Java 1.6 ад Oracle: Java 1.6 keyEvents description

  .

Напрыклад, у спалучэньнях клявішаў OmegaT па змаўчаньні

Спалучэньні клявішаў OmegaT па змаўчаньні можна атрымаць з Sourceforge: спалучэньні клявішаў OmegaT па змаўчаньні

Спалучэньні клявішаў OmegaT па змаўчаньні для Mac таксама даступныя з Sourceforge, у іх выкарыстоўваецца “meta” замест “Ctrl”: Спалучэньні клявішаў OmegaT па змаўчаньні для Mac

, можна знайсьці:

- `projectOpenMenuItem=ctrl O`

- `editCreateGlossaryEntryMenuItem=ctrl shift G`

Першае спалучэньне — для каманды Адчыніць праект…, другое — для Стварыць запіс глясара.

Калі вы хочаце выкарыстоўваць Shift+Ctrl+O, каб адчыніць праект, зьмянеце значэньне парамэтра `MainMenuShortcuts.properties` наступным чынам:``

`projectOpenMenuItem=shift ctrl O`.

Калі вы карыстаецеся “макам” і хочаце дадаць спалучэньне Shift+Command+S для пункта мэню Сэрвіс→Статыстыка, дадайце наступны радок у файл `MainMenuShortcuts.properties`:``

`toolsShowStatisticsStandardMenuItem=shift meta S`

Захавайце файл і перазапусьцеце OmegaT. Новыя спалучэньні клявішаў цяпер павінны зьявіцца побач са зьмененымі пунктамі мэню. Калі яны не канфліктуюць з сыстэмнымі спалучэньнямі клявішаў, яны будуць працаваць у OmegaT.

### Мэню “Праект”

Мэню “Праект”

Пункт мэню | Спалучэньне клявішаў па змаўчаньні | Код элемэнта мэню
--- | --- | ---
Стварыць праект | Ctrl + Shift + N | projectNewMenuItem
Спампаваць камандны праект |  | projectTeamNewMenuItem
Адчыніць праект | Ctrl + O | projectOpenMenuItem
Адчыніць нядаўні праект |  | projectOpenRecentMenuItem
Імпартаваць зыходныя файлы… |  | projectImportMenuItem
Спампаваць старонку MediaWiki… |  | projectWikiImportMenuItem
Перазагрузіць | F5 | projectReloadMenuItem
Зачыніць | Ctrl + Shift + W | projectCloseMenuItem
Захаваць | Ctrl + S | projectSaveMenuItem
Адкампіляваць праект | Ctrl + D | projectCompileMenuItem
Скампіляваць пераклад для гэтага дакумэнта | Ctrl + Shift + D | projectSingleCompileMenuItem
Уласьцівасьці… | Ctrl + E | projectEditMenuItem
Файлы праекта… | Ctrl + L | viewFileListMenuItem
Доступ да зьмесьціва/каранёвага каталёга праекта |  | projectAccessRootMenuItem
Доступ да зьмесьціва/слоўнікаў праекта |  | projectAccessDictionaryMenuItem
Доступ да зьмесьціва/глясароў праекта |  | projectAccessGlossaryMenuItem
Доступ да зьмесьціва/зыходных файлаў праекта |  | projectAccessSourceMenuItem
Доступ да зьмесьціва/файлаў перакладаў праекта |  | projectAccessTargetMenuItem
Доступ да зьмесьціва/бягучага зыходнага дакумэнта праекта |  | projectAccessCurrentSourceDocumentMenuItem
Доступ да зьмесьціва/бягучага дакумэнта перакладу праекта |  | projectAccessCurrentTargetDocumentMenuItem
Доступ да зьмесьціва/глясара, у які дазволены запіс, праекта |  | projectAccessWriteableGlossaryMenuItem
Выхад | Ctrl + Q | projectExitMenuItem

### Мэню “Праўка”

Мэню “Праўка”

Пункт мэню | Спалучэньне клявішаў па змаўчаньні | Код элемэнта мэню
--- | --- | ---
Адмяніць | Ctrl + Z | editUndoMenuItem
Вярнуць | Ctrl + Y | editRedoMenuItem
Замяніць пераклад на супадзеньне або вылучэньне | Ctrl + R | editOverwriteTranslationMenuItem
Уставіць супадзеньне або вылучэньне | Ctrl + I | editInsertTranslationMenuItem
Замяніць на машынны пераклад | Ctrl + M | editOverwriteMachineTranslationMenuItem
Аднавіць зыходны тэкст | Ctrl + Shift + R | editOverwriteSourceMenuItem
Уставіць зыходны тэкст | Ctrl + Shift + I | editInsertSourceMenuItem
Уставіць адсутныя тэгі зыходнага тэксту | Ctrl + Shift + T | editTagPainterMenuItem
Уставіць наступны адсутны тэг | Ctrl + T | editTagNextMissedMenuItem
Экспартаваць вылучанае | Ctrl + Shift + C | editExportSelectionMenuItem
Стварыць запіс глясара | Ctrl + Shift + G | editCreateGlossaryEntryMenuItem
Пошук у праекце… | Ctrl + F | editFindInProjectMenuItem
| Ctrl + Shift + F | findInProjectReuseLastWindow
Пошук і замена… | Ctrl + K | editReplaceInProjectMenuItem
Зьмяніць рэгістар на/усе малыя |  | lowerCaseMenuItem
Зьмяніць рэгістар на/усе вялікія |  | upperCaseMenuItem
Зьмяніць рэгістар на “як у загалоўках” |  | titleCaseMenuItem
Зьмяніць рэгістар на “як у сказах” |  | sentenceCaseMenuItem
Зьмяняць рэгістар цыклічна | Shift + F3 | cycleSwitchCaseMenuItem
Выбраць папярэдняе супадзеньне | Ctrl + ↑ | editSelectFuzzyPrevMenuItem
Выбраць наступнае супадзеньне | Ctrl + ↓ | editSelectFuzzyNextMenuItem
Выбраць недакладнае супадзеньне № 1 | Ctrl + 1 | editSelectFuzzy1MenuItem
Выбраць недакладнае супадзеньне № 2 | Ctrl + 2 | editSelectFuzzy2MenuItem
Выбраць недакладнае супадзеньне № 3 | Ctrl + 3 | editSelectFuzzy3MenuItem
Выбраць недакладнае супадзеньне № 4 | Ctrl + 4 | editSelectFuzzy4MenuItem
Выбраць недакладнае супадзеньне № 5 | Ctrl + 5 | editSelectFuzzy5MenuItem
Выкарыстоўваць як пераклад па змаўчаньні |  | editMultipleDefault
Стварыць альтэрнатыўны пераклад |  | editMultipleAlternate
Выдаліць пераклад |  | editRegisterUntranslatedMenuItem
Задаць пусты пераклад |  | editRegisterEmptyMenuItem
Зарэгістраваць ідэнтычны пераклад | Ctrl + Shift + S | editRegisterIdenticalMenuItem

### Мэню “Пераход”

Мэню “Пераход”

Пункт мэню | Спалучэньне клявішаў па змаўчаньні | Код элемэнта мэню
--- | --- | ---
Наступны неперакладзены сэгмэнт | Ctrl + U | gotoNextUntranslatedMenuItem
Наступны перакладзены сэгмэнт | Ctrl + Shift + U | gotoNextTranslatedMenuItem
Наступны сэгмэнт | Ctrl + N, або Enter, або Tab | gotoNextSegmentMenuItem
Папярэдні сэгмэнт | Ctrl + P, або Ctrl + Enter, або Ctrl + Tab | gotoPreviousSegmentMenuItem
Сэгмэнт нумар… | Ctrl + J | gotoSegmentMenuItem
Наступная зацемка |  | gotoNextNoteMenuItem
Папярэдняя зацемка |  | gotoPreviousNoteMenuItem
Наступны ўнікальны сэгмэнт | Ctrl + Shift + Q | gotoNextUniqueMenuItem
Крыніца выбранага супадзеньня | Ctrl + Shift + M | gotoMatchSourceSegment
Наперад у гісторыі… | Ctrl + Shift + N | gotoHistoryForwardMenuItem
Назад у гісторыі… | Ctrl + Shift + P | gotoHistoryBackMenuItem

### Мэню “Выгляд”

Мэню “Выгляд”

Пункт мэню | Спалучэньне клявішаў па змаўчаньні | Код элемэнта мэню
--- | --- | ---
Пазначаць перакладзеныя сэгмэнты |  | viewMarkTranslatedSegmentsCheckBoxMenuItem
Пазначаць неперакладзеныя сэгмэнты |  | viewMarkUntranslatedSegmentsCheckBoxMenuItem
Паказваць зыходныя сэгмэнты |  | viewDisplaySegmentSourceCheckBoxMenuItem
Пазначаць неўнікальныя сэгмэнты |  | viewMarkNonUniqueSegmentsCheckBoxMenuItem
Пазначаць сэгмэнты з зацемкамі |  | viewMarkNotedSegmentsCheckBoxMenuItem
Пазначаць неразрыўныя прабелы |  | viewMarkNBSPCheckBoxMenuItem
Пазначаць прабельныя сымбалі |  | viewMarkWhitespaceCheckBoxMenuItem
Паказваць сымбалі кіраваньня напрамкам тэксту |  | viewMarkBidiCheckBoxMenuItem
Пазначаць аўтаматычна запоўненыя сэгмэнты |  | viewMarkAutoPopulatedCheckBoxMenuItem
Інфармацыя пра зьмены / Нічога не паказваць |  | viewDisplayModificationInfoNoneRadioButtonMenuItem
Інфармацыя пра зьмены / Паказваць для бягучага сэгмэнта |  | viewDisplayModificationInfoSelectedRadioButtonMenuItem
Інфармацыя пра зьмены / Паказваць для ўсіх сэгмэнтаў |  | viewDisplayModificationInfoAllRadioButtonMenuItem

Наладка спалучэньняў клявішаў Мэню “Выгляд”

### Мэню “Сэрвіс”

Мэню “Сэрвіс”

Пункт мэню | Спалучэньне клявішаў па змаўчаньні | Код элемэнта мэню
--- | --- | ---
Праверка тэгаў | Ctrl + Shift + V | toolsValidateTagsMenuItem
Праверка тэгаў для гэтага дакумэнта |  | toolsSingleValidateTagsMenuItem
Статыстыка |  | toolsShowStatisticsStandardMenuItem
Статыстыка супадзеньняў |  | toolsShowStatisticsMatchesMenuItem
Статыстыка супадзеньняў па файлах |  | toolsShowStatisticsMatchesPerFileMenuItem

### Мэню “Налады”

Мэню “Налады”

Пункт мэню | Спалучэньне клявішаў па змаўчаньні | Код элемэнта мэню
--- | --- | ---
Выкарыстоўваць TAB для пераходу далей |  | optionsTabAdvanceCheckBoxMenuItem
Заўсёды пацьвярджаць выхад |  | optionsAlwaysConfirmQuitCheckBoxMenuItem
Глясар/паказваць апісаньне кантэксту для глясароў у фармаце TBX |  | optionsGlossaryTBXDisplayContextCheckBoxMenuItem
Ужываць тэрміны, якія зьяўляюцца паасобку ў зыходным тэксьце |  | optionsGlossaryExactMatchCheckBoxMenuItem
Глясар/ужываць марфалягічны пошук для тэрмінаў глясара |  | optionsGlossaryStemmingCheckBoxMenuItem
TransTips/Уключыць TransTips |  | optionsTransTipsEnableMenuItem
Аўтазавяршэньне/аўтаматычна паказваць адпаведныя прапановы |  | optionsAutoCompleteShowAutomaticallyItem
Аўтазавяршэньне / Глясар… |  | optionsAutoCompleteGlossaryMenuItem
Аўтазавяршэньне / Аўтатэкст… |  | optionsAutoCompleteAutoTextMenuItem
Аўтазавяршэньне / Табліца сымбаляў… |  | optionsAutoCompleteCharTableMenuItem
Шрыфт… |  | optionsFontSelectionMenuItem
Карыстальніцкія колеры… |  | optionsColorsSelectionMenuItem
Файлавыя фільтры… |  | optionsSetupFileFiltersMenuItem
Сэгмэнтаваньне… |  | optionsSentsegMenuItem
Праверка правапісу… |  | optionsSpellCheckMenuItem
Налады рэдагаваньня… |  | optionsWorkflowMenuItem
Апрацоўка тэгаў… |  | optionsTagValidationMenuItem
Каманда… |  | optionsTeamMenuItem
Зьнешнія файлы TMX… |  | optionsExtTMXMenuItem
Выгляд… |  | optionsViewOptionsMenuItem
Захаваньне і вывад… |  | optionsSaveOptionsMenuItem
Злучэньне з проксі-сэрвэрам… |  | optionsViewOptionsMenuLoginItem
Аднавіць галоўнае вакно |  | optionsRestoreGUIMenuItem
Доступ да каталёга канфігурацыі |  | optionsAccessConfigDirMenuItem

### Мэню “Даведка”

Мэню “Даведка”

Пункт мэню | Спалучэньне клявішаў па змаўчаньні | Код элемэнта мэню
--- | --- | ---
Дапаможнік карыстальніка… | F1 | helpContentsMenuItem
Пра праграму… |  | helpAboutMenuItem
Апошнія зьмены… |  | helpLastChangesMenuItem
Часопіс… |  | helpLogMenuItem

## Юрыдычныя заўвагі

Юрыдычныя заўвагі

### Што да дакумэнтацыі

Юрыдычныя заўвагі Што да дакумэнтацыі

Аўтарскае права

Дакумэнтацыя, якая распаўсюджваецца з OmegaT, уключае кіраўніцтва карыстальніка і дакумэнт readme.txt. Аўтарскае права на дакумэнтацыю © 2013 Віта Смолей, © 2014—2016 Вэнсан Бідо. Аўтар разьдзела “Навучэцеся карыстацца OmegaT за 5 хвілін!” — Сэмюэл Мюрэй, аўтарскае права © 2005—2012.

Распаўсюджваньне і зьмены

Гэтая дакумэнтацыю зьяўляецца свабоднай; яе можна распаўсюджваць і/альбо зьмяняць яе ў адпаведнасьці з умовамі ліцэнзіі GNU General Public License, апублікаванай Free Software Foundation, вэрсіі 3, альбо (па выбары) якой заўгодна пазьнейшай вэрсіі.

Гарантыя

Гэтая дакумэнтацыя распаўсюджваецца ў надзеі, што яна будзе карыснай, але НЕ ДАЕЦЦА НІЯКАЙ, у тым ліку падразумяванай, ГАРАНТЫІ ПРЫДАТНАСЬЦІ ДЛЯ ПРОДАЖУ або ПРЫДАТНАСЬЦІ ДЛЯ ПЭЎНАГА ПРЫЗНАЧЭНЬНЯ. Падрабязнасьці гл. у ліцэнзіі GNU General Public License.

### Што да праграмы

Юрыдычныя абвесткі Што да праграмы

Аўтарскае права

Аўтарскія правы на OmegaT © 2000—2016 гг.: Кіт Годфры, Леў Абашкін Золтан Бартка, Фолькер Бэрлін, Дзідзье Брыель, Кім Брунінг, Алесь Булойчык, Тама Карданье, Сандра Джын Чуа, Энрыке Эстэвэс Фэрнандэс, Мартын Флёрке, Вільдрых Фур’е, Тоні Грэм, Філіп Хол, Жан-Крыстоф Эляры, Ціхіра Хія, Тама Юр’ё, Ганс-Пэтэр Якабс, Кайл Кэйтарн, Пётр Кулік, Ібаі Лякунса Вэляска, Гвіда Лендэрс, Арон Мадлан-Кэй, Фаб’ян Мандэльбаўм, Манфрэд Мартын, Ад’ель Мітман, Хіросі Міюра, Джон Моран, Максім Міхальчук, Арно Пэтэрс, Арно Пэтэрс, Генры Пэйфэрс, Брыяк Пільпрэ, Тыяга Сабога, Анджэй Савула, Бэнджамін Сайбанд, Юй Тан, Рашыд Умараў, Антоніё Вілеі, Ілья Вінаградаў, Мартын Вундэрліх і Міхаіл Захараў.

Распаўсюджваньне і зьмены

OmegaT — свабодная праграма; яе можна распаўсюджваць і/або зьмяняць згодна з умовамі ліцэнзіі GNU General Public License, апублікаванай Free Software Foundation, вэрсіі 3 або (па выбары) якой заўгодна пазьнейшай.

Гарантыя

OmegaT распаўсюджваецца ў надзеі, што яна будзе карыснай, але НЕ ДАЕЦЦА НІЯКАЙ ГАРАНТЫІ, у тым ліку падразумяванай гарантыі ПРЫДАТНАСЬЦІ ДЛЯ ПРОДАЖУ або ПРЫДАТНАСЬЦІ ДЛЯ ПЭЎНАГА ПРЫЗНАЧЭНЬНЯ. Падрабязнасьці гл. у ліцэнзіі GNU General Public License.

## Падзякі

### Дзякуй усім вам!

Усе супярэчнасьці, недагляды і прамыя памылкі, якія могуць знайсьціся ў гэтай вэрсіі, на маёй адказнасьці. Гэты дапаможнік, аднак, ня быў бы магчымым без дапамогі і падтрымкі з боку шэрагу людзей. Асаблівыя падзякі наступным:

- Марку Праяру: за выпраўленьне першага праекта зь любоўю да OmegaT і англійскай мовы.

- Дзідзье Брыелю: я б ня змог абысьціся без цярплівай і ўпартай дапамогі Дзідзье што да асаблівасьцяў DocBook. Ня кажучы ўжо пра ягоную ўвагу і дбайнасьць у захоўваньні рэпазыторыяў у добрым стане.

- Сэмюэлу Мюрэю: за ўступны разьдзел “Навучэцеся карыстацца OmegaT за 5 хвілін”.

- Уілу Гэлтану: ягоная канчатковая вычытка праекта пазбавіла мяне ад няёмкасьці. Застаецца толькі здагадвацца, колькі артыкляў і прыназоўнікаў было б прапушчана безь ягонай неацэннай дапамогі.

- Жану-Крыстофу Эляры: асаблівая падзяка за сьціслае апісаньне запуску OmegaT, парамэтраў каманднага радка і іншых дэталяў, якія я да таго часу не заўважыў.

- І апошняе, але ня менш важнае: дзякуй усім удзельнікам трэкера дакумэнтацыі OmegaT за ўсе знойдзеныя неадпаведнасьці ў папярэдніх вэрсіях дакумэнтацыі. Не спыняйцеся на дасягнутым!